Vcrntlago. 
Ctnara Ci» 
lurne/ta. 
Ctnara 
"Dto/coridi 
Ctnara 
Calenus 
lr *£' 
Leni e. dif- 
'ardm ge 
era Phn. 
*&HS 
beoph. 
areieffi 
‘erntx 
beoph. 
LIBER 
inquit: contrario modo fe habere Scolymum, 
quam Chamadeontem [Theodorus Vernilagine 
vertit,] hic enim quamuis foliis conflet non acu¬ 
leatis,tamen Acani fpcciem gerit, fenefcenfq-, flos 
in lanuginem,pappum vocatam,coucriituc: per- 
gitque ad ariheem vfque, aliud parturiens, aliud 
flore Icens: /eminis autem folium quale Laurinu, 
aut Myrchmum,aut exterorum hmufmodi, exi¬ 
guum humorem ac mediocrem habct.&acefa£lu 
relaxatur, & non amplius pungit: fedhxc verba 
tranfpofita valde perturbatam faciunt in codice 
grxeo leAionem. Scolymo fatiuo non fpinofo 
pleraque ex Theophrafti pr^di&is adfcripfit etia 
Plinius: Ixinen,vtille,inter Cardui fatiui genera 
confli tuens. 
Cxterum., apud Columellam Carduus fatiuus 
Cinara vocaturrDe Cinara apud Diof. mentio eft 
tantdm inter attributa: nam de Chamxlconte al¬ 
bo inquit,ex medio foliorum fpinaserigere,Echi¬ 
ni marini modo, autCinarx. Galenus inter ali¬ 
menta ex Ipinofis quxfitainquitrxflimari Cinara 
pluris,quam conueniat: a b aliis Cy nara proferri. 
Tragus l.z.c.u^.defcribit Scolyn.u vtrumq; fpi- 
nofum quidc pro primo Cardui genere flue Sco- 
x lymojcumque depingit,figura autem[qux etiam 
C ard.i.fpt. Cordo addituij non admodum placet. Non fpi- 
'iejusTragi nosu facit l.Cardui genus,primo per omnia fimi- 
le,exceptisaculeis fpinivifve,quib. huc carere ait. 
■Lonic. duas exhibet pi&uras, duafque fpecies 
Lonu [ non genera vt Matth ]tradit,vnum Carduu acu- 
ur. A le^tum.-alterum minorem non aculeatum, Cina¬ 
ram Columella: Tragi. Sed huius icon ex Trago 
inutilis eft,vti etiam diftinclio illa minoris. 
Etfit vnius tantilm Cardui [Scolymi] breuiter 
meminerit Diofc. Theophralto tamen,Plinio, ac 
aliis probatis au6loribus[vt pofthac etiam appa¬ 
rebit] plura Cardui genera traduntur , inquit 
Matthiolus.Verum vcprimdm de his,qui natura 
cultrice fponre proueniunt, fermo fiat, fcire fane 
conuenit quod eorum diuerfa funt genera: quo¬ 
rum tamen nomina propria,quodfciam,non ha- 
bentur.Atqui Plinio l.zo.c.zj.duo tantilm eorum 
genera produnturivnum fruticofius flatim Acer¬ 
ra : alterum vero vnicaule & craflius. Saciuorum 
autem , qui tum in hortis, tum in agris feruntur* 
multiplex eft genus. Horum principem locum 
tenent, quiHetrufcis vulgo vocantur Cardonr. 
Namque ii diligenti cultura adeo teneri, fragiles, 
albique euadunt, vt magno quidem apparatu.fe- 
cundis canis pro bellariis cum fale, & pipere ex¬ 
petantur. Quo argumento du£tus,cqu!dem pu- 
tauerim dc his verna feci (Te Theophraftum 1 . 6.c. 
4-de plancarum hiftoria,cum ita fcribit.Quae au¬ 
tem Ca6tus nuncupata eft, in Sicilia tantum naf- 
citur, Sic. Noflrates quibus vbique nunc Hetru- 
ria fcatet,eb ex Neapoli allati fuerunt. Neapolim 
vero(vt audio)ex Sicilia.Quapropter noftricum 
hocTheophraftigenere, maxi neconuenirc vi¬ 
dentur, qubd fcripferit, Cailum Sialix peculia¬ 
rem elfe phrntam. Continentur prxterca in Car¬ 
duorum genere etiam i j, quos in India Hetrufcu 
vulgus appellar Carcioffr.zhis vero alibi Archtcbio- 
ibi dicuntur : quorum item meminit Theophra- 
llus eodem loco,cum fubdit. Alium vero caulem 
eredtum producit,quem Pternicem vocant. Qui 
neephate» P ro primx cerebro illud ,quancum equide reor, 
„1. intelligit, quod G denus encephalon pluribus in 
locis appellari tradidit , Si quod nunc corrupta 
efagitent, voce Neapolitanis , & Siculis vulgo vocaturCf- 
arci°1fi fjgitorie. Carduorum autem,quos vulgo Carcioffi 
fttuh, vocari diximus , nobis plura funt genera , varia 
capitis for mi,di ftin da. Siquidem proferunt om- 
Tom, III. 
