Dcd. not. 
Serif hr- 
t en[it. 
Cichorea 
/ .mu* 
Intjbus 
maior. 
Intjbum 
Endtuiol a. 
Fomana. 
ion HISTORIAE PLANTARVM 
reque , in acetariis expetitum reliqua cumcxtc- i 
xis paria funt. In Hift.germ. Intubus fatiuus ma¬ 
ior, fcu Endiuia, JEnbiuicn. 2.Intub.fatiu.minor 
(Bartcn ©cariei/vera fatiua Scariola. 5. Endiuia 
crifpa, (Bro 0 c Fraufc sEnbuitcn. 
Matchiolus ponit[Fuchfium imitatusjduas ico¬ 
nes valde fimilcs pro diuerfis plantis , eiufdcm e- 
xiftiraariin,ncc dcinonftrat, qua in re differat In¬ 
tubus alter a Cichorio latiuo:cuius icon etiam fi- 
milis: in comm. lat.&ital.cum mag.fig.pro Inty¬ 
bo fiue Endiuia minore ponit diuerlam iconem: 
folia enim laciniata appingit, ea placet pro Ci¬ 
chorio. 
Dod.gall. Intubum fatiuum latifolium, Cicho¬ 
rea doir.eftica i. Endiuia aliorum,oftic. Scariola. 
Intub.fat.angullifolium, Cich.fat.& hortenfe of- 
fic.Cichorea domeftica.Lat.in fol.Intub.fatiuum, 
dea prior , dete uu-icte ’.ab Auic.ac Serap. Taraxa- 
con.ab Italis Scariola nuncupatur, quam appel¬ 
lationem plcrxque O.Hc.leruant, qua: & Serio¬ 
lam ipfam qualiScridem haud perperam vocitant, 
fcd minus rcdfc Serriolam per duplex rr.namSer- 
riola Ladtuca filueftris eft. Dodon.no n amplius 
meminic Intybi fatiui angullifolii,quod mirum. 
Gcfn.hort. Intybum( Endiuia vulgo)Italicum 
latifoliu, quod ad acetaria hiemis.terra obruitur: 
Cichorium latiuum. 
Lob.in Adu. Seris,fiue Intybum fatiuum latifo¬ 
lium, Endiuia,& Scariolaoflicinis.A Cichorio no 
tantum cultu,fcd etiam gcncrica diffcrecia diftat: 
nullo enim ncgle<ftu,tranfmotione,ali6ue incom¬ 
modo vifa fuit vuquam in filueftre aut Picrim Ci¬ 
chorium degenerafle, aut hxcad fpccicm huius 
Seridis promouilfe Etmanifcfta radicum diffe¬ 
rentia,eft enim Cichorii bene habita,carnofa ad¬ 
modum, grata: Endiuia: vero fibrofa, pene nulla, 
nulliufquc vfusin cibis,alicubi tamen in quibul- 
dam compoikionibus. Lob. Obi &c Icon. Piant. 
Intybum latiuum latifolium, Endiuia & Scariola. 
Omifla harc poftrema vox eft in Ic. Plantin. 
Anguill.Seris hortenfis 2.Diofc.Endiuia noftra 
[Italica] alba. 
Lonic. Scariola latiu.latifol. Intubfat.latifol. 
Cichorea fat.latifolia. 
Tabcrn. Icon.& Hift. Intybus maior , (Brog 
J-Enbiuien. Xee«-,* ie*t Zpe&fSc Ki^aexov x??w»tf7W,Pli- 
nio& Latinis authonbus Intybum, Intubum, In¬ 
tybus aut Intubus, Intybum latiuum autdomefti- 
cmn,Seris fatiua & Cichorium domefticum,Her¬ 
bariis Endiuia, Endiuia maior , End. fatiua fiue 
domcftica Romana. Serap. 6 c Arab. Dunbebe, 
Dumbcbe Humbebc, Hundebc&: Endcla, Boh. 
©crbaf / Polon. T)olcrr5&fcllelcrt5/inCandia 
Endiui.i.Intybus crifpa, Fiaug iEnbiuicn/Endiuia 
crifpa: Belg. ££ccrolbc SBnbitite: crifpitudinc fo¬ 
liorum i pixcedcnti tantum differt. 5. Intybus 
minor , fl«ni£nbiuien:cuinominagraecapriori 
firailia, hodie vocanr dotov , Serium & Seriola, 
Hcrb.Cichorium far.minus,Seris minor, Endiuia 
minor, intybum anguftifolium,Endiuiola,pra<fti- 
cis Scariola,Neapoli dicitur Scarola: Hifp. Seraya 
inuida. Primo fimilis nifi foliis elfet longioribus 
& amarioribus. 4.Intybus minor flore albo,Ser- 
riola alba,& Scariola alba:£prxcedenti folo flore 
albo differt. Monuimus ante plantam folo colore 
differentem non mereri propriam figuram. 
