«34 HISTORIAE 
CcUbrauit & filucftrcro brafficam liuc Erra¬ 
ticam Plinius. Hanc,inquit, alii Petrxam [ quia 
in maritimis proruptis nafeitur,Diofc.]vocaru,i- 
flimiciflimam vino, quam prxcipue Vitis fugiat, 
aut ii non pofiit fugere, mori atur. Folia habet 
bina,parua , rotunda,lamia; plantis oleris fiml- 
lior,candidior fatiua & hiriucior. Sed Plinius hic 
vt notat Dalcch. Marinae & fihieftrishiftoriam 
c»r.fundit. Folia rotunda, parua , lamia marinx 
funt. Nemo bina e fle tradit. Res ipfxfalfum 
hoc efle monftrat. Similitudo cum braffica hor- 
tfenfi,folia candidiora, &hirfutioraqu^m in lati- 
ua,& (quod aitDiofc.) amara ,filueftris brafficx 
funr. Videtur tamen Cxfalpino Plinius potilis 
interpretandus , quam confufionis hoc in loco 
arguendus. Ita namque fcribit.Sylueftris braffi- 
ca fponte nafcens, guitui ingrata , in maritimis 
afperis,qualis in fcopulis Ilux nafeitur, foliis cft 
ex candido purpurafeentibus, fimilisfatiux pur- 
purex,tantum minor,nechirfuta, vt Diofcori- 
dis.Hanc Plinius Petrxam vocat, eique folia bi¬ 
na tribuit, per qux binas foliorum appendices 
rotundas intelligit. Theophraftus, vtex eius 
verbis colligere licet, hirfutiem negat. Defcri- 
bit alibi Brafficam filv. Plinius, Theophraftum 
imitatus.Tertia,inquit.proprie Crambe vocatur, 
te/mioribusfoliis, Sc fi m pii cibus, dcnfiffimifquc 
fedefficaciffima. Alibi Raphanum vocat, cum 
inquit, Grxci tria genera fecere foliorum diffe¬ 
rentia, crilpi, lxuis , tertium filueftre: nam lic 
Theophr. Grxce vocat quam Diofc. Cramben, 
& Latini Brafficam. Sed vt no (Iram hac dc rc di¬ 
camus fententiam. Theophraftum & Plinium 
nomine Raphani & Brafiicx filueftns , mariti¬ 
mam defcriphlTc Brafficam exiftimamus, vtfuo 
dicetur loco. 
Braffica filuefttis traditur a Matth. in Diofc. 
foliis domefticx (imilibus, fed Hyofcyami modo 
hirfutis,amaro acinfuaui guftu. 
SylueftrisDiofcoridi nuncupata Braffica , fa- 
tiuarum minori quinto loco deferiptx [ brafficx 
noftrxrubrx minori]fimilis effet,aitDodonxus, 
nifi hirfutior,albidior,acfaporc amariorforetffo- 
lia fiquidem,flores, filiquxque fatis rerpondem. 
&yeU a Diofc.|grxcc dicitur ^ quibufda Ha- 
milridia: Lat. braflica fy lu.$c braffica rufttca: Gal. 
C hou fauuage ou rufinjue.Cctm. ^cc FoIcn/& IPil- 
be 3cc Folen: a Neotericis Caulis braffica marina, 
differens tamen a braffica illa, quam Diofc. hoc 
nomineinferibit , # Rccentiores Soldanellam 
appellant, de qua fuo loco. Allumitautem pro 
braffica filu. Diofcor. Dodonxus figuram,quam 
pro tertia , vel minore exhibuit Fuchfius. 
Tabern. Icon. &hift. tPtlbc Foci, brafficam 
filu.vocat. Nullam autem ponit defcnptionem, 
fufpicor fa&am figuram adLobel.in Adu. Braffi¬ 
cam monofpermon. 
Locus. Nafci aurem hanc in maritimis prxruptis Dio- 
fcorides tradit: repentur vero ait Dodon. &in 
multis Zelandix altionbus tumulis iuxta mare. 
In maritimis Senenfibus, Argentario promonto¬ 
rio, aliifque <umTyrrheni,tum Adriatici littori- 
bus frequens nafeitur. Hanc non longe ^ Terra- 
cinavrbe,via quaitur Neapolim plurimam vidit 
Matth. 
