LIBER XXIV- 
JOOy 
duplex , quarum vna quidem filiieftris,Picris (fi- 
uc amara) qua? Cichorium nominatur. Alia ve¬ 
to ( filucftris fc.) eft foliis latioribus , & ftoma¬ 
cho gratior, quam hortenfis. • Huius vero (hor- 
tenhs fcilicet) duplex genus. Vnum Ladftucx Ci- 
milius, & lata folia habens. Aliud anguftifoliu 
&: amarum ( vet fubamarum:) Omnes funt ad- 
ftringcnrcs, refrigerantes,& ftomacho commo- 
dx, Scc. Poftea ait. Et maximi filucftres (Pi¬ 
cris fcu Cichorium, & alia latioribus foliis,&c.) 
ftomacho commoda:. 
Corn.letlio Mirum Cornarium fic vcrtere.Seris duplexeft, 
improbatur £ x quibus filueitris , qux Picris & Cichorium 
nominatur,latiora folia habet, St ftomacho ma¬ 
gis commoda eft quam hortenfis. Et huius 
dux fpccies fune , Altera enim Laftucx Scc. 
Cornarius tria tantum Seridis ftatuit genera fui 
verfionc, vnum filueftre, duo hortcnlu. 
Hermolaus quatuor ftatuerc videtur fua ver- 
Herntol. fione, vti etiam Anguill. St nos fecimus noftra. 
Ait enim Seris fatiua (filu.)quam Picridem ali¬ 
qui vdcaucrunt, Aegyptii Agon, Romani Intu¬ 
bum filueftrcm. Duum &ipfa generum tradituri 
quorum quod filueftre eft. Picris, cadcmque 
Cichorium dicitur. Alterum folio extenfiore , 
guItuque gratiore , quam hortenfis. Iterumque 
hoc (fcilicet horcenic) infpecies binas diftrahi- 
tur,vnam Ladhicx fimiliorem Scc. 
Ruellius aliter vertit. Seris dmlm generum 
r utlhf eft. Altera filucftris,qux Picris St Cichorium 
ter/io. vocatur. Altera fatiua,latioribus foliis conflat, 
ftomacho quam hortenfis yrilior. Qnx(horten- 
iis (c.)iceruai in duas fpecics digeritur, vna fo¬ 
lio latiore,&:c. 
Hoc loco male 'dLroneii?* pro ’<s(/j-ofactx® 7 *?* ha- 
bet Matthiolus ex libro fimplicibus Oribafii di¬ 
cato ; in quo etiam erraucrunt Sarraccnus > & 
Hermolaus. Verifimile enim eft horrenfia ori 
gratiora elle,quia minus amara filucftribus.Pre- 
rcrea infrd ait Diofcor. <u atypica 'd/sb(juix a 7 *f aj ' 
Cichorii ejeferiptio poteft defumi ex deferi- 
ptione Chondrillx apud Diofcoridem, de qua 
pbft. 
Serapionis verfio habet affinitatem cum 
\r*tth,not. ve rft on e Cornarii: conftituit enim tres fpccies 
tantum Etidiuix, vnicam tantum filueftrem,non 
tot filucftres, quot domcfticas, vt alfcricMat¬ 
thiolus. 
Intybi hiftonamilluftrare videntur, ea qux 
*x pltnt» fcripfitPlinius lib.20.cap.7. Cichorium refrige- 
^.tchorrum rac } j^quit, in cibo fumptum,quod quidem pro¬ 
pter lingularem falubricatem aliqui Chrefton 
.reflo» appgftanc a lii pancration. Et filueftre genus,a- 
icdypnoH. lii Hedypnoida vocant,latioris tolii.Diligentio- 
res plura genera faciunt [La&ucx: ] purpureas, 
crifpas, Cappadocicas, Grxcas. Longioris hoc 
foliijcaulifq; lati: prqtcrca logi & angufti. Intu¬ 
bi fimilis. Nec ex eodem genere (Ladfcucx) pof- 
funt dici,neque ex alio Incubi, hiemis impatieti- 
ores, virufqueprxferentes, fed caule non minus 
grati. Seruntur verno plantx eorum,vltimo Ve¬ 
re transferuntur. Eft St Erraticum Intybu,quod 
in Aegypto Cichorium vocant, de quo plura a- 
lias. Intubi quoque ( pergit Plin.lib.io.cap.8. ) 
non extra remedia funt. Erraticum apud nos 
quidam Ambugiam[quxdam exemplaria St Ccl- 
lus Ambubelam,Corn.]appcllauere. In Aegyp¬ 
to Cichorium vocant,quod lilueftre fit. Satiuum . 
autem Serim,quod eft minus St venofius. Er fil¬ 
ueftre genus , alii Hedypnoida vocant, latioris 
folii. Seris &ipfa La&ucis fimillima.duoru gc- 
ncru eft,filu.melior. Nigra ifta & sftiiia. Dccc- 
Tora. U. 
riorhyberna St candidior: vtraque tamen fto- 
maelio vtiliflima. De Cichorio 'in gencte loqui¬ 
tur lib.21. cap. 17, ita feribens. Cichorion St ii- 
milia circa terram folia habent, germinantibus 
(germinanc,vet.)ab radice poft Virgilias. 
