HISTORIAE PLANTARVM. 
ni aurea afflatis locis fupra Olytfiponem obfcr- 
liabam,cuius'folia ciufdcm fere cum Lufitanica 
biflora erant latitudinis, fcd bicuiora : radix illi 
fimilis , geniculata & obliqua : Flos mihi non 
confpe<ftus,incniis enim erat Noncmbcr,fcd lili- 
quas fiue capita acuminata, inania in humili & 
vix fupra terram alTurgetc cauliculo reperiebam 
triangularia, magna, pro planta: proportione. 
Similis vero planta: femen ad Ill.V.Io.de Bran- 
cion milfum eft a Lobelio e Mompclio: ex quo 
nata: plantx fuperiori tere fimiles, qux florem J 
dederunt vel cxruleum dilutiorem & quali cx- 
leftem, ternis labris deorlitm inflexis paullo la- 
turatioribus, aut candicantem omnino, aut pal¬ 
lente,cumque modo dilutioris & quali exalbidi, 
modo faturatioris &ad flauuproximi coloris,aut 
purpureum flue violaccum,& illum etiam diffe¬ 
rentem : nam vnius color plane mjnx violx, 
alrcrius prona in terram terna folia, ab ipfa bali 
& exortu,ipfaque fimbria flaua* albas S: fatis la¬ 
tas venas dudtas habebant ,&z variegatum Lima¬ 
cis dorfum fere reterebant: femen in triangulis 
magnis capitibus,Orobi magnitudine,pallidum, 
ruuofutn,oualis formx. Omnium vero flos ino¬ 
dorus Aprili plerumque aperitur cum fcqucnti- 
bus. 
Pro Iride fua latifolia Clufius ponit iconem 
Chamxridisniuex aut candida: Lob.Icon.Piant. 
pag.55. 
C.Bauh.Phyt. Iris 11. Dodon.hift. Iris mi¬ 
nor. Cluf.Hifp. Iris humilis latifolia flore 
purpuracco fiuc violaceo. Item Pann.Chamxi- 
ris latifolia maior coloris faturatioris nigra: vio¬ 
la:. In hift.pdft. Chamxiris latifol. genus 1. Iris 
minor i./.auKof plxrumquc purpurea. Item apud 
Matth.Germ.lris fylu.humilior purpurea maior. 
AnTabcrn. Icon.Iris lilucftris minor latifolia 
Flem brcytblertcn^ jjimmcl f$mcvtcl,cuiusfi¬ 
gura non placet. 
Plurima,authorc Lobelio,oritur in agro Nor- 
totus. boncnfi, locis aridis & faxofis , fecus fpccum il¬ 
lam fcfquimiliarc Monfpclio diditam , via qua 
Frontignanam itur.in cuius, & rupium commil- 
furis frequens adolcfcit prope Foiulam. 
Eft mihi in horto E.C.Moncbclgardi. 
Dcfc:ipt^> 
S HVMILIS LATIFOLIA MAIOR 
acaulis: Clufio Chamxiridis latifolix 
genus alterum* 
y^Hamxiri- 
V^-/dcs [ i n ' 
quit Clufius] 
prorfus bou- 
\t/y fiuc cxcau- 
les,nunc def- 
crifiendx re¬ 
flant , quarum 
videlicet flo¬ 
res nullo cau¬ 
le fuftinentur, 
fcd fucculen- 
lcntis& infir¬ 
mis duntaxat 
pediculis inni- 
tuntur,vt Cro¬ 
ci. Colchici, 
< 5 c fimilium. 
Iflarum etiam 
dux differen- 
maioribuslatioribufquc eft foliis, ki<jiSmaio¬ 
ris foliis latitudine vix cedentibus: AheiA paid- 
16 minoribus & anguftioribus , tamctli Augwfti- 
folix lridis,qu.nn deinde dclcribemus ,-folus |a- 
tiora fint. 
Harum igitur maior breuibus eft folik* inter- 
terdum tamen etiam pedalibus, Iridis vulgaris 
modo latfs, & fcciidum radicem magna ex parte 
purpurafccntibus ; inter qux multi flores e vagi¬ 
nulis prodeunt lingulari pediculo dodrantalique 
fulti, vulgari paullo minores, Lufitanica: biflorx 
xmuli, tum magnitudine, tum colore, qui fatu¬ 
ratioris nigrx violx eft, prxfcrtim tria idiater¬ 
ram fpettantia, qux villolam fimbriam, vfquc ad 
bifida illa, qux ligulas tegunt, folia ,cx cxrulco 
purpurafccntem habent, fub ligulis vero , fiuc 
ftaminibus, luteam: omnia autem florum folia, 
tam qux furfum attolluntur, quam qux repanda 
terram fpc&ant>inferiore & feflili parte, albis 
quibufdam radiis variata funt. Sunt autem cius 
flores , vel aliquantulum odorati, vel inodori : 
triangula capita magna, mucronata, in quibus 
femen orobi magnitudine pallcfcens, quodexfic-*- 
catum rugas contrahit &fuluefcit : radix no- 
dofa eft, vr reliquarum Iridum, & adnatis fc pro¬ 
pagat. Illius femine natu eft BoilForo Bruxellx 
Chamxiridis latifolix maioris genus, matri per 
omnia fimile, prxtcr florem, qui non purpureus, 
fcd cxruleus elegans fuit. 
Icon quam Clufius exhibet pro Chamxiride y 
latifolia maiore ea eft Ic. Piant, pag. 1S5. fub hoc 
titulo. Chamxiris latifolia flore rubello Lob. 
^.Tcut. 91. Non eft acaulis quamuis talis in de- 
fcriptionc dicatur ipfa planta. 
Lob. Obf. Irides Auftriacas humiles fpcciofis £ 
rubris floribus & violaceis odoratis ClarilT. virp fi, 
D. Brancioni Vienna mifit Cluf. vnacum Clu- 1 « 
mxiride purpureo odorato flore. 
IRIS 
HVMILIS LATIFOLIA MINOR, 
dc cius varietates quinque. 
C hamxiri- 
di latifo¬ 
lix minoti 
Clufio tefte> 
bicuiora AOr 
guftioraque, ® 
paululum funt 
filia , qualia 
Chamxiridis 
Latifolix Hif- 
panicx aut 
Gailicx, de 
quifcus initib 
huius capitis: 
flores paulb 
minoresu apitd 
triangula & 
mucronata e- 
tiam minora: 
femen minus, 
in floribus 
(limma varie¬ 
tas : licet fcr£ 
omnes fimbrix villa* fupra ftamina cxruleos ba- 
bcaut, infrivcrbvt in mod£> didta luteos. Ex 
his ver6 paucas duntaxat adnotauimus , nam 0- 
mncs,valdc difficile. 
Vna faturatioris purpurx colore nitentem ha* 
bet florem,interdum etiam dilutiorem, illumque 
odoratum,hunc minime: ternis foliis qux attol¬ 
luntur 
