7,fi HISTORIA 
rumtamen cum petitur Calamus non eft ac f*' 
pienda radix , nifi vrgencc neceflitacc in ipiius 
Calami penuria. 
Calamum Aromaticum qui in Officinis pro 
Nonitrut Calamo venditurnonefle Calamum odoratum 
* Amni. .fufpicantur Manardus lib.tf.cpift.Fuchhus 
in paradoxis: Se Hermolaus,qui hunc Acori vi¬ 
carium fecit. 
Equidem npn video [ inquit Aloil.Mundcll.J 
quomodo quorundam deferiptio Calami a- 
p udDiofe.vulgari conuemre poirit,tanquam ab 
eo longe aliena. Q»arc plurimum dubitamus ne 
Aetruf. verus iit Diofc.Calamus, fed magis ad Acori ra¬ 
dicem accedat,quemadmodum etiam Ma-nardus 
& alii nobilcum fufpicati funt. Pergit Qualceben. 
ad Matth. Calamum vulgarem , quem Acorum 
in tuis Com.affirmas nec malc,fi florem Iridis fi- 
milcm in Acoro requiras (cuius tamen non me¬ 
minit Diofc.)omnino metuo ne verus fit Acorus, 
quia ad vitiginei floris modum cifiorefcit. Huic 
refpondet Matth.Sole clarius Calamum vulgare 
noftru nil aliud clfe quim legitima Diofc.Acoru. 
Crediderim cum Manardo aliilque nonnullis id 
omninb legitimum Acorum efle,quod non mo- 
fUsJim,lu db Scplafix, fed omnes in vniuerfum Calamum 
indu. falfb odoratum vocant: Foda qua: integra ad nos 
vni cum radicibus [vt hxc pictura dcmonftrat] 
T MrtAticA. I Conflantinopoli allata funt,ferme Iridis.Retu- 
lit mihi lo.Mcrula , qui pluribus annis degit a- 
rlpjr pudLithuanos, frequentiir.in Lithuania&cir- 
ygi ca Tartarorum fines : fobis Iridi aemulis : flore 
Non genus cc i am (imili, colore rofeo purpurafccntc nulla ex 
Jnd/s. p ar r C vario: vocatur ab incolis fuo idiomate Tdt- 
tdrfchi Zeht , id eft , Tartarica. Non potui non 
maxime Bralfauolum admirari,quod libi tam fa¬ 
cile perluaferit vulgarem Calamum legitimum 
&c Calamum odoratum elTe a Diofc. Thcoph.Ga- 
leno Sc Plinio deferiptum. Idem in Com. Lat. 
cum magn. fig. & Italicis: Acorum legitimum 
quod falso Calamum aromaticum vocant foliis 
Iridi anguftioribus , radicibus haud in rebtum 
dcfcendentibuSjIcd in obliquum a£tis,in caulium 
eacuminibus,vt affirmabat Qualcebcnus, nuca¬ 
menta, legitimae Acori plantae imaginem damus, 
quam Conftantinopoli ad me mifit Cl. Augerius 
de Bu(beckc,e Nicodcmia petita. Veritati le op¬ 
ponunt qui dicunt Calami aromatici radices Iri- 
ridinon clfe fimiles : delirant cum contendunt 
nihil aliud clle vulgaris Calami odorati radices, 
quam generis cuiufdcm Iridis. Infaniunt cum 
dicunt recentes calami radices omni prorfus fa- 
porc & odore deftitui , & paulo pbft affirmant 
cafdcm recenter cfFoffas efle amarifT.& odore ad¬ 
modum ingrato: minime hoc credendum iudico, 
vtqui reccntifli.hafce radices dcguftauerim , ac 
etiam Tartaros compertum habeam fapidiflime 
proobfonio cum pane deuorare: Legatur An- 
guillarii libellus. Hift.quoquc Gcrm.falmiw/A- 
corum,Bohemice pruft irorcc. Braffavoli porrb 
C bftntnm. fententiam refutat Matth. his argumentis: Pri- 
MMtk.tr- m ^ mcx ipfaCalami appellatione,deinde cx co 
iZZL quod dixerint Thcophr.dc Plinius non differre 
Ummm hunc forma a rcirquis fui generis,id eff ,ab omni 
r*m. Arundinum genere , vtique conftat odorauicn 
Calamum genere & forma Arundinem prae lc 
ferre,odoratum tamen , non autem clle radicem. 
