74 * 
HISTORIAE PLANTARVM» 
C«£IWB«' 
ft' r - 
Kioflut A- 
r*bicus. 
Cefiuj 
InAuut. 
Sjrtucxs. 
Delcftus 
Adulter tu, 
Tempera. 
jExulcerat. 
Ad ijthiu- 
giberis effigie : commanducata Croci vim red¬ 
dit. Cypero vis in medicina pfilothri. Illinitur 
pterygiis. Plinius non diftinxit vires vt Diofe. 
qua: enim Diofe.attribuit primo Cypero , hic c- 
tiam fecundo attribuit. 
Hxc Sc nonnulla alii fic tradunt Auerl. At vi¬ 
res perquam limiles quafdam habct[prxter Cro¬ 
ceum luccum quem m^nlu remittit] cum zin- 
gibcrc,tamctfigudu ignauiore, ingratiore , dote 
autem referandi vifccra potiore: ideoque hodie 
plcriquc cum zingibere mifcent ad Iderum. Vis 
aurem philothri illa feruida videtur clangucfce- 
rc,longa temporis Sc locoru intercapedine^atque 
teredine,cui eadem obnoxia ed, led minus quam 
zingiber. Pidoribus Sc Chymidis hodie fre¬ 
quens-ed. Croco indigeno [inquit Garcias] 
vulgo vtunturad tingedoscondicndofquc cibos, 
cum hic, tum apud Arabes &Perfas,ob eam ni¬ 
mirum caufim, quod viliori ematur,quim noder 
Crocus, qui apud eos etiam proucnit: huius ta¬ 
men etiam in medicina vfus ed,prrefcrtim autem 
in ocularibus medicamentis: tum etiam ab plo- 
ram, fi cum Mali aure:e luceo Sc Cocci, fiuc Nu¬ 
cis Indicae oleo mifceatur. Ad eofdcm affcdtis 
commendat etiam Auicenn.Cnrcuma. 
C O S T V S. 
Ca r. XXIII. 
r Ad lurx- 
O MilTa dcfcriprioncCodi , genera Sc dclc- 
dtum ita delineat Diofe. Ex Codo prxdat 
Arabicus, qui albus ed & lcuis ,&plurimum ac 
iucundum habet odorem. Secundum locum 
obtinet Incficus qui plenus cd Sc leuis,& niger, 
vclut Ferula. Tertius cd Syriacus,grauis,coiorc 
buxfus,odore nares percellens. Optimus au¬ 
tem reccns,albus,plenus per totum,denfus, ari- 
diis,honcorrofus i tcrcdinibus,nongraue olens, 
ad gudum mordax ac feruens. Vim habet cale¬ 
faciendi,vrinam cicndi,mcnfes ducendi,&: adv- 
tcriaffcdiones auxiliarem,& in pedis & perfu- 
fionibus ac fomentis. Contra viperarum morfus 
fextantem bibere proded: & ad thoracis dolo¬ 
res,& ad conuulfa ac inflationes,cum vino & ab- 
finthio. Sed Sc Venerem dimulat ex vino mul- 
fo: Ducit etiam lumbricum lacum cum aqua, il¬ 
linitur quoque cum Oleo in rigoribus ante fe¬ 
brium acccdioncm,ircmqiic refolutis. Purgat & 
maculam Solarem illitus cum aqua aut [prole¬ 
git jt,Mare, quod ad me attinet malo legere»; 
quum ita legeritGal.de fimpl.] mcllc. Ammifce- 
tur etiam in malagmata Sc Sc antidotos.Sunt qui 
admidis Helenii Comagcni radicibus adulte¬ 
rent. Quod dcprchcnfu facile ed. Neque enim 
ad gudum feruens ed Helenium, neque odoris 
gratiam validam Sc nares percellentem exhi¬ 
bet. 
Codus leuiculam,plane amariim, plurimam 
autem acreirfcalidam iu fe qualitatem lunul Sc 
facultatem continet,autore Galeno , adeo vt c- 
tiam exulceret , cum ex oleo corpus eorum qui¬ 
bus per circuitu rigor inuadir.ante acccffioncm 
illo confricatur : licvcro etiam in refolutis Sc 
Hchiadicis, atque inlumma in quibus excalface¬ 
re partem quamuis , aut ex alto in fuperficicm 
extrahere quippiam ed opus, ad Collum confli¬ 
gitur. Eadem de caufa vrinas menfcfquc prouo- 
cat,& ad rupta , conuulfa, ac laterum dolores 
congruit. Porro ob amaritatem qua: illiineft 
lumbricos necat.ob eandem 2 c ad contradas vel 
ex Sole maculas,* 9^Ai/r Grxci vocant,cum aqua 
aut meile vfurpant. Incd item flatuofa quedajri 
i illi temperiei humiditas , per quam & Venerem 
excitat cum vino mulio. Hadenus Galenus. 
