»li HISTORIAE PLANTARVM; 
Locus 
Vires & 
Tempus. 
'rliniMS y 
Ctnftdtntt- 
nus d Dio - 
fcer.dijfen- 
ttm/. 
Ceratur, nafei fertur egregie. Semen per quin¬ 
que annos feruatur. 
Nafturtium, inquit Plinius, in Arabia mir* 
amplitudinis dtcicur gigni. Idem cum Diofcor. 
optimum eflfe dicit Babylonicum. Ariftophanes 
apud Athen^um Milefium excellere putat. 
Omnium femen Diofcoridc autore eftacre, 
cxcalficic,ftomacho aduerfatur, aluum turbat, 
tincasexcutit,lieneimminuit, pactus exanimat, 
menfes cit,venerem ftimulat, Sinapis te Eruca: 
fimile mtelligitur : lepras te impetigines abfter- 
gec. Illitum cum meile lienem extenuac , fauos 
expurgat: pulmonum vitia extrahit ,forbicioni- 
busincodtum: ferpentium venenis potum refi- 
ftit,atque eas fuffitu fugat: capillorum defluuia 
cohibet : carbunculos ad fuppurationem perdu¬ 
cit^ rumpit : coxendicibus cum polenca com¬ 
mode ex aceto illinitur : tumores colle&ionei- 
quedifeutit: ad fuppurationem pcrducic furun- 
culosjillitum cum muria. Herba: ad omnia ea¬ 
dem effe&us.licet minqr. 
Plinius diffxifius Naiturtii vires declarat, te in 
quibufda i Diofcoride drilenric. Nafturtium,in- 
quit,venerem inhibct,animum exacuit. Aluum 
purgat,bilem detrabit potum ex aqua decem de¬ 
narium pondo. Cum lomento ftrumis illitum 
opertumque BraBica prirclarc medetur. Nigrius 
capitis vitia purgat. Vifum compurgac.commo- 
ras mentes ledae ex aceto fumptum Jicneir ex vi¬ 
no potum,vcl cum fico. Tulfimex mellc,liquo 
tidie ieiuni fumant. Semen ex vino omnia inrc- 
ftinorum animalia pellit,cfticaciils adhibito mc- 
taftro. Prodcft te contra fufpiria, &tufiim cum 
origano,& vino dulci. Pedoris doloribus deco- 
dum in ladc caprino. Panos difeutit cum pice, 
extrahitque corpore aculeos. Et maculas illi 
cum cx aceto. Contra carcinomata adiicitur O- 
uorum album. Et lienibus illinitur cx aceto. In¬ 
fantibus vero c meile vtiliflime. Sextius adiicic 
vftum ferpentes fugare , Scorpionibus refiftcrc. 
Capitis dolores contrito, & alopecias emendari 
addito Sinapi,grauitatem aurium trito irr.pofito 
auribus cum fico. Dentium dolores infufo in au- 
resfucco. Porriginem &vlcera capitis cum a- 
dipe anferino. Furunculos concoquit cum fer¬ 
mento. Carbunculos ad fuppurationem perdu¬ 
cit te rumpit.Pfpgedenas vicerum expurgat cum 
mellc.Coxcndicibus te lumbis cum polenta ex a- 
ceto illinitur: item Licheni; itetn vnguibus fea- 
bris: quippe natura eius cauftic* eft. Silueftri 
vero ad omnia ea effedus maior. HacPltmtu. 
Diofcorides tradidit Nafturtii femen auuvndw 
??B£4e£Mr,id eft,Venerem ftimulare. Plinius con¬ 
tra Venerem inhibere. Cui alTentitur Florenti¬ 
nus in Geoponicis Conftantino attributis,^*/ % 
inquit,T«f»V9/oy-7Wf 'rLo Jwauiv ytt 
£m. Et addit *t£cJ)<nor i%iv.inoSmpjv'^t . Se-d 
quum haec tum Diofcoridi, tum experientis re¬ 
pugnent,dicendum aut eos Nafturtii virtutes no 
rede intcllcxiirc,auc Codices co in loco depra- 
uaros efte. 