Seridem fubamarum elfe olus, St magis quod Ser # 
filueftre eft, ac ob hoc ipfum Picrida ab aliquib. Piern 
appellatum,a quibufdam vero Cichorium nomi- C tehoriw- 
natum,teftacur Galenus. At ambas, Seridem fa- 
tiuam 8 t filueftrem, adftringente qualitate par- 
ticipare,velut etiam Chondrile , quam St ipfiun Ctn ^ r ^ 
Seridis fpccicm elfe rtadit. De viribus plura in- 9 " 9 
fra. 
Sed Sc Seris appellatur etiam ii Grxcis' ( Con- 
ftautino, Paulo,6c Actio iidZiuoy. Officinae au¬ 
tem St barbarum Medicorum genus Tfd^/txVy vo¬ 
cem in Taraxacou corrupcru nc. Txraxaci. 
1. Seridis, Intubi, Cichorei, Endiuix,&S'cario- Acquiuocd 
cx nomine exhibentur Cichorium filueftre St fa- c “hortum 
tiuum. 
2. Intubum facilium latifolium,anguftifolium, M 
St crilpuin. 
5. HedypnoisjCichoriigenus filueftre Plinio. H edjpnoA 
4. Condrilla quam aliqui Cichorion, aliqui Se- CondnlU 
rim appellant. 
V Chondrillx altera fpccies a Matthiolo ad Ci- 
chorium etiam refertur. 
6. Laducafilueftris,qu.i hodie fub Endiuix vo- £*"*«*■* 
ce vmntur,quauauis 11011 lit vera Endiuia. * l ** 
7. Intubi nomine, male in Virgilio quidaauem 
intelligunc,authore Hermolao. 
8. Cichorii nomine veniebant foliim iilueftria 
olera,Iulio Polluce authore: qux St gracilia Sc olus (U*. 
tenuia cognominantur in Oifidio. 
9. Cichorium tertium fiue filueftre floribus exi- Hyofirk 
guis luteis, inquit Dodonxus,non absrc Hyofi- 
ris,aut ( vc quadam exemplaria ) Hyolciris elfe 
exiftimatur. 
10. Endiuiatn luam maiorem,fiue Serim,aut In¬ 
tubum latifolium habet Tragus, quam nos La¬ 
ctucam Romanam longam,dulcem noftram cdfe 
fufpicamur. 
11. Intybum filueftre duplex Tragi, Scariolafeu 
Serriola diCtum, Sonchus afpera a nobis inferi- 
bitur. 
12. Prxter iam commemoratas Intybi filueftris Sonc f, ra d 
fpecies, aliam quandam ad muros repetem com- repente ' 
memorat,& hanc Sonchum radice repence no¬ 
minamus. 
1^. Cichorea candida& rofea Traei aCicliorea Cu 
cxtulca (Cicliorioluuclfcri ) ab eo pruno loco t 9 j ett 
deferipta, colore tantum differt. 
14. Cichoream tertiani habet Tragus luteam 
qux eft Hieracium maius. 
15. Cichorea quarta eiufdem qux fit nondum 
mihi appatet. Eius tamen tertix varietatem Co¬ 
lum elTc credimus. 
if>. Cichoream quintam Tragi, nos Chondril* 
lam vimineam fecimus. 
17. Pro Endiuia fcu LaCtuca filueftri poteft vfur- 
An Latium 
ca Romn 
n* duleitl 
Senet tee 
afper* 
Hteraeiw 
manet 
Chondril!A 
^tmtrtex. 
pariLaCtuca leporina Apulei , inquit Tragus, 
eamque inter Cichorcasdc Intyba refert,deleri- 
ptam cap.dc Lagopo tertio loco cap.SS.lib.i.. 
18. Matthiolus£ndiuiamcrilpam,vt vocat, di- 
ftinguir ab hortcnfi latifolia in fua hill.plant. 
19. Intybaceo generi funt, teftc Matthiolo, qui 
adferibantCyanum, de quo agimus l.z£.H.n.g. 
leporina 
Cynriu; 
CICHORIVM SILVESTRE ET 
R 
fatiuum. 
Adice pollicari, laflc prqgnanti: qux tor- 
cuofosfuos caules pro/erc eodem fucco tur^ 
