\ 
historiae plantarvm> 
adnatis quoque per -intermedias' fibras fubin- 
de bulbillis quibus fe propagat, fub bulbis tunc 
dux radices latis craflx, tres vncias circiter lon- 
gx,prxter fibras qux defiunt in icone Matrh.No- 
ilra etiam figura tam empta ficulpta dilplicet. 
Hunc porro Cordus hift.fua diligenter fic defi- 
cripfic. Victorialis fcemina,id eil liiu.Gladiolus, 
rectum &c mucronatum emittit folium : e quo 
alia d.uo aut tria erumpunt, Iridi fi milia, multo 
tamen anguftiora,utrinque ltriata,& Iridis modo 
libi inferta: iunceum,tcrctem,cubito longiorem, 
& glabrum caulem amplectenda: in cuius lumi- 
tate quinque , fex aut fieptem egregia* fi gu¬ 
ra & coloris flores y S ole cancrum ingrediente, 
feproferant, afieinuiccin diftantcs , in ynam 
partem caulis fe inclinantes, & deorfum nutan¬ 
tes : conflant hi fex foliis,vncia parum longiori- 
bus>fimul ab vno exortu prodeuntibus: ex qui¬ 
bus quatuor fcmuncia paulo latiora funr,colore 
lofeo, fed multo fetiore & pulchriore : interdiu, 
cum Sole tanguntur,ignis «Se fcintiUarum modo 
exteriori lupcrficic coru!cantia,& veluei flagran¬ 
tia, reflexis labiis profundioris calathi figuram 
referentia: reliqua duo foliola prxdictis multo 
tenuiora fune, ac intra florem conftituta, infe¬ 
rius aliquantulam prominent,& candidam ,lon¬ 
gam , «Se in medio latiorem maculam habent, 
quam vndique purpurea linea circumfcribit > «Se 
rerminat zfupcriori floribus folio flamen lubeft 
trifidum, & inter hoc «Se folium lingularis .apex. 
Floret paucis diebus, ab inferiori parte inci¬ 
piendo : aperiente enim fe qui in fummitatecft 
flore,infenor flacccfcit «Se clauditur : floribus 
linguli folliculi fucccdunt,in rotundo modice o- 
biongi,tenuibus venulis diftincfci.Nucis Auclla- 
iix quantitate : qui cum immaturucrunt intres 
partesdiuiduntur,& tenuia, paleacca, flauaque 
Jernina oftendunt : in quibus rubens, carcilagi- 
ncus,Se paruus eft nucleus-.radicem habet non pro- 
fundam,paruam, rotundam, bulbo fiam, ab ima 
bafi verius germen turbinatam , aliquot crinitis 
& reticulatis tunicis,veluti loricis veftitamtqui- 
bus detradlis duo exigui candidi , carnofiquc 
apparent bulbi vno alteri infidete,fupcriori qui¬ 
dem Veris initio, minore fed vegetiore finferiore 
autc maiore & latiore,verum flaccido & fungo- 
fo: perit enim Se flaccelferc incipit,prioris anni 
bulbus Veris imcio,fupernalcencc alio: itaque fi- 
mul dccrefcentem &increfcentem radicem ha¬ 
bet: nonnunquam etiam inferiori lubeft tertius 
bulbus, lcd adeo flaccidus Se inanis, vt inter ef¬ 
fodiendum (quia non eft fpc&abilis) ncgliga- 
tutjdum floret luperior Se minor bulbus increl- 
citjvincitquc foliditate«Sequalitate inferiorem: 
nam ciun tlaccefcerc flos incipit, digiti craflitu- 
di»cm,& globuli figuram acquirit : fibras ab 
inferioris bulbi balc emittit tenues,cadidafquc: 
faporem radix habet pra: exteris herbx parti¬ 
bus excellentem, nempe dulcem & modice a- 
ctem, relinquit enim in palato aliquandiu lin¬ 
guam Se fauces aliquatulum vrontem Se laliuam 
elicientem. [ flores ite folia idem faciunt ] acri¬ 
moniam. 
Xiphion feu Gladiolum arrideo flore deferi- 
bit Tragus, cuius defctipdo integra pbft trade¬ 
tur fub Inde tenuifolia Michclfcld. 
