«M? HISiTORlAE 
trahctur.Vitem viuam oleris huius odore fugari 
Theophr. affirmat, aflicamque ad olus diffugere 
Varro tradit. Quin & Braflicd corrumpitur in 
dolio vinum f.pore & odore, quod bcci foliis 
demerfis reftituitur. Braflicam inter olera,vt le- 
gereeft apud Athemum Mantin ( vatem] Pri- 
fci vocarunt. Non autemfolusMenanderBtaffi- 
#am appellauit Sacram.Eft enim apud Hippona¬ 
ctem in lambis diCtum huiufmodi: 
Elapfis ille fuppl ex Braficam a Jurabat 
SeptifAiant , aut eamfuccofam Pandora 
Sacrificabat 'fhargelu s,ante quam Pharmacum bi¬ 
beret. 
Iones iureiurando poft Braflicam fiiam fidem 
adfirinxifTe,conftatcx fequentibus j Ex multis 
nominibus per Braflicam, temaxime diligo, in¬ 
quit Ananius Teleclidcsin pritoribus,perBraf- 
iicashociuro , dixit, Epicharmus in terra & ma¬ 
ri , itidem per Braflicam hoc afleuero. Eupolis in 
Baptis, Per Braflicam ita eft. lufitirandirm veto 
Ionicum hoc videbatur: necabfurdum fuit per 
Braflicam deieraflc quofdam , cum ZcnoCit- 
tienfis , qui Stoicam feclam condidit , imitacus 
iureiurandum Socratis per canem conceptum, 
per Capparim iuraucrit,vt Empodus autor eft in 
fuis commentariis. 
& Brafliciin hortispaflim coluntur.Frigidis vc- 
rb Scpluuiofispofitioearundem optima. Saifis 
etiam aquis innari Braflicam, &c iis rigatam me¬ 
liorem fieri tradit Theophraft. quare nonnullos 
nitro aquipermifto afpergere Braflicam,vt Ae¬ 
gyptios, atque ita multo dulciorem teneriorem- 
que effici ,ficuti & fi priufquam coquatur , falc 
commaceretur, Martialis nitrata aqua viridita¬ 
tem conferuari fcribithis verfibus. 
Ne tibi pallentes 'moneant fajlidta Caules, 
Nitrata •viridis Brafiica fiet aqua. 
Palladius non nitratam aquam,fed nitrum ipfum 
infpergi iubethisverbis:Ce!erub coquitur virore 
feruato.fi dum eft trium vel quatuor foliorum, 
nitrum tritum cribello defuper fpargas , vtfpe- 
ciem pruim candentis imitetur. Braflica au- 
nem Plinio ex Columella toto anno feritur,quo¬ 
niam & toto fecatur. Vtihffime tamen ab iqui- 
nodli^ Autumni. Transfertur cum quinque fo¬ 
liorum eft. Cymas a prima fe«ftioneprirftat pro¬ 
ximo Vere. Hic eft quidam ipforum caulium de¬ 
licatior teneriorque cauliculus , Apicii luxuria, 
&: per eum [ perinde ] Drufo Cifare faftiditus 
[blanditus Vet. ] non fine caftigatione Tiberii 
patris. Poft Cymam ex eadem Braflica contin- 
guntiftiui, autunmalefque cauliculi, mox hy- 
berni, iterumque Cyrni . nulle reque genere 
multifero, donec fua fertilitate confumatur.Tcr- 
Wa circa Solftitium, ex qua fi humidior locus eft, 
iftate,fi ficcior,Autumno plantatur. Humor fi- 
mufquc fi defuere maior faporis gratia eft : fi a- 
bundauere, Iitior fertilitas. Fimum afininum 
maxime conuent. Eft hic quoque res inter o- 
peraganei , quapropter non pigebit verbofius 
perfequi. Pricipuus fit caulis ftpore ac magni¬ 
tudine, primum omnium ii in rcpaftinato feras: 
deifi fi terram fugientes cauliculos feces, i terra¬ 
que proceritate luxuriofa attollentes fe, exag¬ 
gerando aliam accumules, ita ne plds qu^mca- 
cumen eminear. Tritiarum hoc genus vocatur, 
bis computabili impendio tedioque.Cuicunque 
autem generi pruina: plurimum fuauitatis con¬ 
ferunt : & nifi obliquo vulnere defendatur me¬ 
dulla, pl unmum nocent. Semini deftinati non 
/ecaruur. Eftetiam fua gratia nunquam pianti 
habitum excellentibus ijbalmyridia vocant,quo- ; 
PLANTA RVM, 
mam nifi in maritimis non preuetmmt, naurga- 
tione quoque longinqua viridibus adieruatis. 