Camci.adMatthgerm.Endiuia,lntybus fatiuus 
a.Endiuia crifpa. (Drofc Fraufe iBnbiuicn. In E- 
pit. Intubus maior. Itemrlnrubus crifpa : Camer. 
proponit tantum duas icones nouasnon tresyt 
faciebat Matth.quafi vna fitfuperflua. 
Gfrard.Anglo, Intubus fatiua (Barbe &nbi£ 
tne.2.Endiuiacrifpa,ifurIcb ifnbiue.Itcm: In¬ 
tybum filu.wilbeScnbiue.z. Intybum filu.lati- Ger*rd,q, 
fol. iTlebotve iEntnue. (derardus omnia con -P reh - 
fundit. 
Tabcrn. fatiuum facit filu. minus album 
fat.filu.latifolium: Tabernamontani icones fune 
plantarum folo colore differentium. 
H.Lugd.Intubum fatiuum latifol. Item : In- H.iugd. ^ 
tub. fatiuum anguftifolium Matthioli. Et: In- not. 
tub.fat. anguftifol. Dodonsi [ hxcduoiuntv- 
num:] Item: Intubum crifpum. 
C.B.Phyt Endiuia 1. fiue vulg.latifolia: Seris 
domcftica latifol.Diofcoridis: Intubum &Scrs 
hyberna Plinio qucThcoph.u7m^/e*Vcenfetur:ac 
cuius etiam meminit Plinius lib.zi.cap.15.flori¬ 
bus eft cxruleis , raro candidis. Endiuia 2. fiue 
crifpa. Endiuia5. fiueanguftifolia, floribus cx - 
rulcis, aliquando albis, cuius caula Tabern.duas 
habet figuras. Apud Matth.i. Intubus maior. 
2.Intubus minor. j.Intub.crilpa.Endiuia fiue In¬ 
tybum latiuum , ceu antea quoque monuimus, 
propter folum & culturam maius & minus effi¬ 
citur: crifpa vero tranfplantatione & mangonio 
hortulanorum. 
C.Schvvcnck. Cichoreum Italicum , Cicho- Cichoreum j 
rea fatiua. Italicum. 
Intubum fatiuum,f nonnullis Endiuia,ab Ita¬ 
lis Endiuia & Scariola , quam appellationem Nomina • 
plerxque officirxfcruant, di<ffum, a Grzeis 02- linguarum 
appellatur ; a Gcrman. quibufdam 
©cariol, vulgo lEnbiuienj Lonic.brcyt obec 
0ro£ mc0ivcifl ober tvegroart; Belg. j£nbi- 
uc/jEnbittnc i Gallic. Endtue ou Scariole , 
Hifpan. Endiuia , & vt Dodon. ait, Serraye j An- 
gl.iEnbiuc/ tv£iteiEnb 4 ti/vcl tfarbe jBnbtuic. 
Intybum crifpum: Germ. Frant JEnbiuien ,Belg. 
JfcfccrolBe iEnbiuie/ GmW.Endiuescrefpues\ It.Ew- 
diuia crefpa, Angl.Jlurleb SEnbitie. 
Seritur Intybum in hortis, &quod Vere fatum locus & 
celeriter adolcfcit,ac ipfa Aiftatc florens femina Tempus, 
profert, ac deinde intercidit, luliovero fa¬ 
tum in Hiemem reftat, Septembri aut Odtobri 
tertd obrutum, colligatis prius foliis, niuis in- 
ftar candidum redditur , ac deinde menfibus hy- 
bernis menfis aliorum acetariorum loco infer¬ 
tur. Id quod Plinius [aitDod. ) haud ignoralfe 
videtur lib.io.cap.8.vbi Seridcm duorum gene¬ 
rum clle tradit: nigram zftiuam deteriorem j Sc 
hibernam candidiorem. Omnes Intybi fiue Se¬ 
rides in Italia vulgaris funt noritix.Lxtior inul¬ 
to exit,inquit Lobelius, e femine ltalico,aut cu- Satio.' 
iufpiam regionis meridionalis, vade lolent ferc- 
rc quidam Brabanti, Angli, & Germani Olito¬ 
res: fimul ac terna , quaternaue foliola erupe¬ 
runt, in folum pinguius Laetamine multo trafmo- CulntrA 
uetur,lateritioquc frufto media onerantur folia, 
quo latius fe porrigant luxuricnrque, qua indu- 
ftria amarorem exuit, graciamque init cum hi¬ 
bernis menfis ad acetaria, feruatur obruta terra, 
fimeto,ftramineque. 
Hoc olus vt Hieme totaalbis & carnofis foliis 
fuis in acetaria veniar, fapore grariffimo, cole¬ 
re fitdcbes,authore Gefnero. Circa finem Iu- 
nii feres non admodum angufte : deinde cum ad 
duos palmos,feu digitos o&o excreuit,tempefta- 
tc ficca, cucllcs caute ita vt manu radicem infe¬ 
rius , i.e. remotiusslcapire apprehendas,& fimul 
corrupta folia fi quae funt feparabis , & rurfus 
plantabis, ita vt vndiquaque duobus palmis mi- 
niroiim diftent: & folia etiam pi^ncipio fui non- 
