a*p HISTORIAE FLANTARVM- 
fietis S. 
Antentj 
Laflucf ge¬ 
nus. 
Brsji/cs 
ftiu. 
Luteum 
VttruuU 
fulto. 
V secaris 
Guadum 
Vtrum 
Bmts. Glu¬ 
ta 
Lutes 
Glaftum 
Guadum , 
CuaLlujn. 
pafteUus. 
Indum. 
Egne 
'lgKefhf. 
f>ocr. 
"Vitrum *■ 
fud Cafalp 
Nitrum. 
\Asrcelh 
error 
P «ft'llu S> 
Piftellus 
Ntl Autce. 
dn Indtcd 
i. D tofe. 
planta fuerit 3 qiix vulgo herba S.Antonii voca¬ 
tur ob cffedhim. Nos de herba S*Antoniiagi¬ 
mus lib.zz.citulo Dentellaria Rondelctii. 
Plinius vtraihque lfatin inter La&ucas filue- 
ftres reccnfct,cum aucore Cxfalpino, aptiusin- 
ter Brzflicas filueftres numerari debuiflcnh 
Viclorinus (bc eum fecutus Cordus i n Diofc.) 
ait Dalech.in annot.apud Plinium , falsb putaurt 
claitum e Ile luteum Vitiuwii: Ifatis adhxc a Lo- 
bel. depila non alia eft, qusUn Vaccaria, de qua 
lib.is). Anii quod Fragofus defcribit,quodque in 
Occidentali India coli afFbrit , nil nili Ifstidem 
Clufiusdixerit. Glaftum,vt ait Cornar. Gallica 
vox fuit Iulii CxfariS itate, hodie & Itat: bc Galli 
guadum vocati t. Marcel.Medicus Empvricus V- 
trum appellari dicic herbam, quam orxcilfatida 
vocant. Si igitur Vtrum vox recbe legitur, vtlfa- 
tidem fignificet, vox Ruta , aut vt alii habent, 
Gluta, in fuppoIititiisS’tiquc falso legitur, & fru- 
ftra laborarunt qui pro ipfa Luceam quam Hol- 
ler.Geldam vocari ait) cx Plinio & Vitrunio ftib- 
ftituere conati fur.t : fed funt ha: voces omnes 
mcritb nobisfufpe&x. 
lfatin fatiuam,inqliic Rucllius, fiue Glaftum, 
quo Infectores lanarum vtuntur, Glaftum olim 
Grxci dixere, nunc guadum , vel potius gualdum, 
nonnulli S. Philippi herbam,alii Indicam, alii Ea- 
ftellum. Cxruleam fpumam cortinis innatan¬ 
tem, Indum noftri vocant Infe&orcs. Diofc. Eg- 
nen quoque vocari tradit, quam fufpicor Igheft 
ab Hippocrate dici. 
Sunt id perhibente Dodonio , qui apud Cx- 
farem & Plinium non Glaftum,fc Vitrum legen¬ 
dum elfe ex-rftiment, ncc defuntqui in Nitrum 
commutent. Veriiimilius Marcellum pro Glafto 
’ vocc Gallica Vitrum perperam fcripfllTe , quam 
' Cxfarcm aut Plinium pro Vitro Germanorum 
<Dl«f,ant ab hoc formatum Glaftum fuppofuirTe. 
Extat Paftclii fiuc Piftelli nomen apud Plinium 
Valerianum lib.z.cap.$. Ab Au1c.cap.511. dicitur 
Nil. Natantem autem fpumam ,qu&m Ifatidis di¬ 
lutum, cUm panni lanxve tinguntur cru6tar,funt 
qui Indicum & quidem alterum Diofc.elfe exifti- 
ment, quod tamen non omnino manifeftum, 
nam ex llatide efferuefeente Indicum efferri 
Diofc. non allent, fedex xreis vafis attolli tan¬ 
tummodo habet. 
DiofcoridcSjaicConftant.fub Ifatidis nomine 
duas plantascomple&itur ,cantum fylucfttis auc 
laciux appolica differentia. Vtramque fuo nomi¬ 
ne diftinguit Piinius,fatiuam glaftum vocans,fyl- 
ueftrem verb lfatin : quem imitari potids debe¬ 
rent Interpretes, qu^m nomina confundere nul¬ 
lius authoricate vtramqueplantam Glaftum vo¬ 
cantes. 
lfatin fatiuam & fylueftrem , fere omnes vno 
ore nominant,fed pnguntFuchf. Matth. Lacun. 
Lonic.qui etiam Lytrum vocari ait: Ryffius qui 
fatiuan, Glaftum vocat fimplicitcr,filueftrem ve¬ 
rb , filueftee Glaftum; Amat. Dodon. Camer.in 
Hift.Germ.Matth.be Epit. C.Bauh. apud Matth. 
