79 * 
H I S T O R \A PLANTARVM. 
Vtngum. 
■ 
i; I 
Americano folo frequentes funt hx radices.Non 
aliud fere Americanis in vfum cibarium cedit: 
itaque zque vulgaris illis ac nobis panis. 
Hetich Americum, Octum clle Plinii lib.ii.c. 
is.putac Dalcch. apud Hift. Lugd.pro quo apud 
Thcoph.lib.i.hift.cap.n.mendole legit Vingum. 
Sic Plinius : Mandunt & Octum , cui pauca 
folia minimaque,vcrum radix magna. Thcophr. 
vero Folia eius magna,germen breue,f:st^V[non 
vt Gaza pufillum ] radix longa, laporc prxftan- 
ti cibo idonea, qux pro fructu colligitur, cum a- 
mnis inalueum redierit,eoque Deorum arasco- 
ronant. Qux autem Theophr.folia ampla , Pli¬ 
nius pauca Sc minima dixit. 
Robcrc.Conft.in Theoph.vocem Hetich cor¬ 
ruptam dicit a voce ohov Theophr. ac depingi in 
America: Obf.quomodo delcribit Theoph. 
C.Dauh.Phyt.Rapum Americanum. 
FAAL 1 M THEVETI HELENIO 
foliis limilis. 
Car. XXXIII. 
A Vthore 
Thcucto 
Helenio, fo¬ 
liis pr^fertim; 
limilis eft her¬ 
ba quq Faahm 
vernacula lin¬ 
gua nuncupa¬ 
tur in Mom- 
baze infula, 
qux olerum 
optim" :um & 
limplicium 
med. omnis 
generis fera¬ 
ci lf. arque eo¬ 
rum potilE 
qux venenis 
lerpcntiumo- 
mnium, qui¬ 
bus regio nare 
abundat, ad- 
uerfanrur. Huius herbx experimentum fe vidif- 
f e a i f in duobus commorfis a ferpente, partim in 
terra degente,qua illic Alefah vocanr:cuius mor- 
fus adeo lethalis eft, vt nifi ,'ftatim liiccus huius 
herbq admoneatur necefTc fit hominem interire. 
Hift.Lugd.Faalira Theu-.r. 
B AT AT AS. CAP. XXXIV. 
T Ria huius plantx funtgenera,qux Bxricara 
peragrans oblcruabam (inquit Clulius hift. 
pofter.) colore externo inter fe differentia, 
etiam guftus fuauitace : nam aut cortex externus 
quodammodo rubefccbat,fiue purpurafeens erat 
[ «3c hoc genus prxftantiflimum indicabatur,]aut 
pallefccbat,aut albus erat: lingnla tamen genera 
albam interius carnem habebant.Producunt au 
cem illa Cucumeris Elucftris modo [armenta hu¬ 
mi diffufa, fatis cralfa:fucculcnra,la:uia , quibus 
inhxrcnt folia vtcunque carnola , ex viridi ca- 
nefeentia, Ari foliis, feu potius Spinachii, haud 
diftimilia: flarem an fruttum ferat, c nemine ih- 
celligere potui ; radice autem fit latio: ea plerufti- 
que dodrantalis eft,grandis raphani nonnunqua 
amplitudine, nam memini Londini me meunte 
anno 159’. re¬ 
centes admo¬ 
dum,& optimi 
quidem gene¬ 
ris cmcrc,qua- 
rum vna li¬ 
bram ik am¬ 
plius pendebat, 
inzequalis, cui 
rarx 6 c breues 
adnatx lunt- 
v eluti fibrx:bi- 
nx autem , tcr- 
nx, velplures 
ex eodem tan- 
Defcr: 
quam capite 
dependent ali¬ 
quando radi¬ 
ces, Sileris ra¬ 
dicum inftar, 
vel etiam lin¬ 
gulares , ima 
parte obtufiores , deinde ftirfum progrediendo 
graciliores. 
In Hifpania [Indiae ] infula,vt Cardan.fcribit, 
Batara folio eft Hedcre,radix admodum vtilis le¬ 
getis loco: crefcit altitudine Etythrodani. 
Ancon. Pigafetrain lib.Naiiig.Bd/-Mdfj inBra- 
filii infula. 
M.Fumee in Hift.gen.Ind. Occidux, Bacatas 
radices dulces. 
Vc Lobelio Obf.fidusClufius tcftiscft,Bararas 
Hifpanorum,fiuc Camotes , aut Amores, foliis 
eft feabris,& reptantibus, multis, Cumeris afinini 
aemulis. Plane.lc.p./>47.Batata Hifpanonim,Ca¬ 
motes liue Amotcs. 
Quidam lgnamc putant efTe Theoph. lib.i.hift. x, aci 
cap.n. TvccpMnJ${ iiucafuiuo iuQjjy , non,vc apud C *m- 
Plinium legitur, Aracos. Satis conuenic hift. ra- 
dicis Theoph.nifiThcophraftuslcriberer tolium 
non habere,neque foliis quicquam limiic. 
An Veteribus, inquit idem Lobelius, fue¬ 
rit cognita hxc planta Clulius hxrctac pro- 
pcerea nullum nomen Grxcum aut Latinum 
addit: Hifpaai Balatas, Camotes etiam nonnulli» 
aut Amotes , quidam etiam Aies vocant, cametu 
nonnihil,vc aiunt,inter fe differant , licque Mata¬ 
ras radix longe tenerior & fiuuior. Qui plura de 
hac radice volet confulat Scaligcri cxerc. 181. 
Nunc adeo frequentes lunc in Hilpaniis, inquit £ 0CUx 
Manardus apud Clufium, vt lingulis annis e Ve- 
lcz-Malaga decem auc duodecim longx naucs, 
quas Caranell as appclUnt, , iis onullx Hifpalim 
inuthantur. Seruntur vero aut minores incegrx, 
auc maiores in frufea concifx, lolo bene culto, & 
in fuos fulcos ducto, fcrliciccrquc nafcuncur: na 
intrao&auum menfem in cam crafticudinem cx- 
crclcunt , vt edi, Sc in alios vfus parari poftinr* 
Ipfo vero Cl ulio authore fpontcnalcitur in no- 
uo Orbc,vicinifque Infulis,vnde primum in Hil- 
paniam delatam ferimt: nunc in multis Bxci- 
cx maritimis locis feritur , vel integra , vei 
in taleolas fedta , principatum autem obtinet 
Malacx nata , qux & Gades & Hilpalim , im6 
VI': fliponem etiam vfquc deferri lolet. Habuit 
isaliquoties in Belgio latis recentes, fedqux 
germinare noluerint, imo breui corruptx line» 
frigidiore nimirum regione. Sed Sequas Londi- 
nicrucbat , diuturniore inora [nam Viennam 
deferre volebacjanrcquaui telluri comictcrc pol¬ 
let, corruptx lunc. 
Data- 
