LI BER 
pallorisinon laciniata: caulis interdum adeo ex¬ 
iguus vt vnciam non excedat,aliis etiam dodran¬ 
talis & maior, iuxta terram nonnihil hirlutus & 
rubcr/uperius glaber & viridis 3 & non nunquam 
foliis nudus, aliquando vno aut altero donatus, i 
ramolus vel non ramolus : flo finii aliquot albi i 
ordine nullo,Burla: vulgaris :filiqiu longa:, tere- I 
tes & tenues,ex fatislongis pediculis. 
Ad Myagros referendam cenlebat Gefnerus, I 
vt patet ex annotatione ad plantam meam lic¬ 
eam. Exiftimo di^am fuifte Dalechampio Ai- 
2«on thelyphonum. 
( An Thalio, Pilofella filiquata maior & minor? 
Acrem habet (aitCamcr.adThalii hifL)h$c plan- 
tula faporem inftar Nafturtii, eam Gefnerus in- I 
ter Myagri fp«cies retulit. Hscille,qui eius ico- I 
nem habet in fine horti, fub titulo Pilofelli fili- | 
quatar. Ea fa6la eft ad plantam ficcam meam 
quam rediens Monlpelio Gefnero mifcram.Eiul- 
znodi icones & delcrtptione9 pallim Gamer. ha¬ 
be, quas Gelnero prsccptori meo communica- 
ram,mci tamen non meminit. 
C. Bauh.phyt. Burfa palloris 7. fine Burfa*pa¬ 
lloris limilis filiquola. PilofellaminorThalio & 
Icon.Camerarii. 
Schvv. Burfa palloris Myagri folio , fragcl? 
fraut. 
Moofpclii in agris viridioribus florentem ob- 
leruaui Vere : Geneus mervle Martio & Aprili: 
Bononia in muris palatii atque in iis locis mc- 
dipefis magnitudinis , vtpiog tur ^ Camerario. 
Montbelgardi mediocrem &c ad muros horti fera¬ 
rum maximarminter S.Tliamarim,vrbera & Than 
ad Alfatiam,in sgris mediocrem. BefFordis in ar¬ 
ce lupra murum obferuaui omnium minimam, i- 
«» vt deferipIerim aliquando pro planta parti¬ 
culari. 
x xi. 
»71 
DE LEVCOIO EX VETERVM SEN- 
tentia. 
Cap. XIII. 
L Eucoium (A<^xoV*y) notum ell , fiquidem 
,Diolcoridi fides habenda eft , fed eft in flore 
differentia. Namque aut albus, aut luteus, aut 
cccruleus.aut purpureus reperitur. Hermolaus & 
Marcellus in hocDlofcor. contextu illa verba,aut 
coeruleus , in Leucoio abundare exiftimant,pu- 
tantque alcititia elfe , ideoque extirpanda. h» 
adfttmulatur Fuchfius, ac Plinii autoritatem ad¬ 
ducit ,qui lib-ii.cap. 6 . Viola: plura genera enu¬ 
merans, purpureae, luce* & alba: duncaxat me¬ 
minerit. Marcello (inquit Matthiolus) Diofcori- 
disinterpreti fubfcribendum puto,qui Leucoium 
cosmicum hoc loco accrcuifte fulpicatur , vetu- 
ftilT.Diofcoridjs Longobardis literis feripti tefti- 
monionixus, in quo nullum plan* dc cceruleo 
Leucoii colore verbum legebatur. Sufpicionem 
hanc augent,earaque comprobant Oribafius& 
Serapio, quos item id verbum hoc loco non ha¬ 
bere compcrit in fimplicium cenfu,cdm alioquin 
reliqua Diolcoridis referanr. Coeruleum Leu¬ 
coion (repetit Cadalp.) in hoc genere non vilum, 
i folo Diolcor.poli tum, nifi fuperfluum fuerit id 
verbum , vel forte Cyanus flos intelligendus. 
