i l 4 
HISTORIAE PL ANTAKVM. 
7 . Ltt(d.\fi- 
z ur * -■ 
C. Bauh. 
em.ni¬ 
tatur. 
"IAcen aro¬ 
matica aut 
carjophjl- 
lata. 
Serratula. 
'ffei-oa fa¬ 
nari* 
Locus. 
Vires 
Rupturi. 
Vlcer*. 
Hamorrboi- 
dts. 
EnteroceU. 
Dcfcrip cxo 
fibris paruis componuntur , lapoic fubamaro , 
tandem & eo quem Cyanus manlu exhibe t. 
H. I ugd. p.;o(>8. lacca rubra maior laciniofa. 
IccAip.15^7. Serratula. Dux figura: dcdclcriptio- 
r.cs vruL’s piant se. 
Quod C.Bauh.in luis in Hifi.animaducifioni- 
bus uon obleruauit , fed ipfemct etiam eodem 
cirore lapfus efl: , tradens bis eandem plan¬ 
tam. 
Tabern.trcs habet icones , Serratula: tin«Sto¬ 
ria:: i.z.3.4. 6d>aitcn frautcr / ferfccr fcljarti». 
Verum mihi videntur Iulus natura:, necdiuerla- 
rum plantarum icones. Is porro Iaceam aroma¬ 
ticam , & laccam ^aryophyllatam cognominat, 
propter odorem quo prsdita cftradix , Boh. 
0epef. 
Serratula», ^ foliis minutim circumquaque fer¬ 
ratis , nomen habet.Serratula dicitur Matth. paf¬ 
fini in fuis in Diofcor. comm. Dodon.lar.in fol. 
Lob.Adv.p.2.51. Obfip.287. Ic.plant.p.534.Cafi. 
Camer. ad Hifl.germ.&Epit.Matth.item de hor¬ 
tis. Cluf.SerratulaMatthioli. Thal.Ccntauroi- 
des aut Centaurium maius filueftrc Germani¬ 
cum. An Solidago Sarraceni Lonicero. AnCae- 
fafp. lib.13. cap.53. Cenetra , (eu Serrettu ab infe¬ 
ctoribus Unarum appellata, qua: herba lanaria 
dici pofiit? 
NufqUamnon occurrit, amhorc Clufioiin fil- 
uis cum Pannonia: tum Auflria:, atque etiam in 
plur.mis vdis pratis filuis contiguis: frequens in 
Francofurtenfi agro. In filuofis etiam Bohemix 
pratis nafei fcripfit Matthiolus. Pena etiam in 
nemorofis & decliuibus Pedemontis & Septen¬ 
trionalium Nortmanni*& Anglii. Serratulam 
collegi Tubinga:, priceptor meus D. Fuchfius in 
com. feriptis vocabat Scabiola: S.genus.Geneui 
teperi, Dom. Dalcchampius vocabat Iaceam ru¬ 
bram maiorem. Montbelgardi habeo m Horto 
E.C. primo anno caulem protulit. 
Datur vtiliter, autore Matthiolo , potanda 
cx albo meraco ruptis , & ab alto deuolutis: 
idem prxftat radix puluenfata, &gi. pondere in 
vino calide pota:in vino decodta,ac deinde illita, 
vlcera mirifice mundat, carne teplct, & cicatrice 
obducit :himorrhoidiim quoque dolores mulcet 
fotu adhibita : folia,& radix fimul contufa & im¬ 
polita vulnera & enterocelas lanare creduntur. 
Serratulam calidam & ficcam in fecundo gra¬ 
du ftatuit Tabern.qui radicem ad vfum medicum 
colligendam prxcipit,quamprimflm folia protu¬ 
berent. 
CYANVS PVLCHRO SEMINE 
centaurij maioris. 