XXV- 
4? 
nes echinata capitula,fed aliqui fpinis furfiim ref- 
picientibus co»nftant, alii ver6 ad terram verfisi 
nonnulli etiam aculeis vacat,(id eft,quod Thco- 
phr.c.-f.l.tf. vult Scolymi capita oblonga efle, mi- 
nimeque aculeata.) Suntprxterea in hocpoftre- 
mo genere , quibus echini in longd faftigientur, 
quibus vero in globu excubercnc,dehiGennbus 
in altero fquamatim fpicis, in altero iifdem fqua- 
mis,veluti cbrticofis vngmbus, in vnum compa- 
&is,&coagmentatis,Nucispinexinftar.Ex quo 
facile in eamfententiam dedudus fum, ut credi¬ 
derim, hac Cardui fpeciem poftremam Nucis pi- 
neai xrnulam , elfe Carduu pineam Theophralto Card pinei 
vocata,quod is loco ante citato ita de ea fcnbat. Thee f h - 
Eft Carduus pinea ab radice foligera : qua de me¬ 
dia feminalis Acanus , veluti malum extuberat: 
hxc ille. Cxterum Cardui aculeati genus & illud 
eft , cuius echinati capitis floribus Hetrufci coa¬ 
guli vice vtuntUr, ttfi Cardui fatiui omnegenui 
idem fuis floribus prxftet.Sed facile potuit fadu 
elfe, vtij, qui aculeis non rigent, humano cultu 
mitiores euaferint, cum natura Carduoru omne 
genus fpinis vacare nequeat. lUc Mdttbiolus^uc Mdtib l*f 
Theophraftum male mtellexifle , ac £Gaza de-/»*, 
ccptumefle,conftabit illi,qui confulet textu Grq- 
cum,vbihic vertit Carduum Pineam,id quod ip- 
femet animaduertuinam in poft.comm.(vbidnas 
pulchras exhibet figuras) omifit hanc opinione, 
lxiam G.iza Carduum pinei vertit, inepte & ni- G **-* err6r 
mis confidenter. Eftaute Ixia Theophrafti Cha- M . 
mxlconisgenus.Isfibiprxtcreacoruradicumam ta ^ r n * 
Carduorum genera omnia proferre echinata ca¬ 
pitula perhibet, quod falfilm, vt ipfemet paulo 
poft ait,nonnulla aculeis vacant. Omnes qui¬ 
dem flrudili tanquam laminarum ordine in me¬ 
tam Si verticem falligiantur. 
Carduus, qucGr^ci vocant Scolymo, fecudum Carduus 
Galenum,decium &: Paulum,diqerfus eft i Cina- Seelymes 
ra. Quidam tamen in eo duntaxatdifferre voldr, 
qubd Oftrduusflt filueftris.Cinara autem fatiUa. 
Mea quidem lententia [inquit Turn.] cxPlinioi r,- - 
Diofc. Theophrafto , palim eft noflrum Arti- 
chock elfe Scolymum & Cinaram.Sedilloru deU gunteri"' 
criptiomb.addendum profunde incifaefle foliai 
ad medium vfque neruum: echinUm autem cond 
Pini firnilcm elfe , fqi 4 ^mas tamen latiores effc 
crafliorf fquc,quim Pirri 
Bellon.l i.Obf. c.18.videtur nolle Arricbaut Ci- 
tiuum,elfe Scolymum , fed fi eum bene incelligo 
potius Carduu vult. Sed meliusrndicat Anguill. 
epift.S. cdm ait. Planta, quam Romani vocarunt 
Carduum,Theophr.'Caiflon, Grxci recetibresjvt Cattos 
Galen.Cynara,cultura Si. mangonio reperitUr fi- Theeph. efi 
ne fpinis,vt affirmat Caflianus Balbis l.n.c.jp.rei 
rufticx,eftque eadem cum Scolymo Diofcons. cLarahl 
Cinaram diftinguit Dodon.in fpinofam& non neJaDod. 
fpinofam.Spinofam vero fiuc aculeatam Carduu Carduus 
vocat;eamq;& no (pinofa nihil differre fcribit,nl- AC *t e *rns{ 
fi quod folioru eius omnes anguli, ac conifiqua- 
mx,duris,pungentibus fpinis armentua - , Vhdc & 
Cardui norre ei impofuit,acab Ir.C4rdo,abHifpi 
'nardos^ Gall.chardjns nuncupari ait,&degcnb- 
rante Cinara elfe dicu.No fpinosa verbjCinararfl 
Galeni elTc tradit.Is ofim figuras duas pofuitjnuc fp,„ 0 fa. 
in poftrcmis Carduum fpinofum dutaxat pinxit. 
H. Lugd. quatuor proponit figuras , nulla n.Lugd 
quidem neceffitate cogente. Harum duarfpino-^^ 
<x,dux non fpinofr. Sptnfa i.eltCadus Matth. 
Carduus aculeatus,p.1438. z.eft p.i4 4 o.Carduus H.Lmgd. ' 
altilis , Cynara fine capitibus acuta , Dodonxi. mire corti 
Nonfpm /4i.Cinara non aculeata Ma:thioli. A 1 f"”** o^z 
tcraCir>ara no aculeata Dodon. Ambxp.i^jp. c 3 nt *' 
s 