Cxterilra,dum (p /£ew reuektvKo'i* ) radicem 
Lcucoiinigri inlib.de nat. mul. in vinobiben- 
danvprarcipit Hippocrates, fxtkwQ* nomine pur- 
pureum haud dubie defignat, nam hic color pro- 
xii?ie ad nigrum acccdir. Sic & Umko» Thco- 
Tom. II 
phrafto dicitur, Viola mitti* li nigriculi Ssput- 
pur* flore. Sic& cceruleusnojn aliusindicatcisi 
Diofc.cile videtur cornario, ejuam albus,qui le- 
ui rubore amtmxto ccrli colorem refert. Super- 
j clt vt quod noftrum haede n/firiudicium,libere 
icamus. Verba igitur illa , autccEruleiis, nullo 
modo penitus aicititia credimus, camvelfoldm 
ob cautam, quod in cuncflis Diofcoridis Graicis 
codicibus legantur. Ad autoritatem Plinii re- 
pon ctur Fuchfio ■, Pliniumnon loqui de Leu¬ 
coio loco citato,aut fi loquatur. Leucoia 4 Violis 
non bene diftinguere , & pe r purpuream Vio- 
am artiam rantiim intelligere : per albam ve- 
ro,Leucoium bulbofum Theophrafl. florum pri¬ 
mum diffum. Quod vero Matth. in Italia natei Mttth.titr- 
nonfciat, ac ideo Marcello fubfcribat,inepte fa¬ 
cit, non cmm vna fert omnia tellus. Late fiqui- 
em patet natura vis, & admirabilis eius Maie- 
as qua poteft multa quandocunque & vbique 
variate & quar nobis, noftro orbi ,& faculo ne- 
g.iuit,abu dediirc. Oribafium & Serapionem in 
deprauatuin exemplar incidifli potitis dixerim. 
Diofcondem porrb per cmruleum Leucoion 
Cyanum non intellexi!]?,quod Cxfalp.poft Her¬ 
mo aum & Marcellum iomniat,tum vtrorumqufc 
florum differentia,tum folia,tum caulis, tum tota 
denique pLyuxfaaes,clare demonftrat. Cur de- ^ 7 "«s 
mque Diofcorides voce difiundliua vius eflet, fi, 
quo Cornario videtur,per coeruleum album in- 
dicare voluiflet. 
Stat igitur quatuor cfli Diofiorid* genera, foli 
florum colore diferepantia. Nec hoc mirum vi- 
dcr. debet,cum & apud Tragum recentiorem, 
quinque diucrfa Leucoii genera extern, idiuer- 
f.tate colorum apud Germanos fortita nomina, 
ri^Tt tl T iput|,1,rcum i bra '"’] rofeum - 
[lctbfarb] & rubrum. S ,d de his & mflm 
« 1 ‘f‘rmisdijferntnifeorfirn tradabimus. 
eucoii [ T B~ Aevto/s ] nomen quamuis proprie 
Violam albam figmficet, fi eius graicam vocabuli 
compofitionem ipedtes, attamc quotquot de his 
fcrip(etun t ,omnia Violarum genera cuiufcunquc 
tandem lint coloris vnica hac Leucoii appella- 
tione defignarunt. Non clt tamen quod pei pur¬ 
puream hicintelligaseam,qu* Gncisr.x&Lati- 
njs proprie Viola dicitur: nam earum alia ab his 
de quibus lue agimus familia < ft.huquetum qua¬ 
litate tum facultate,adde etiainfotmacontrarie. 
Homines enim illorum florum capti vcnuftate& 
fragrantia, inquitPena, vtvfumad coronamenta 
iic nomen commune fanxete , pofteaque magis 
coniuctvidmem, aut florum fimilitudinem quim 
rationem fecut , multos & vanos flores violas 
nuncuparunt, idem nomen variis atque longe di- 
uerfis plantis quales funt Viol* & Leucoia im. 
poncntes.Eft& Leucoium bulbofnm.Qia omnia 
luis locis declanntiir. 
Hocporrb Violarumgenus,aitDiofc. alii Re¬ 
gium fiuc Balilion , Romani Violam albam, alii 
Auguftcam, nonnulli Violam matronalem, aut 
Palierinam, autPolyphuram vocant. 
Hermolaus Barbarus teftimonio fretus Colu- 
clla:, Liguftriam Romanis hanc Violam voca¬ 
tam tradit. 
Dicitur Arab.nuncC/?eiri,nnnc Alcbeiri 3 m X - Nomina' 
polito articulo : Germ. Vciektv. Bclg. Diolcrcn. hngusrurt 
GalJ. Violettes , It. YieU. Hifp. Vlolettas.. Quidam 
yero Violam albam [ Leucoium ] appdlant^ i fo¬ 
liorum canicie , non a florum colore, qui, vtdi- 
£him,aut albus eft, aut purpureus aut luteus, aur* 
quod eum nonnullis Adrian. Spieg. negat, csru- 
leus. 
t)ddd ^ 