Libro vero de fimpl.ipti attributo quatuor Codi 
traduntur fpecies, Aigyptius, Arabicus , Indicus, 
Sc Syrius. 
Cxterum Theophr. inter ea [ quibus ad va- 
guenta vtimur] Codum reponit. Amaracinum 
enim ex hoc fieri (cribit. Acredinem quandam, 
inquit,cum caliditate moderatam habet. 
Plinius de Codo fic paucis agit : Radix & fo- ^ 
lium Indis ell maximo pretio. Radix Codi gu- 
llti feruens,odore eximio , frutice alias inutili. 
Primo datim introitu amnis Indi in Patale infu¬ 
la, duo funt eius genera , nigrum, Sc quod me¬ 
lius,candicans. Pretium in libras itf. 
Auiccnnx fpecies tres funt.Arabicus ed, in¬ 
quit, albus.Ieuis,aromaticus. Alter ed Indus, qui 
cd magis lcuis. Tercius cd amarus, grauis odo¬ 
ris, qui nominatur garyophyllara. In quo k 
Diofc.dillcntir, feribente tertium cllc Syriacum, 
graucm,colore buxco,&'odore feruentem. 
Serapio de Codo omnia ex Diofcoridc Sc Ga¬ 
leno cxfcripfic. 
Officina: Arabes fecutx Codum fecere dupli¬ 
cem, dulcem & amarum.Diofe. tamen & Plinius 
neque dulcis,neque amari mentionem vllam fe¬ 
cerunt. 
Horat.Achxmcnium Perficum dicit. Achx- 
menii enim Perfx didi ab Achxmino Rege, vn- 
de Codum venit. 
Codus verus (fi Bacch.credimus) non habe- 
tur,fed pro Codo quaedam vulgaris radix vendi- 
tur,nec inucnitnr dulcis Sc amarus,vt vulgus pu- 
tat, fcd albus Sc niger , nunc Veneriis optimus £tr 
venditur. net 
Codus amarus, fiue Codus amara , fiue Co- Ct f> 
dum amarum (omnis enim generis Monacho- (U ‘ 
rumtedimonio legitur) in Mcfu. AnticL & in 
in multis aliis locis dicitur ad differentiam dul¬ 
cis. Nec conniucnduin cum afferentibus dul¬ 
cem Codum in rerum natura non reperiri, cum 
Colli finr plures fpccics, &quod aliqua ipfarura 
dicatur dulcis probetur per plures non ipernen- 
dos authores. Nos autem non polTumus deter- 
minare de Codo, quoniam adnuc nec Codum ^ 
Amaram,ncc Codum dulcem(fupple veram) vi- e fi\ 
dimus: quiahxc radix, qua communiter hodier¬ 
ni aromatarii pro Codo vtuncur,non ed Codus, 
ncc Codi fpccics: Etenim quilibee legens feri- 
pta dodiorum dc Codo,clarc percipit, hanc Of¬ 
ficinarum radicem,non cfle veram Collum.Diof- 
cor.quidem,Scrapio Sc Auicenna tres deferibunt 
Codos, Arabicam fcilicct, Indicam Sc Syriacam: 
fcd cum loquuntur dc codo Arabica , dicunt, 
quod cd alba,lcuis Sc Aromatica , & nihil dea- 
maritudine tangunt. Quod autem fubticuerunt, 
Macer Sc Condantiiuis aperte dixerunt, quod no 
cd amara. Vnde Codus Arabica,quia non ed a- 
mara,rcclc dulcis potcd appellari. Sed quia nec 
amara, nec dulcis vera habetur Codus,loco eius 
| fecundum Auic.ponitur medietas ponderis cius 
1 de optimo Pyrethro. Et fecundum alios, loco c- 
] ius ponitur Helenium, id ed Inula vulgb dida. 
Dc Codo velut derc nora[aitCornar.]Diofc. 
tradit,vt cuius radicem folum expeti condet, id 
quod Plinius quoque dixit. Radix Codi gudu 
feruens,odore eximio, frutice alias inutili. Scc. 
Diucrfaab hoc ( ait prxterca) herba cd iti¬ 
dem codus appellata hortenfis , Piperitis 
aut Siliqiudrum potius ccnfenda. Ac quod 
xn po- 
