LIBER 
rnoidas fiJcu dicit. Radix ipfa contrita, Sc cx a- 
cctobibica,omnibus aduerfatul venenis.Succis 
naribus infufus ccrcbrmn a pituita mirifice pur¬ 
gat: ventriculo tamen nocet,ciam perfc tantum 
bibitur: ideoque a peritis medicis exhiberi non 
(olet, nfti admifta mulfa Sc Indica Nardo. 
Illyrica regio [ ait Amatus ] hodie Sclauonia 
dicitur ex qua hodie quoque ad nos Iris optima 
•adfertur,qiiiE calida Sc Cicca prope tertium gra¬ 
dum temperamenti locatur, & ex ca cclegmain 
Officinis contra pectoris vitia paratur.Nam tuf 
fi vtiliseft,&: huinores vifeidos Sc contumaces 
extenuat: communis autem Iridos (nam Illyrica 
ficca ad nos defertur) fucco contra hydropem 
vtimur, nonconcemncndoprofedtb iuuamento, 
vt curatione 15. Centuria: primae noftrarum cura¬ 
tionum abunde diximus,voiviiciam integram c- 
letffcuarii e radice cum meile parati , pro aluo 
fubducenda propinamus: Imo Sc fucci huius no- 
ftratis Iridis, ad vnciara vfquc vnam, nonnun- 
qu3m cum meile rofaceo colato* aliquando verd 
cum decofto Sena:, vel aqua mellis mixtam pro¬ 
bemus. 
Noflratis fuccum, aiunt Aduerf Hydropicis . 
propinant Mcdicclli ( cx horum No*. Wier.Obf.) 
freti quidam : incertum maiorene cruciatu an 
«ommodo .Tgros vexet? Exhibent autem , tcfte 
Fallopio,giij. aut iiij. fucci (radicis ) Iridis,& c- 
ducic aquam fatis copiofam, fed tanto cum do¬ 
lore vt nt mirum: idebhoccc remedio vti mini¬ 
me tutuiYi, quamuis id cOmmendaric Brallauola. 
Aquam diftillatam e purpureis floribus Iridis cu 
Ipeciebus Diatrionfencaldn Sc Cinnamomo , vt 
efficaciflimam in hydropicis commendant, tefte 
Camer.Holerus Sc Gefnerus. 
Ad Hydropem valet fuccus radicis Ircos, de¬ 
bet autem capi agreftis [inquit Gatinaria] quia 
fortioris eft refolutionis,Hireos etiam hortula¬ 
num vtiliter operatur. 
Dicit Gordonius quod fanat cos qui funt pof- 
fibiles fanari. 
Vnguentum Irinum piof.ita parare praecipit: 
Olei lib.7^.& quincunem , Spathx lib. 6. Sc bcf- 
fem fumito. St Spatham ammixtis aqua: heminis 
decem tenuiflime cdncufam,in ahenum ad oleu 
immiflam coquito, donec odorem contrahat. 
Deinde in cratcrem meile oblitum excolato. Ex 
hoc aromatis imbuto oleo primum Irinum prae¬ 
paratur Iride infpiflato oleo, vel vt pneferipeum 
cft,maceraca.Aut hoc modo.Olei lib.70.& quin- 
cuncemdigni Balfami lib.$.& fextantem contufi, 
velut ditium eft , fimulcoquico. Deinde exem¬ 
pto Balfami ligno,Calami contuli lib.5?.& dexta- 
tem,Myrrhae vino vetete odorato macerata: gru¬ 
mum iniicico: Poftea acceptis ex fpilfati ita 
Sc aromatis imbuti olei libris 14. Iridis 
contufa: squale pondus immittito , & ad dies ac 
nodtes duas linito, deinde fortiter ac violenter 
exprimito. Et fi efficacius hoc efte voles,squa¬ 
le Iridis pondus iterum atque iterum in ipfo ma¬ 
cerato, & excolato. Optimum eft qued odore 
nihil aliud prarter folam Iridem redolet. Tale 
vero eft quod in Pcrga Pamphylia: ,Sc in Elide 
Achaiae prxparatur. Vim habet calefaciendi Sc 
molliendi.Cruftas vlcerum & putredines ac for- 
des repurgat. Et affe&ionibus circa vterum co- 
•Uenit, & inflammationibus Sc prxcluliohibus. 