C Vltura proficit hic herba, fi qua alia pluri¬ 
mum : Ipontanere caulit vix palmaris firpe 
fingularis: in hortis bicubitalis & multis ramis 
brachiatus, firmus,ftriatus, medulla alba dona¬ 
tus: folia priora duo orbiculata,alia qua: fequun- 
tur longa vncias duas vel tres, laciniata,qua: ve- 
luti cnlpantur, nonnihil hirfut J, fuperiora in la¬ 
cinias infigniter tenues diuiduntur: extre¬ 
mis ramulis infident capitula parua oblonga, 
fquamis raris led longis, purpurafcentibus, lar- 
uibus,imbricata: florem ferentia ftamineum pur- 
purafeentem: Semina Centaurij maioris, mino¬ 
ra, nitido 1 amore lubrica,inferne nigricantia,Zo- 
fia alba circa partem fuperiorem cin&a, vmbili- 
cum coronante ruffo, longoque barbitio,vt pul- 
afpergillum aqua: lufirali intingi fohtum 
imitentur : in- 
eft lemini me¬ 
dulla alba: ra- 
djtx lolct lin¬ 
gularis elfe Io- 
giudftiia. No- 
ftra icon non 
placet. 
L^bel. &c pe¬ 
na AJv. p.189. 
pUntula non 
inelegans, cau¬ 
le felqnipal- 
mari & peiali, 
lemi ne Cartha- 
mi. Oblerurr 
p.i6.Chondr' r 
la rara purpu- 
ralcente flore 
femine nitido 
deciduo : an 
Chondrilia al¬ 
tera Matth. Belg. Crupina , detorto vocabulo k 
(Sruypen hoc efl, repere, quia leraen manu con¬ 
trectatum le lubducic ac prorepit?An hxcChon- 
drillarara purpurea Lobelij,fit Matthioli Chon- 
drilla altera, fiuftra inquirit Hift.Lugdunenfis,& 
Lob. id quod iam monuimus capite deChon- 
drilla. 
Camer.hort. Chbndulla rara Lobelij fiueCu¬ 
prina Belgarum. 
Tabern. Icon.Chondrilia H /panica Narbonen- 
lis, ©pamfcf) (fonbriilcn. Hifl. Herb.CorldiilU 
purpurea qutbuldam Ctupina. Tota planta elt 
fapore amaricante. 
C. Bauh.Phy t.;>.215. Chondrilia purpurafccnte 
fl tre Lob. Chondrilia rara , dmerlaefl a priore 
[Matthioli intelligojquia bxc multo renuiore efl 
folio mindrque : illa Italica, hic Narbonenfis. 
Nullam nbui Chondrillam Italicam cui hic Nar- 
bonenfis fimihs fit aut cum qua comparari pof- 
fit. 
Prouenit Morttbelgardi in Horto E.C. Mon- 
fpeiij obferuauuiius. A Tabern. colitur in hor¬ 
tis ,ei mifla ex Hifpania. Hetrurix, &agri Nor- 
bonenfis collibus non procul a Lupo monte 
exit, Lob. 
CYANVS PERAMARVS REPENS 
folio Lauendulx. 
M Inds ob- 
leruata 
haec (inquiunt 
Lobel. & Pena 
Aflue. f.)non a- 
lio qukm ad 
Cyanu aut Ia- 
ceam refereda, 
foliolis oblon¬ 
gis , anguflis, 
Lauendulx, ri¬ 
gidis illius pia¬ 
te, qua incanis, 
albid/s , Cya¬ 
ni &Iacex me¬ 
diam , vn& in- 
terie&a planca, 
proxime de* 
fefip fimus, fi- 
milibus,in cau¬ 
liculis gracili¬ 
bus , viticolis, 
palma- 
Synon£ 
Crupin 
Belgarum} 
H Lugd.tf 
Cob.not *~ l 
CondriUa * 
altera Lob. 
Camer 
C hod Htfp . 
N arbon c"f, 
C. ;B auh. 
not. 
Cyanus 
cea. 
