.s 5i HISTORIAE 
micam Bitam ceafet:) FuchC Dod.gall. Si Lat. 
infol. Cord.in Diofcor. Lacun. Hift.Lugdun.Jc 
Schuvvcntkfeldius. Betam altam T urn. Gcfner. 
Jiort. Lonic. Lob.OM.fcIc.plant. Hort.Lufi Ca- 
mer. borr. Ep.t. & Hift. Matth. germanic. Betam 
flteramCzlUfinas . Betam Brunfelf. & Tragus 
pingens. Betam i. fiue albam Caf.Bauh.ad Ma«h. 
in Piiyt.4. 
Betamur* Beta nigra nominatura Mattii.(qui vti dittum 
M Mk zr hoc nomine»lb?mpingit. ) Trag. ( apud quem 
Trar. n« P«P«am filucftre Beti genus creditur:) Fochf. 
Douon. gall. Gcln.hort. Lacun. Caftor. Hiftor. 
Lugd. (qutecum Matth. eam tranfpofuit, accan- 
diuam dicit:) Caip. Bauh. phyt.& uort. Lufatii. 
Schvv. vocat Betam n: er ait) ii foliorum colore er 
obfcuro magis virentium : Betam vulgatiorem: 
Betam rubram Dod.Lat.infol.Lonicerus. Betam 
Taberna. 
Seta rubea Rubra memineruntBrunfelf Tragus.Hancin- 
fcnbit Lob.Obf. Ic.plant.&Hift.Lugdun. Betam 
rubram vulgatiorem , Betam 2. fiue rubram vul¬ 
garem. C.Bauh. phyt. &: apudMatth.pro Beta 1. 
feu nigra pingitur. 
Sua taba Beta rubra radice crafla ea eft, quam Matth. 
: -eJ„r nomine Rufi ita exprimit: In Carmania tamen 
habetur&Rnfa, non modii foins, fed etiam ra- 
dice,qua:illi Raporum oblongorum magnitudi¬ 
ne extuberat:colorc adeo rufefeente, vt eius luc¬ 
etis viumnfanguinemreterat. HancLob.Ob(.& 
Icon. Caft. Gefn.hort. cui& Seutloftaphilinum: 
Camer.hort.Epit.de Hift.Matth.Germ. & Schvv. 
cuieriam Rapum rubrum dicitur, Betam rubram 
vocant, Dodon.gall. & Lat.infol. Betam nigram 
Romanam: C.Bauh.phy t. & apud Matth. Betam 
5 ‘C eu rttlnfin radice erafid : Corn .in Diofc. Rapum 
fatiuum rubrum. 
Hift. Lugd. refie vnicara dcfcriptioncra dua¬ 
bus liguri» accommodat, non enim ea: ab inui- 
cemdifferunt , licet diuerlis titulis infcripferit. 
Vocat nunc Betam Erythrorhizon Dodonaii, 
nunc Betam rubram Matthioli. Fuchfius, inquit 
ca, inter Raporum genera recenfet, & Rapum 
rubrum vocac.cum tamen Rapi fpecics non lit, 
Bria /arra Bcra lutea traditur a Camer. hort. Eftlixcea, 
j quamGefn.hort.flauam nuncupat, Ca:lalp.Be¬ 
tam 4*radice buxea. C. Baujh, Phy t. Betam 5. (iue 
luteam. 
femUf/M Manifefte veritati contratiaturCotn. qui fo- 
lum ex radicibus , & non etiam ex foliis Betam 
albam & nigram dignofcipolle falso contendit. 
Hoc quidem facile vemm foret , fi omnes in rc 
herbaria, vt iplc, cxcutirent. 
t>orflk.t*. DorfthcniumBetam nunquamguftalle , ne 
natur. dicam vidi ile,credimus. Brafficamliquidem pto 
Beta monftrat. 
Nomina Quod olus Graecis fimpliciterrafTA«v, vel aij. 
linguarum T xw vocatur, id Latinis Beta dicitur: Arab.Detka 
& Celb, Hcbr.TermliB.Germ. STlanttolt/picfjciv 
2v6unf4>F6l/prcf}F61/ &r Ronigrag: Belg. Hieta 
Ga\\.Beie,poTree,reparee,&lottc,\ti\.br{lola, Hifp. 