Fcntus item ciicit,& hxmorrhoidas aperit. Facit 
Sc ad auriu fonitus,cum Aceto & Ruta & Amy¬ 
gdalis amaris. Et ad deftillationcs diuturnas, na¬ 
tibus ex eo illitis,& adozxnas.Purgat etiamal- 
uum cyathi menfura potum. Facit etiam ad val- 
Tom. II. r 
XI5C- 
7i? 
| uulofas affifdlion es. Mcraet quoque vrinas. Ec 
aegre vomeribus opitulatur digitis aut vomitoriis 
ex co illitis. In anginis etiam illinitur, aut cum 
aqua mulis garganfarur. Ira etiam in faucium 
aiperitate. Datur item his qui cicutam,aut fun¬ 
gos, aut coriandrum biberunt. Irini praeparatio 
laris clara eft. Aerius Sc Paulus idem parant,fed 
fpillameatis pluribus inditis, qttim Diofcof. in 
duobus parandi modis habet. Hodie /Impliciter 
line fpiiramentis paratum in Officinis habetur. 
Apud Strabonem libro 12.laudatur Selffica Iris, 
& vnguentum quod ex ca fit Silgeiium appella- !,i ‘ 
cum. Quod dixit Cornar. optimum eit quod Co- 
lam Iridem redolet, inGraco habetur «W fai- 
so pro fyy. 
IRIS DALMATICA MAIOR FUORE 
vulgari mimis violaceo; 
S Pcdlatifc 
pulchritu- Dsfcripcid 
dinis , Sc ma¬ 
gnitudinis eft 
hydris ; caule 
bicubitali, te¬ 
reti , minimi 
digiti craflitu- 
dine : alis cre¬ 
bris donato, iii 
quorum extre- 
mis flores mul¬ 
ti; magni, toti 
cyanei , exce¬ 
ptis paucis in 
vnguium alis 
ftriis obliquis 
vcrficoloribus, 
akernorumq, 
foliorum fim¬ 
bria crocea,an- 
gufta quidem 
fed elata : folia 
vero , qu^min vllaaliain horto 111 .C.E.latiora, 
vncias tres latanonnunquam : explicatas Aqui¬ 
li alas referunt, vltimo proximum finu fuo fem- 
per excipientc,colore glauca. 
De hac ni multtim fallimur Lobel. Obfi& Ic. 
Planc.p.^i.Lcuc.Sy.Iris Dalmatica maior, cuius 
afpedhis hilaris; peruenuftus fdlioruexortus,ia- 
teratim traie6lus,& radiatim alas Pauonis expli¬ 
catas imitatus : floribus pluribus ex vno caule 
multis concauo alis,luculentae magnitudinis* vi¬ 
olaceis nitentibus fenis foliolis , alternarim etia 
repandis. Vireta Belgica hanc in dclitiis habent, 
munere Cl.Medici Pancii Ducis Ferrarienfis.Se- 
men profert in Aliquis angulofis. 
Iris Dalmatica maior Cluf. Hifp. Vulgari for¬ 
ma Sc magnitudine fimilis, fed flos elegantior Sc 
vnicolor , arque in fummo caulis faftigio Sc ra¬ 
mis confertim nafcens : femen in breuiore Ali¬ 
qua angulofum;pallidum,& rugofum: floret Ve- 
re,fed lcrius aliis apud nos falcem. Et Iridi A- 
liacicae cxrulea: omnium Iridum ampliflima:,Iris 
maior latifolia tertia Cluf Hift.poft.fiue Dalma¬ 
tica maior , non valde abfimilis eft, quam ante 
multos annos in Belgicam vfquc mifit Alphonf. 
Pandus,nifi quod flores concolores,fummo caja- 
lis faftigio magis confertos habere videtur , iii- 
cundiflimo fpe&aculo : femen etiam in breuio¬ 
re capite minus,pallidum, angulofum,rugofumv 
Ooo 3 
