,^8 HISTORIAE 
gidos , hirfu- 
tos, vari eque 
in r-iwmdiua- 
ricatos : folia 
_ . . . Vfe &{& Wctif Dentis leo- 
Defc "P“ 0 5 r Mt nis,profunde 
incifa,alias in¬ 
tegra , aut 
quim leuifli- 
ma diffc&a, 
crifpa, pilofa: 
flores fuccefli- 
ue emicat ex 
foliorum fu- 
premoru alis 
& cauliu latc- 
rib 9 ,Det'slco- 
m«,fed colore 
cxrulco , in¬ 
terdum albo: 
__ v . tota planta a- 
mara infignittr dcprebcnditur:rad:x, caules,fo¬ 
lia, flores ;per culturam maius & mitius eua- 
dit : in fpontanco interdum caulis monftro- 
fam acquirit altitudinem. 
Eil,inquitMarc. Virgilius , Qchotion pe- 
Cieherh» regrina Grxcis vox , quz omnia Inty- 
£tn<- Eorum genera ftrrml indicat. Etfi ab aliquibus 
r * Ut ad amarum Intybum contra&a fucrit.Nec quic- 
quam videtur in antiquis Icriptonbus circa con¬ 
generis piant* huius appellationes certum. 
Accert£ ex eo facile eft colligere , nullam in his, 
nec Grxcis , nec Latinis,certam perpetuamque 
appellationem clfe : fcd in Grxcis Cichorium 
nunc agrefte , nunc fatiuum Intybum indicare: 
Picridem femper agrefte : quemadmodum Se¬ 
rim plerumque fatiuum. In Latinis Intybum 
modb fatiuum, modb agrefte; Ambubeiam au¬ 
tem agrefte femper. Nec fore antiquos au&o- 
res legentibus aliquid vtilius,quim prxcedcntc 
rei conieftura, contra quam in exteris fit , non 
cx vocibus res , fed ex rebus voces intellexilfe. 
Solus Cclfus lib.i. cap.ap. de vtroque genere a- 
gens,ad certas voccsin medecina rem contra f 
xifle videtur : fatiuumquc Intybum ,filucftre 
Ambubeiam appcllafle.Cenfcrctquc Marcellus, 
quoniam graui periculo in medicina hxc va¬ 
nantur , fatiuumrn Grxcis Serim, in Latinis In¬ 
tybum. A grefte in Grxcis Picnda aut Cicho¬ 
rium in Latinis Ambubeiam femper appellari: 
vt certa nominum ratio certam legentibus rem 
indicaret, nift in medicxmatcrix nomenclatura 
audacior videri aliquibus timerer. 
Luminare maius vocat Endiuiam alteram Sc 
Cichorcam,& Endiuiam magis amaram Auiccn- 
Sjnort. nx: Intubum quorundam,aliorum Solfequium, 
Sponfam Solis, In tubum erraticum Plinii, Ro- 
ftnim porcinum : videtur etiam nominare Sca- 
holam agreftem & Bartifcfccre. 
Croncnburg. in fyr. de fucco Endiuix Serim 
fiue Intubum erraticam, vel filv. Picridem -i£tii, 
S< Cichorion Celfi,Latinorum quorundam Am. 
bubaiam &: Ambubeiam , offic. Cichoream no¬ 
minat, dicitquc Tragum hb.i.cap.91. in fex diffe¬ 
rentias hanc plantam digeflllfe, vbi poftremam 
iurc fatiuam afferat, fiquidem in Hollacdia & 
alibi» vtretur, omnes pharmacopolxin hortis 
l. «amdiligentercurcnc, hiemis patientem-.folio¬ 
rum ftipicvbus lanugine molli veftids.Sed errat. 
Tragus non loquitur de Cichorea culta,fed In¬ 
tubo fatiuoA Cichorea culta differente, de qua 
vcfba facit Cronemburgius. Tragus loco d- 
PLANTARVM. 
taco dicit. Erraticum Cichorium ^rulco flore. 
Cichorea i.fiuecxrulea[ in quo genere,rarifli- 
meramen , inueniuntur plantx , quxpartim EmrCn » 
candidum, partim rofeum geranc florem) eft » e » bur £‘ 
herba folans, qux Varroni Solfequium, Helio¬ 
tropium, &AIgyptiis Agon dicitur: Cichorea 
fatiua Sc erratica [hinc pingit folo Cichorex Ctch. c#*. 
nomine:pro illa Intybum exhib et fatiuum,]per- 
tinenc ad caput Diofcoridis de Seridc,potcftquc 
fieri, vt apud Theoph.lib.7.cap.7.&: 11. Intyba ro j €t 
& Porccllia vocemur. Hchotrot 
Recedit a Trago Cordus in Diofe. Iib.if.cap. 