Quocirca Plinius Diofc.fortalfe fccutusdixit.Fi- 
ftulx(hoceft cauitati) meft araneum,quod vo¬ 
cat florem:non autem radici,vt contendit Brallu- 
uolus araneum illud inueniri in vulgari iiloOffi- 
cinaru.Prxterea vulgare calami radice» quas A- 
cori effe celemus afiuloQ nequaqui frangi pol- 
PLANTARVM 
funt: fed tranfuerfim, quemadmodum dc Iridis- 
Cxterum has radices non efle calami, euidentet 1 
intuentibus apparet, quandoquidem etficom¬ 
plures illius Acori radices habeantur , quae ficu, 
gerunt in cacumine folia , Iridi omni cx parte fi- 
milia: nulla tamen vfquam inuenta eft ,.qux fe¬ 
cum Arundinis trunculum cacumini annexum 
deferat: nempe Acori proprium, non odorati 
Calami eff, Iridis folia ferre. His itaque rationi- • 
bus Fuchfn quoque fententia improbanda mihi i 
videtur. Porrb minime compertum habeo Diofc. 
nedum Galenum dixiile aliquid odorato Cala¬ 
mo inefle amaritudinis, quam tamen in Acoro t 
haberi Galenus prodidit. Prxterea maioi ineft i: 
vulgari Calamo acrimonia quAm fuo referat Ga- -i 
lenus. 
Cronemburg.de comp.mcd. fentiteum Mattb. * 
nonefle vulgarem Calamum verum &nos co C| 
deftitui. Nihilomninus tamen concedit fubfti- 
tuere vulgarem eius loco non clfe piaculum. 
Amat.Lufit.fe opponit Matth.his verbis : Poft c & 
longam inucftigationem firmiter alfeuero ,com- 
munem Calamum aromaticum verum efle Aco- ^ j 
rum. Ex India Lufitani noftri fingulis annis ad- ^ j 
ferunt, veluti Mercatores ex ipfa India per ma-yjl 
re rubrum in Chairum,& Alexandriani deferen- i 
tcs. Venetiasportant, Calamisfimilem, vnde j 
nomen accepit,odore fiiaui,& aromatico,album fi 
& fubrufum,crebris geniculis, qui quum frangi- { 
tur in alfiilas multas diflilir, fiftulofus, araneolo M 
illo albo plenus, nam quum manditurglutino- 
fus cum quadam adftridione fubamara fenti- 
tur, vt facile fiidicare dcbeamus,Calamum odo- l| 
ratum vulgarem Officinis verum efle.Matth.cre- tj 
didit Calamu aromaticu harundinem liue Cala- 
mu,non vero radicem, clfe debere: At mea lente- ij 
tia decipitur Matth. quum licet Teoph.Sc Pii- ■( 
nius in Calamo odorato calamum & non radi- j 
cem laudare videantur, alibi tamen Calami aro- 1 
matici radicem defiderenc, Sc eam exteris par- J 
tibus calami anteferant:Vt apud Pliniu eft I.Z4. .j 
c.n. In quo, quum Calami odorati iuuamenta 4 
enumerat , inquit: efficaciflima autem in omni J 
harundine,qux proxima radici: efficacia & gc- i 
nicula.Per qux verba manifefte percipitur, quod J 
ex omni Calamo fiue harundine radix efficacior ifl 
eft pars: qua de caufa Calami odorati radix (J 
qilim Calamus potius in opus trahenda eft, vt i 
merito ha&cnus pharmacopolx,hac prxtiofa Sc I 
exotica radice pro vero & germano Calamo o- 1 
dorato, vfi fine. Nec enim eft quod alium dc- * 
fidercnt,modo vulgarem recentem,minime vero ii 
inueteratum habeant, quem ex odore Sc fapore 1 
facile difeernere poffimt Quantum vero ad Diof- I 
coridem attinet,li quis introfpiciens cumaccu- I 
ratius expcnderit,inuenict illum potius dc radi- 1 
ce loqui quim de Calamo, quum radix geni- 
culatadicatur, calamus vero potius nodis cin- i’ 
&us. 
Amato refpondet Matth.in Apologiahis ver- * 
bis.Quod Plinius ait elficaciflimam in omni ha- 
rur.dine cam efle partem , qux radici proxima, 
quis non videat de harundine non de radicibus ; 
intcllcxifle Plinium. Namque examinaturus p' 
quxnam partes in vniucrfo Calamo exteris prx- 
ftent,partes radicibus proximas exteris prxftare :'i 
inquit : quod facile prudens animaduorret le- s 
btor.Ncccnim aliam ob caufam putat Plinius M 
maiori vi pollere eas Calami partes qux prope 
radices habentur,quam qubd exdern ibi craflio- 
rcs,vcgetiores>robuftiorcfque in omni harundi- 
nura t 