Galenus perfpicue cius vires te facultates ex¬ 
plicat. Nafturtii femen , inquit, adurentis feu 
cawfticje facultatis particeps eft,vclut Napy.Pro- 
inde coxendicis te capitis dolores lcuat, atque 
adeo rubrificationem efficit te excal¬ 
facit ficuc Napy. Mifcetur quoque reme¬ 
diis iis, qus exhibentur afthmaticis, tanquam 
fcilicet id , quod crallos fuccos valenter incide¬ 
re valeat,velut te Napy. Nam peromnia ei fimi¬ 
le eft. Porro te herba arefada fimilcm femini 
yim poflidct.Humida verb adhuc ac viridis, pro¬ 
pter aquea; humiditatis mixtionem, mulcb fenu- 
nc inferior eft ,adeoquctunc irordacit.is eiue 
moderacacft,vt cum pane eovti liceat. Hac Ga¬ 
lenus. 
NASTVRTIVM VVLGARE. 
G Racilis eft radix paucifquc donata fibris: ex 
qua primulum enata folia minutis incifu- 
risdillcda,Eruca: minoribus , adulta vel Erucae 
modo diuiduntur,vcl integra in margine dtinta- 
xat ferrata crcnataue confpiciuntur, 1'anore acri 
acetariis expetita : caulis lingularis in alas mul¬ 
tas diuifus,colore eft glauco,rocundus, pedcal- 
tior,ac etiam cubitalis : fio/culi iibi velpurpura- 
fcentes quacuor foliolis conftant: Semen fuluum, 
vel, vt ait Dodon. ruffo colore rubens, feruido 
guftuin fiiiquts vel valuulis paruis rotundiufcu- 
liSjThhpfi vulgttillimijcompreflis. 
Thcod. Dorfth. cap. de Nafturtio, tantam de 
hortcnfi fcribir,Nafturcii licet aquatici iconem 
lub his nomi¬ 
nibus habeat : 
, Na- 
fturtium,Car- 
damum, Na- 
fturtium agre- 
fte, Nafturciu 
aquaticu, Sc- 
nacion,fref]e/ 
(Barten hefa 
fc /imlb frefjtf 
fe/Brunfrefs 
fe. CAuendutn 
igitur impe¬ 
ritioribus nc 
vires, quas ibi 
tradit Dorfth. 
Nafturtio a- 
quarico,quod 
inibi pingit, 
aferibant. Is 
prtterea di- 
ucrfaru plan¬ 
tarum nomina confundit. 
Simili modo Domus ruft. Car.Stephari tel. 
Licbault confusi de Nafturtio ait: Crejfcn de catl- 
ler & alendis £r la Berle , amant loca huinida te 
fontium ripas &riutilo3, nullam requirunt cul¬ 
turam in hortis praeter continuam rigationem te 
aquam ad radicem : vtrique magna virtus. Quid 
fit cailler ncfcimus.videtur tamenincelligere Na- 
fturnum aquaticum : Qmd etiam ei Btrle dubiu. 
Nafturtium aquaticum non alitur. Nafturtium 
horrenfc non requiric multam aquam & conti¬ 
nuam : Vt paucis dicamus Liebaultius nobis 
videtur non incelligere nominatarum plantarum 
differentiam te culturam. 
Gciner.hort Naufturtium maius album & mi¬ 
nus nigrum. Sylucftre perfimilc hortenfi puto 
me in alcis quibufdam montibus olim reperiftR 
Iccm inappend. Nafturtium hortcnfe, foliis val¬ 
de diuifis: hoc duplex ni fallor: minus fcilicet ac 
maius, quod ad Ranunculi pratenfis foliarum 
forma,tum magnitudine accedit. Nafturtium 
alpinuin hortcnfi minori perfimilc : minus iam 
altero anno mihi durat & femina protulit. 
Nafturtium antequam caulefcac, folia habere 
modici lata, diuisaque Marantha tradit: at cum 
caulem ediderit folia mntarc^fte enim tunc ob¬ 
longi, tenuia, digiti longitudinem aequantia. 
Sufoicvr 
Dcfcripi 
D trfit; 
Ltp(m. 
Llfhdib 
wtt mf* 
