'Martnion, 
Ntfiion, 
Pelj$lnon/a 
Ltmnint 
Limncfhs 
H xmahera- 
cleos. 
Polyhjdion 
Hemeroton 
Vel.terrx. 
Vires ex 
Diojc. 
Frtd trux 
do fu 
Menfes 
Collyrium. 
Vttlnera . 
Lyci, (acce¬ 
dant um. 
Vanae e,t 
Ex Galeno. 
Fatui mor¬ 
tuus. 
Qffpttxa. 
'pe Plinio. 
' HISTORIA PLANTARVM 
Polyhydion , alij Hemeroton , j£gyptij Ancia- 
mas, hal: Fel terrx, (iue Vneferam. Maronioft 
quidem appellatum eft a Thracix monte Ma- 
ronia. quoniam plurima aut probata illic nafa- 
tur. Quemadmodum i Chirone Centaura Chi¬ 
roni a: SicetiamaNefto,(iue NelTeo, qui Cen¬ 
tauri fuerunt, Nsilion appellata cflCentauria. 
Pelethronia dida a monte Theflalix, vbi Lapi- 
thx quondam equitandi artem , cuius ipfi pe¬ 
riti , alios docuerunt, inter quos & Chiron Cen¬ 
taurus cen/ebatur. Limnitis, id eft paludalis &c 
ftagnalis, dida,quod fecus aquarum(catebras 
& paludes, quasGrxci dicunt,nafeitur. Et 
eadem eft ratio cur aliqui Limneftin vocauerant 
ik Limneiion. Hima Heracleos (id eft: (an¬ 
guis Herculis ) appellata eft, eo quod , quem¬ 
admodum Hercules immania monftra edo- 
muitffic etiam herba: huius radix a quacunque 
humani corporis paite fluentis (anguinis impe¬ 
tus domat. &con(ifterc facit,(eu quod radix ipfa 
& fuccus cius (anguinis modo rubefcaht Poly- 
hydion, id eft, multi aqueam Si (uccofam: (ucco 
enim plena eftilli radix, & locis fuccofis ac pin¬ 
guibus lubers etiam naLitur. Hemeroton dici 
potuit h mafui.tudine Sc dulcedine quadi fapo- 
iisquxin radice (entitur : licet enim faporefita- 
cri & (lipticantc, nihilominus tamen dulcedine 
aliqua participat,autem Grccis manfuetus 
dicitur. Appellatio Fcl terra: ex minore Centau- 
ria maiori adieda eit contrario fenfu. Condat e- 
nim ra ipfa maioris radicem dulci quodammodo 
(apore dotatam , minoris vero amaro : quare fcl 
quod amarum eft ,minori Sc non maiori conue- 
nit,quod Plinius etiam teftatut vbi de mino¬ 
re agensdicit, H(-cCentaurion noftri fcl ter¬ 
ra: vocant , propter amaritudinem fum- 
mam. 
Conuenit radix ruptis,autore Drofccridc,con- 
uul(is,pleuiiticis, (pirandi difficultati, tuffi anti- 
qux, (anguinem (puentibus: non febrientibus 
cum vino ,febrientibus cum aqua, ita vc radicis 
trita: drachma: dux dentur. Similiter ad tormina 
& vtcri dolores. Ducit etiam menfes .S; fcetus, in 
collyri j figuram derafa, & vtero appofica.Eadem 
& fuccus facit. Eft & culnerihusidonea, dum 
quidemhumida eft,contufa:,irida vero prius ma- 
defada, atque ita contufa. Committit enim ipfa 
&glutinat.Quin Si carnes dum coquuntur inter 
fe committit, (i quis ipfam contufam (imul co¬ 
quat. In Lycia fuccum ex ipfa exprimunt, & pro 
Lycio rtuntur. Appellata eft: Panacea, quoniam 
omnes inflammatas affediones (edat. 
Centaurij magni radix ficut guftu contra¬ 
rias qualitates , ita in vfu contrarios effe¬ 
rus prxftat, id atteftantc Galeno : Guftu itaque 
acris (imul adftringenfque apparet cum leuicu- 
li,dulcedine. Acin actionibus acrimonia quidem 
caliditatis operaoftentat, menfesprouocans, Si 
fastum mortuum euellens , viuiimque corrum¬ 
pens atque ciiciens.Adftridio vero,opera crallx 
terrenzque frigiditatis , cum vlcera glutinet Si 
(anguinem reficientibus profit. Exhibenturau- 
tem cius drachma: du^.fcbricntibus quidem cum 
aqua , febri vero liberis cum vino. Porro fecun¬ 
dum omnium (imul qualitatum adiouem, ru¬ 
ptis, conuulfis,dyfp : 'osx fi ne (pirandi difficulta¬ 
ti ,tuminuctcratx tufticonuenit.Nec enim in ta¬ 
libus cuacuare (oliim quod prxter naturam eft 
oportet, (edpartem quoque euacu»tam robora¬ 
re ac confirmare : Eadem qux radix & fuccus 
ipfius cffi.cit: 
Eadem que Diofc.illi tradit etiam Plin.&mederi 
ouium morbis :ac valere contra venena ac magi» Ouiu morli 
cas artes , &c radicem in vulux doloribus prodef- 
(e. Contrita & impolita, inquit Apulcius, tumo¬ 
rem fieri non patitur.Ad fugillationes & dolores ^ cera - 
(uccus perundus ex aqua (ummefadt. Ad vul- 
nera recentia tain efficax eft, &: ad plagas gluti- „ es 
nandas, vt etiam carnes cohxrelcant, qux cx a- Dolores. 