19;. ita feribens: tocgftart herba didta Germa-^^^T 
nis, vulgo creditur efle Heliotropium , fed fxl - P i° n Um „ 9t \ 
so , cum fit Cichorium, i. e. Intybum agrefte: Serit ntt. 
erroris caufarn protulit Plinius, qui cxtulcum Verede* 
florem Heliottopio tribuit. Idem lib.t.cap. ifio. r W 4 - 
ait.Intybum filucftrc,quod Cichorium & Picris 
ob amaritudinem vocatur, & Amarago i Gaza 
in Theoph.interpretatur , in phartuacopoliis 
cichorea nominatur: flores habet cstrulcos,qui 
fere femper Solem verfus inclinantur , vnde c- 
tiam i qutbufdam Solfequium flue Helio tro- 
pium appellatur,quamnis Hebatropium diuetfa 
fit ab Intybo fiucGchorio, 5 c fuis generis herba. 
Defcribtt hancCord.hift.Iua lib.i.c.tfrr.deCicho- 
rio fiuc Agrcfti Intybo cuiappofuitfiguraTta- 
gtGefnerus ,cui de hort. etiam Intybum agre- 
fle dicitur tlncat.pl. Ambubciajlntybus agreftis 
& erraticas.Seris & Picris. 
Subfcribit Cordo Amatus, qui hanc lib.i. e- 
narr.uS.titulo de Endiuia[plures enim didlo lo¬ 
co aediuerfos titulos habet,] intelligit, vbi grx- 
ceeietr aypfit, xr>de*w, d, my-ptr vocatur j latita 
Ciehotium.lntubum agrefte,&Ambubeia.ls au¬ 
tem pto Seride filueftri.Intybu fatiuum exhibet. 
Brunfelf. tom.;. Rhapfod.jj. Solfequium Ci¬ 
chorium facit, ac ex Intyborum genere efle pro- 
nunctat, quam bene autem SoUeqDium faciac 
etiam ex ' Fuchfio patet. Rudiflimus', in¬ 
quit, error quorundam , qui hanc [ Intubum 
lilu. fiue Cichorium inferibir] Haliotropiumcf- 
fe contendunt: cum tamen pnmum folia repu¬ 
gnent, qux non funt Ocymo fimilia,neque can- 
dida.fed nigricantia magis : deinde non(ieinper) 
candidum, fcd magna ex parte catruleum florem 
habet. Radix denique eius, vt Heliocropii,non 
inutilis, fed experientia tcfte,mire efficax. Qui¬ 
bus omnibas acceditmanifefta cumaliiS fatiuis 
Intubis fimilitudo,qii2vna fatis docet Intubum 
efle filucftre : Sc non Heliotropium : vt quorun¬ 
dam temeritatem nonfatismirati queam , qui 
contra apertam veritatem,& omnium Medico¬ 
rum confcnfum, fecus pronunciarc audent. Si¬ 
quidem fpccics eft erratici Intybi, a Plin. ltb.io. 
cap.U.memorati,qux Grxcis vixatr dicitur 
aot, Lat.Ambubeia,vulgo hctb.& oflic. Cicho¬ 
rea; filucftris (addit Dod. gall. qui eam hoc ti¬ 
tulo pingit: Intubumfilu.Cichotium, facitque 
Cichorea & Sefidein vtxui)^i\\.Cuhor(cfiuu»gt , 
Gcrm.roilb iucgmarr/Bclg tmlbe £.icoreyc. Ci- 
choriumde Intybum (inquit Dod.lat.infol.)eiuft- 
dem generis funt. Sed Intybum fatiuum. Cicho¬ 
rium vero filvcftrc. Et hoc duplex clt Vnum la¬ 
tioris folii, Hedypnois Plinii: alterum quod a- 
marius eft, acroipir Diofcoridi dicitur ; Lar.In¬ 
tubum filueftrc, Intubum agrefte , Intubum er¬ 
raticum ,&Chicorion;oihc. Cichorea,Gcrm. 
wcgirart [ quafi viarum cuftos.vel tvcgKei§ 
[quod peregrinis quafi viam indicare videatur , 
Fuchf.)f)irtbUuff/ & SwinegWirbtl, Cordo; 