Statim deledti ita ne humum attingant, in cados 
olei quitu proxime liccatos>obturatofquecon- 
duntuT,omr.i fpiritu exclufb. Sunt qui plantam 
in transfeter,do,aIga fubdita pedicuio , nitro ve 
trito , quod tribus digitis capiatur, celeriorem 
i d maturitatem fieri putent. Sunt qui femen 
trifolii nitrumque flmul tritum afpergant foliis. 
Nitrum in coquendo etiam viriditatem cufto- 
<iit: aut Apicianacodlura , oleo ac fale , prius 
quim coquantur maceratis. Eft inter herbas ge¬ 
nus inferendi, prxeifis germinibus caulis, &ia 
medull im femine ex aliisaddito [abdito m.] 
Quid autem fit Cyma in Braflica declarat i- 
dem Plinius. Cymas, inquit, a prima fc6tione 
priftat proximo Vere. Hic eft quidam ipforum 
caulium delicatior, teneriorque cauliculus. Et 
paulo poft. Poft Cymam ex eadem Braflica con¬ 
tingunt xfhui, autumnali (que cauliculi , mox 
hyberni, iterumque Cyrni. Celfus hb. 17.C ij. 
Cymas , inquit, leu cymata prxtaneros dicimus 
in Braflica prxeipue coliculos. Vere appetente 
progerminantes, vehit plane fint, id eft, 
fastus, dutfta tranflatiane a ventrem fefentibus 
fosminis ad Braflicam,que ineunte Vere,turgens 
fucco, &cumplurimiimcymofia fobolegraiuda 
coliculos enititur. Cyrni, inquir Ruellius,funt 
quidam (caporum delicatiores teneriorefque co¬ 
liculi, quos & primafcdlionepriftant. Nccmc 
fugit recentes quorundam olerum germinatus, 
turionefve, vclut Armoraciorum, Sinapi, Napo¬ 
rum, Rapi, Cyme?ciaflicis Authoribus appella¬ 
ri.Cyma quoque,ltcetmuliebri fexu frequentius 
(oleat vfurpan , nonnunquam genere neutro 
Grxcorumimitatione legitur,ut apud Columel¬ 
lam in carmine , quod hortorum cultui nuncu- 
pauit. 
T unc quoque c.nferitur ,toto qua plurima terra 
Orbe virens , pariter conferitor plebi ,regtque fu - 
perbo : 
Frigoribus caules,& Veri Cymata mittit. 
Et quod Galenus adnotauit kJu* yj.Kt0j7.htDt, xji 
oiwajotoiy 70 J/z Tfuoy mW,&Qav hintLT&~, Ktysu&v. toJ 
nunpctTQ-,8cc. i. e. Braflici igitur germen ,quod 
[Braflicigermen ] nonulli xJucl nominant, per 
contractionem nominis trillylLabi xvnutbtQ-,6cc. 
Eadem cymata prototomi caules appellantur i 
Galeno,quo loco ccfi corrupta fint vulgaria [ex¬ 
emplaria, qui habent 'O&tgu* xcjjkZ 
xi>xS*c wsii Jicfyxifstf £}j //fjttfaf ST. , non dubium 
eft quin legendum fit 'ufjTOTvu* kouk 7 „ & citcra. 
Id eft. Prototomi caulis decoCli cyathos duos 
ieiuno ad dies nouem exhibitos.Cuius auxilii ab 
Archigene ad renum affectiones prifcnpti effi¬ 
cacia , & prototomorum caulium IcCtio i D10- 
fcoride confirmatur n 3 «u/Tfr (xp duCnt ) xinue i,in* 
qui t,i , feinii 7rpop '5, •Jwm.uTx-vr» 
Id eft,uraflici CJyma ftomacho commodior qui¬ 
dem eft,fed acrior,& magis vrtnara ciens. 
Eorumdem caulium meminit & Martialis. 
Et faba fabrorum,prototomique rudes. Irem, 
Quum mihi boleti dederint tam nobile no¬ 
men. 
Prototomis,pudet heu \fer itio cauli cujis. 
Appellantur autem prototomi h prima feCtione 
accifura, quando videlicet ad feminis genera¬ 
tionem augefeentes fucciduntur , & in ciborum 
vfum veniunt. A Marcello caules Haplofiles * 
teneritudinc,Grica appellatione,dnfti funt. 
Quod autem Plinius ait. Sunt qui femen Tri- 
folii,afpergant folus : hoc dudum cx Confla na¬ 
no Cx- 