Gefner. Gladiolus vernus. Gladioli fcgctalis 
[lingux ccruir.x Apulei Dodon.l plerifque dicti, 
flores [ purpurei: ] vulgo appellatur Monacucic: 
AtsLb.HaJiflore. ItA.Gladioh. Etquamuis Diofe. 
tradiderit quodfuperior radix magnitudine in_ 
fenerem fuperct, plerumque tamen contrarium 
vifitur.Plin.hac in hifloria a Diofc.difletitzfiqui- 
dem in paluftribus «Se aquolis inueniriexiftimat- 
Ex quo facile crediderit Matth. Plinium illum 
vocare Gladiplum quem paflim Oflicinx Aca- 
rum nominant. Lobcl. Se Pena Admp.47.i7f/Gi', 
Gladiolus,Germ. 0 cI?roerrel. GalLjgUu. Segetalis 
Romanis. Hxc ille qui ait Narbonenfc vnum 
habete florum ordinem,Ttalicum duos.Item Qbf. 
Se Ic.Pl.p.5)8.Gladiolus Narbonenfis. Adu.p.47. 
«Scpag.99. Gladiolus Italicus binis florum ordi¬ 
nibus. 
Idem Adu. par.2. Gladiolus minimus, minor 
quam vulgaris Narbonenfis Gladiolus : floribus 
concoloribus, minoribus vno verfudigcfl*sin 
pedali gracili caule:foliis item duplo minoribus. 
Radix Sify rinchii aut Gladioli parui. Floret in 
hortis Londinenfibus D.Guill.Gfl; Se D.deFran- 
qucuille Maio menle. Floris omnino albi Gladio¬ 
li radices & femen anno 1601AD.I. Robino Bo¬ 
tanico regio Lutetia accepimus. Sata Londini in 
horto D- de Franqueuille viguere. 
C.Bauh. Phyt. Gladiolus. 1. vtrinque floridus 
Matth.Lob.Italicus 2. Gladiolus floribusab vna 
parte caulis digeftis filu.Cordi. Narbon.Lobehi. 
Item hift.Match. Gladiolus. 
Nalc-i tu r Cordo editis, fruteto lis & herbofis 
locis, magis tamen planis nec adeo altis: ac fo- 
lum amatlutofum, proucnit copiofiir.in filuu- 
lis frutetofis circa pedem Lantcrbergi.quem ho¬ 
die montem Diut Petri vocant,vno atque altero 
abHala Saxonica miliaribus.Frequesm Hetruria 
& in comitatu Goritienfi,in pratis Se in aruis in¬ 
ter fruges, vnde Segetalis plerifque dicitur,Mat- 
thiolo. Paflim Monlpeliiinlegetibus proucnit. 
Florentem vidi menle Aprili , Hanc plancam 
prius videram m horto Di.Gefncri Tiguri,poflca 
Patauii in horto publico,& Di. Triuelani, &JDi. 
de Mufali al ponte Molni, Vcnetiis,acfponte inter 
Ferrariam & Bononiam: Lugduni habebamin 
horto: Gencux frequens in hortis florens Maio: 
in Iulii principio reperi copiose in prato vbi 
Gratiola Si Oenanthe quidam inter Burdigni & 
Thuiri florebat &lemcn habebat.Montbelgar- 
di habeo in horto Ill.E.C. tranlplantatam ex 
hortulo meo, Se ex horto Dj.a Morlot fenioris: 
D. Agerio tcfte , qui plantam liceam de¬ 
dit, proucnit in pratis pallidiore flore, plane al¬ 
bo vidi Sturgard.in horto Ill.C.Wirrembcrg. 
NuncEnlis appellati radix dulcis dccotta Se 
trita farinx admixta panem dulcem arque inno¬ 
xium reddit.Per mulcas iuxta eam fcolopendras 
reperiunt, tefle Theophr. gaudent enim ea her¬ 
ba , frcqucntcfque congregantur in ea. Poteft e:; 
aurhoritate Diofcor.fupcrna radix cum vino Se 
thure impolita , Ipicula Se aculeos extrahere. 
Cum farina vero Loliacea ite aqua mulfa, panos 
dilcutic. Vnde ciulmodicmplaftris additur. Du¬ 
cit Se mcnlcs appofita. Tradunr etiam luperio- 
rem radicem cum vino potam , Venerem ftimu- 
larc : inferiorem vcroftcriles faccrc.Quin&fu- 
pernam radicem cum aqua bibendam cornfhodc 
exhiberi pueris , quibus ex inteftinorum hernia# 
inteftina in Icrottimdelabuntur. 
Similes vires ei fte Plin.lib.25.cap.21. attribuit 
dicens: Xiphii radicis fuperior pars cum thura 
trita,xquoponderc,admixto vino , olla fracta e 
capite extrahit, aut fi quid in corpore fuppurar, 
vel fi calcata finr olla. Etrurfiis de eadem lib. 
if>ic.8.Xiphii radix fuperior vrinamciet. Infan¬ 
tibus cnccrocclicis datur ex aqua,& illinitur ve- 