Vires Huius cyma, inquit Diofc. in lixiuio coda ori 
non cft infuauis.Illita verh folia vulnera conglu¬ 
tinandi, ac tumores inflammationefque difcu- 
tiendi vim habent. Braffica, autore Catone,erra. 
ticamaximam vim habet, cam arefacere, conte- 
rereque oportet bene mi noti m. Si quem voles 
purgare, pridie ne cccnet , & mane iciuno dato 
PL-ANTARVM. 
braffic? tritx,decodeque aquq cyathos quatuor, 
nulla res tam bene purgabit, neque hellcborum 
neque fcimoncum, Sc fine periculo, & fcito fa- 
lubrcm effe corpori. Quos diffidas fanos facere, 
facies. Qui hac purgatione purgandus erit, fie 
eum curato. Sorbitione liquida hoc per dies 7. 
dato,vbi elTe vblct, carnen altam dato. Si ede 
non volet, dato brafficam codam, panem, Sc 
bibat vinum lene dilutum,lauee rar6,vtaturvr- 
dione : qui fic purgatus erit, diutina valetudine 
vtetur,neque vllus veniet morbus nifi fua culpa. 
Etfiquis hulcus tetrum,vel recens habebit, hanc 
brafficam erraticam aqua infpergito, apponito, 
fanum facies. Et fi fiftula erit, turundam intr& 
trudito,fi turundam non recipit,diluito, fuccum 
exprimito , cuminveficam indito, veficx cala¬ 
mum alligaro & ita premito, vtin firtulam fuccus 
introeat. Ea res fanum faciet citb. Etadomnia 
vetera vlccra, & noua, contritam cum mcllc ap¬ 
ponito, fanum ficict.Et fi polypus in nafo intro¬ 
ierit, brafficam erraticam aridam tritam in ma- 
lumconiicito , & ad nafum admoucto. Icafub- 
ducito furfum animam quamplurimdm poteris, 
triduo polypus excidet,& vbi exciderit, tum ali¬ 
quot dies i dem facito,vt radices polypi perfanas 
facias. Auribus fi parum audies, terito cum vino 
Brafficam ,fuccum exprimito, in aurem intro te¬ 
pidum inftillato , cito intelliges te plus audire. 
Deinde impetigini parce bralficam apponito,far- 
nam faciet ,Sc vicus non faciet. 
Brafficx filu. fiue ertaticx,inquitPlinius, im- 
menfo plus effectus laudat Cato, adeo vt aridx 
quoque farinam in olfadorio colledam,vel odo¬ 
re tantum naribus rapto, vitia earum graueolen- 
tiamque fanare affirmct.Hancir.fiation-bus me¬ 
deri, melancholicis quoque ac vulneribus recen¬ 
tibus,cum meile ita ne foluantur ante diem: ftru- 
mis, fiftulis,m aqua contritam,Chryfippus autoc. 
cft. Etaliiverb compefcere mala corporis qux 
ferpant: nomas vocant. Item excrefcentia abfti- 
mere.Cicatrices ad planum redigcrc.Oris hulce- 
ra& tonfiilasmanducatam Sc codtamfuccogar¬ 
garizato cum meile tollere. Item pforas &lepra« 
veteres ipfius tribus partibus cum duabus alu¬ 
minis in aceto acri illitis. Epicharmus fatis effe 
eam contra canis rabiofi morfum imponi.Melius 
fi cum laferc, & aceto acri. Necari quoque canes 
ea, fi detur. ex carne. Semen e us toftum auix- 
liatur contra ferpentes, fungorumque venena, 
tauri fanguinem.Folia co<fta fplencticis [fplenicis 
ch.] i A cibo data , & cruda ilutacum fulphure Sc 
nitro profunt. Item mammarum duritix. Radi¬ 
cum cinis vuxin faucibus tumenti ta&u mede¬ 
tur;# parotidas cum mcllle illitus reprimit :fer- 
perttium morfus fanat. 
Braffica agreftis, vt notat Galenus, quodam- 
modb calidior, ficciorquc eftquim domeftica: 
ceu alia propemodum omnia agreftia fui generis 
domtfticis vtraque facultate valentiora funt. 
Quamobrcm neque intra corpus citra noxam 
fumitur , vtqux longuls ab humana rcccfferit 
temperatura. Eadem de caufa & guftantibusa- 
marior cft quUm domeftica: quanquam domefti¬ 
ca quoque acrimonix nonnihil & amaritudinis 
contineat*. fed vtramque agreftis habet validara: 
quare etiam exterget, & digerit,quam domeftica 
valentius. 
Eft,ait Dodonxus, braffica filueftru calida,# 
quia amara, extergens quoque. 
ACHA- 