■Afelgat , Angi. Betis , Bohero. tTUnjjoIr.Hung. 
tfacFla.Cum adiefhoneverb, Gr.>.»»»» yUam 
Lat. Alba vel rub ta aut nigra Beta, Germ. 
iKot ober recisiimnjjolt: Brlg.nuttc oberKoobc 
ibeerc: GiW.blancbc jtt tonge bete. Angl.n?|)ite obet 
Ixcbbe Betis. Particulatim vero Beta radice ru¬ 
bra,craffa, Gricis 7ic7/,o 3. .V. Gcrman. Kott 
‘.liangolt/Kon Kuben, quali Rapum rubrum 
dicas, Beyaifcii Kuben. RapaBauurica, force 
quodeopiofa inibi aut crcfcanc.aut aliis preftent, 
& Kotrc Sodcttvurgetl. Gall. des Bendesr. uges, 
ftal.i'if( e!a; (fa. porro Grxd ab impnllu 
PLANTARVM 
nominarunt: etenim cultus ratione quadam in» 
crementum capelcit arboris, neque vlii horten* 
iiuin latitudo foliorum maior. Beti nomen libi 
adfcimt,quoniam figurat»S liter* gnet dumle- 
mine turger,referre videtur.Nam iummitatem in 
cacumine reflexam obtinet. Id quod teftatum 
nobis reliquit Lucius Columella m luo carmine 
de cultu hortorum ita caneRs: 
Nomine tum Grato, ceu lit eia proxima pruna, 
Pangitur ia cera doclt mucrone magifli 1 ; 
Sic& humo pingui ferrata tujpidts Ut 11 
Dtpnmtrur,follo vlndis pede candida Beta. 
Et quamuis Siculi cognomfto Beta Mummodii 
candida veniat , vtThcophr.&PUn. raemorii 
prodiderunt, tamen nunc extriti litcra vna, feri 
omnibus noftri licuh Medicis Sida , omnis Beta s,rU 
nominari ccepit. 
Betam cx cultu arfeorcfcere feribit Theophra- 
ftus,germinare radicem a latere ilulio, vtcitera, C»fr»r» 
qua: Sementis poftera vocent, ferendam: xftate 
fexto, hieme decimo die erumpere : ex lentitie 
paucas prouenitc anno primo, fed longo tempo¬ 
re pbft pullulare,anno fc.fequente Si tertio ,cas 
aquis !al(isimiari,& iis rigatas meliores effici. 
Monlpdii colunt Betas valde magnas albas Locui 
& nigras, (ed vbique paffiin m hortis feruntur 
Rubra vero radice cralfi multum ini Germania 
prouehit: Omnesreccnficas differentias Mor.t- 
bclg.in horto Ill.E.C.VVirtemb. quondam cale¬ 
bant. 
Betanigra , vtferibit Diofcorides, coquitur 
cumLenocula,vt ventrem liftat, quod magisra- *“* 
dice eius priftatur (genus id cibi tot Ktpdeb* Ve¬ 
teres appellarunt.) Candida aluo vtilisett. Vtta- 
que tamen propter nitrofum humorent , quem 
habet in fe, noxii eft fucci. Vnde fuccus earum 
cum meile naribus inditus, caput purgat,aurium Cafutpm. 
doloribus auxiliatur. Deco&um radicis & folio- g-r /««•». 
rum,furfures lendefque deterget: perniones fo- 
tu mitigat. Crudis folris vitiligines nitro antea 
perfridas,alopeciarum inanitates , fcalpendo Ahputu 
pm)s exafpcratas, atquedepafcentia vlceraillini Vlin,' 
prodeff.Eruptiombus papularum,igni faero^im. 
buftifque cotffa medetur. 
Plinius dc Betis, vt de olere & alimento hic Bim m 
tradit. Vfus iis & cum Lente ac Faba,idemqse W '"** 
qui oleris, (edpricipuus vt linitas excitetur a- 
crimoniaSinapis : Medicimnocentiorcmqnatu 
olus e 11 e iudicauere, Quamobrem appolitam 
non nemini deguftare etiam religio eft, vcvali* 
dispotius in cibo fine. Geminans natura &ole- 
ns,&capiteipfo exilientis bulbi. ( Namcumfo- 
liis humi fparfis caulis ex illorum medio prodire 
incipit, cius capittguftu Si callofa quadam firmi¬ 
tate bulbo fimile effc videtur. ) Ec paulb pbft. 
Mira differentia fi veraelf, candidis foluialuos,... 
modice nigris inhiberi. Etcum urafficacorrum- 1 ^ 
pitunn dolio vmi fapor , odore Beti foliis de- 
merusreftitui. Scdidcm alioinlocovfummedi¬ 
cum ex neta prifcnbit, tunica qui Diofcorides, 
tum alia recenfens. Nec eeta fine remedio eft., 
vtraque. Siue candidi fiue nigri radix recens & 
madefa&a , (ufpenfa funiculo contra (erpencium SerpmiiK^ 
morfus efficax cfTedicitur.Candida Beta coifta.Jc “W 
cum Allio crudo fumpta,contra tineas. Nigri ra- 
dices,itainaqua cofti porriginem tollunt , it.™* 
que in totum efficacioreffe ttaditur nigra. Suc¬ 
cus eius capitis dolores veteres, Si vertigines, i- * t . 
temfenitum aurium fedat, infufus iis: ciet vri- ' 
nam.Medetur dyfentencis inieda, & morbo rc- Djf.ntariai 
gio. Dolores quoque dentium fedat illitus fuc- Mnb. r»«.‘ 
cus.Et contraferpentiumiftus valet, fcd huius^v* 
udice 