Tragus pingens fatiuam tanti;m.filucfirem nihil 
differre ait,nift quod ren vb.que lccoiim plan¬ 
tetur. Cotura Tabern. Icon. bc Hiftor. liluiftiem 
tantum exhibet. Lobel.bc Tena in Acu.Glaftum 
fatiuum, bc Glaftum ftuc lfatin lilu. nominant bc 
defcribunt,ac in Obf.bc Icon.Plant.iifdcm nomi¬ 
nibus pingunt. 
MU'gff,Lar.Glaftum latiuum,bc Ifatisdo- Nomin: 
mcfttca. German. tTcib & .'Enbicb Rylf. Brlg.lmguan 
tvcctu/ Ga\\.guefde,ou.P ( iJiel culttuee: Ital .guad» 
doviejlico: Hilp.paftek Angi. tPebcbc ttabe. iWttc 
verb Glaftum , feu Ifatis lilu. & Ipontanea, 
Germ fvili» ivetb, Belg. nulb tvccb.Gall. pafielfau- 
uage: Ital. guadofaluatico: Vhfp.pajielfaluage : An¬ 
gi. imlfc tvabe. Vtramque vocant Mauri^ni dtli, 
dtlegiVefiiteiCbatriChaiisialtbar^lden^ui adblcn <jr 
rui , Sic & Grxci/ca77v,' Lat.Glaftum bc Guadum 
R> ff .1 faci n. Gcrni.bcibt fEnbid>:Belg.i»ccb: Gal¬ 
li c.du gue/de,pajlel de Languedoc Iral .guado :Hifp. 
pajlel : Angi, ivebe & tvftbc : Boh. tvaybtindiffe¬ 
renter vocant. In Tholalana regione,inquit Lo- 
bcl. virens heiba^wa/r, glebx tabefa&xherbx 
pajlel vocantur,cxruleus verb ille color,qui inde 
conficitur Indicum Germ. 3 fibt 4 >. Carol.Steph.in 
domoTuli.GiU.gtiudc Siguefde idem cfle fcnbit, 
quod Veteribus Glaftum bc Ifatis. 
In Ducatu Wirtcmbergico Marbacibc Tubin- ocu * ' 
gx vidi fponte prouenientem Ifatidcm : obfer- 
uaui etiam Balilcx fFratcrannotauitproucnirc 
ad Rhenum exrra poitam Ktcbcn : Vidi prxtc- 
rea fpontaneam in agris Alfatix : Satuiam vidi 
Patauii in horto publico , Bciilex in Horto Di. 
D. Fcelicis Placeri. Montbclgardi vidi ferentes 
& tranfplantatos agros integros > habeo in Hor¬ 
to U.E.C que feipfam propagat,femine deciduo: 
nefeio an fatiua differat h fpontanea,prxtcrquam >j. cln M 
rationeculturx, primo anno non loletcaulcfcc- 
rc,caulem vbi produxit plxrumque perit: floret 
Maio bc lanio. Brifaci ad Rhenum fpontanea 
pulchre virens O&obri & Nouembri. 
Cxtcrum feritur in lxtis bc pinguibus agris> Sati» 
copiofiflimum in Gallia Narbonenfi 5 c in Italia, 
vtin Vinbria,circa Noceram, vbioppidumeft 
Guadum ideo appellatum, quod ibi Ifatis copio- 
nftima ferarur,licut bc in Germani^ agroErphor- 
diano. Ea permagnum quxftum iis regionibus 
adfert. Sylueftre Glaftum locis incultis bc pin¬ 
guibus prouemt. Maio & Iunio menfibus ambo 
florent. Vt olim ita & nunc Glafto fatiuo Infc- 
«ftoreslanarum vtuntur. In Neuftria quoque 
Gallix,bc apud ciusPromncix Bellocaflios Gls- 
ftum feritur, bc calitur, dilutius quidem in pan¬ 
nis tingendis quim quod prouenit apud Tefto- 
fa^es,vulgo {en Loregeois,]indigenis tamen vsrl- 
de fru(ftuofum,bc vtile- 
Illita folia Ifatidis,tcftc Diofc.tumores omnes V 
difeutiunt, cruenta vulneraglutinanc,fanguinis^' 1 * 
profluuia fiftunt.-ignem facrum,Phagedxnas,pu- 
trefeentia vlcera, 5 c qux ferpunt,fanant, Sylue¬ 
ftre Glaftum eadem prxftat : potu bc illitu licno- 
fis auxiliatur. Plura vide fub nnem-P-iib.ia. 
PINIS LIBRI VIGESIMI PRIMI 