qua eius coqiluntur:In vino decoda&potuida- 
ta, fplencm perfanat. 
Mirum eft, inquit Humelbergius, t imdiu Ia- Centauri) 
tuilfc Medicos >& adhuc etiam multos ignorare matorpi ” c ’ 
quxnam plantalitCencauria maior, igJolque tx piant x. 
longe alia & diuersa herba v(os pro Centauria 
haefuifte, quum tamen in multo v(ti & honore 
atque pretio eam femper habuerint, & adhuc 
noftro tempore etiam habeant: (edignorantes 
ipfam efie Centauriam,alienoque,hoc eft Rh u- Rhcupontt- 
pontici nomine , cuius radici adimilatur, appel- eum. 
lante*. Nam quam vulgo nunc omnes Rheu- 
ponticum vocant , ea vere eft Centauria ma¬ 
ior , multi v(us contra iecons atque lienis 
mala. 
Rhaponticum igitur Pharmacopolarum no- 
ftrorum non eft R.heum Ponticum (edpotius 
Cencaurium maius Iuglandis folio , de quo mox Cf nuunli 
dicendum. Scabiofaalpina maxima, falso ab ali- tn * ,M ,u ‘ 
: _ r piandis tt- 
: quibus Centaurium creditur,ceuante monftra- / /0 
I uimus. Quam nos paulo antei Centaurium coi- Scabiojaal. 
j Imum infcnpfimus , eamIaceam collinammaio- ?'”* m * K, ‘ 
j rem dilleds foliis, Iaceam montanam (quam- ma ' 
i molo capite, Si Cencauroidesmaiuscognomi- 
i nat Schvvenckf. Ceraunum collinum maius C. 
' Baiih. Centaurij maioris (pcciem # Ge(nerus.Cen- 
I taurij maioris quxdam (pecies in muris Si afperis ~ 
I locis nalcens Gcfneri, eft nobis Centaurij maio- m , ulins fp e . 
! ris fpecies tenuifolia. Paucos aucores compcrit acstenmfe. 
Hieron.Brun/chvveig.quibus nota (it Centauria l,tt 
i maior, quamquam quidam experti dicant ede 
Matricariam, quod non affirmat Apuleius, vt vi- r> * 
dere eft apud Tragum lib.i. cap.41. EnuLm quo- Enulx 
que Centaurium vocat. Centaurix radicis no¬ 
men quidam attribuunt Gemiarx,iuthore Dio- Gentiana. 
feoride, vt teftatur idem Tragus Jib.i. c.42. Si 55. 
Tragus adhxc lib. dido cap. 41. Aquileiam Cen- dyuileia 
taurium cognominat Germanicum. Diofcondes, 
vt legitur apud Tragum lib. 8 c capite iam fciipto 
Hyofciamum Centaurium vocauir. Auicenna, H y°f ctamm 
inquit Campef. in fpec. pharmac. bis ponit Cen¬ 
taurium in Theriaca, per ignorantiam ommens 
Pentaphyllmn. Pro Centauria ponit Polium p entu pUH{i 
1 Trad. quid pro quo. Non defunt qui fibi Si aliis Poh-am 
• perfuadere conentur eam plantam e(fe Centau¬ 
rium, qux Lyfimachia (picata dicitur. Androfx- LyftmacbU 
mum a recenti oribus Chirurgis Matri fy Iua di da, 
inquit Cx(alp.Iib.t?.cap.4}.forte apud Theophra- 
ftum Centeriafuerit, quam recenfet inter plan¬ 
tas fucco (anguineo conftantes. Androfxmum 
hoccaftalpini,eft nobis Siciliana,de qua agemus sicihana : 
H.n.g.lib.ip. 
CENTAVRlVM MA 1 VS IVGLAN- 
dis folio. 
C Entaurij maioris caulis redus,hominis pro- Delcriptio 
ceritatcm aflequitur, in ramos circa lummi- 
tatem diuifus : f^lia ampliflima in alx formam 
dilpofita,quarum (ingularia (pithamam fere lon- 
I ga , trium aut quatuor vnciarumlatitudine, per 
j ambitum ferrata, ncruo fa.gla bra,(atu ra t e v fi e t i a: 
1 at primum 
