Ventnttm 
Jrlortb, con¬ 
ciliatur eo¬ 
ior faccha- 
fcchyltfma 
amygdah- 
ylcera 
Succus f». 
Itorutt, aut 
puluis. 
^phtha. 
C«/»r. 
Morb. rt. 
Itus. 
fterut 
Manta 
facultas 
Seabio/a. 
ijthuri A 
Dentitio 
£rt(yptlas\ 
LIBER X 
dant. Matthiolus florei Cyani cum feminibus 
in vinocodtos, contra aranearum & Scorpio¬ 
num pun&uras exhibet : floribus eius concilia¬ 
tur color elegans Saccharo > cuius vfus omni va¬ 
cat periculo. Flores Cyani probS cum aqua tun¬ 
duntur, quae per denfum deinde linteum trans¬ 
mittitur : hac aqua fi extrahatur ecchylifma A- 
mygdalinum , pulchro colore cxruleo placebit, 
magifque fi in candidis patinis inferatur menfx, 
infperfis pallulis Corinthiacis, fine fale :ad pu¬ 
trida vlccra valent florum Cyani contuforum 
fuccus inftillatus, aut puluis aridorum infperfus: 
idem fuccus ad aphthas confert & putrida oris 
vlceracollutione. Praecipitatis ab alto,&fan- 
guinem fpuentibus, propinantur Cyani maioris 
flores ex aqua Plantaginis. Camerario -florum 
affumptus puluis eflicax cft contra morbum re¬ 
gium. Italicas mulieres ad praefocationem vte- 
rinam, fuftitu ex floribus Cyani vtuntur. Io. 
Wittichius vtitur floribus Cyani ad febrim Epi- 
demiam cum mania. Condrillis & Scabiofis con¬ 
generem , afHnefquc facultates temperiem 
Cyano inefle crediderunt Ataui noftri [inquit 
Lobcl.coque non tanta infelicitate Syrupo e Ci¬ 
chorio Guillelmi Placentini ad xftus vifccrem & 
iecoris immifeere foliti: Aftringendo , ficcando- 
que plantaginis ritu refrigerant flores. Conta- 
giofis febribus,ruptis,vulfifque auxiliantur. V- 
tuntur Cyani floris decocto aliqui in palpitatio¬ 
ne cordis. In Saxonia eius manipulum in cere- 
uifia cum butyro coquunt & exhibent in idero 
&ifchuria» Cum aqua florum dellillata extra¬ 
hitur fuccus ex canero viuo contufo &eogingi- 
ux puerorum in dentitione illinuntur. Puluis 
florum vni cum capitibus puluerifatis,cxficcatis 
prius, cnlypelati vtiliter inlpcrgitur. 
CYANVS ALPINVS RADICE 
perpetua. 
Defuipt 
N Vmerofis 
fibris & 
mediocriter 
craffisin vnam 
radicem coeun¬ 
tibus viUaccm 
& perennem, 
ingrato fapo- 
re ,figitur: cu¬ 
bitales & al- 
tiores caules 
furrgens lanu¬ 
gine multa vil¬ 
lo fos , apgulo- 
fos,quibus ad- ' 
nafcuntur/c/u 
Lychnidis co¬ 
ronari*, lon¬ 
giora , latiora, 
lanuginofa, 
mollia, alisla- 
tiufculis ad 
proximum vfque folium femper cum caule con¬ 
tinuatis : capitula fquammata florei fuftinenc 
Cyani vulgarisued longe maiores, fimbriatos, & 
e carruleo piripurantes, nonnunquam & albos, 
^corniculis circiter vnciajibus purpurafccntibus, 
quo etiam colore prxdica funt flamina , apicibus 
tamen cinereis. 
Vtrbaftuli Tragus hunc Cyanum inter Vcrbafci genera 
Tra £l . 4 -locorcccnfet,Verbafculumque inferibit, fed 
XV* . 4 
qua ratione' non video. Is ait <i Diofcoride Ly- rt f* > 
chnitidem,Lucernare, &TryalIida nominari. Alt 
Thryallis, vtDodon. teftatur, flo-re rubet, cdin 
tamen Tragus fuo Verbafculo caeruleum aferi- 
bat.Cyanum filuefkcm,inquit prstcrea,Gcrma- C yanm 
nice fornblum appello,quoad commodius jtfr. 
emergat nomen. 
Dicitur hxc piata Matth.in fuis comm.qui tan- Syno r’ ~ 
tum pingit. Dod. gall. & Lat, in fol. Lob. Obf.p. 
196.Sc Icon.Plat.548.Gaft. H.Lugd.p.547.Camer. 
in Hift.Matth.germ.& Epit.fc hort. Cyan.maior. CjAHUJm4 ; 
Lobel.Adverf.p.i$6. Cyan.maior hortenfis. Lo- , or . 
nic. W&tb Forn blutti/ cyanus filu. verbafcifpe- 
cies filuatica. Tabern. cyanus montanus. Gefn. Cyanus 
hort.cyanus exoticus Rreichio, cyanus monta- 
nus vel filuaticus. Cxfalp. cyanus flore grandi. 
C. Bauh. Phyt. cyanus 5. fiue montanus latifo- cyanus fl. 
lius,vel Verbafculum cynoides. grandi 
An prajterca Matth.in prior, comm. in Diofc. py ' 
lib.4. c.io. Pilofells genus, flore cyani fimilitu- ^f (lj 
dine,inaiore tamen,foliis Echii ? HancPilofellam 
in poftr.comm.cum mag.fig.vt imaginariam non 
meminit. 
Cyanum montanum fiue alpinumex monti- t0C u^c 
bus in hortum tranftuli Geneux. Bafilex cum 
eflem inueni in monte ivafferfal/ nec non in 
in hortis florentem Iunio & O&obri obfcruaui. 
Moncbelgardum attuli ex montibus circa Mon - 
ioye, in Iiortum meum, vbi hilariter prouenit,mi- 
reque ferpit, florens adhuc O&ohri, quemad¬ 
modum etiam tcanfplantatum in Horto e. c. 
Bononix in horto ad S. Saluatorcm aliquando 
vidi. 
Huiufcc plantx vires , nullus Antiquorum, Vires.’ 
quod Matthiolus fciuerit»fcriptis mandauit mon 
defunt tamen Recenttores, qui putent cyanum 
propria dote peftilentib^s morbis, aduerfari : Pe fi , l entti . 
maioris puluis datur vtiliter ab alto deuolutis,& m$r *' 
fanguinem reficientibus,ex aqua Plantiginis;aut r#/f ^ 
Portulae*, aut maioris Symphyti, aut Eqhifiti: y/ etr ^ 
fuccus illitus recentia vulnera glutinat, & oris 
vlccra fanat. 
q ; 
SERRAT VLA. 
,Vam Ser-Dcfcriptid 
itulam \ 
vocamus \ 
Betonica dif¬ 
fert. Hac au¬ 
tem caule re- 
<fto , rigido, 
ftriato, glabro, 
rubente.ad cu¬ 
bitos duos at¬ 
tollitur, qui cis 
fummitatera 
in ramos mul¬ 
tos finditur; 
/o/w,aliis inte¬ 
gra, Betonica; 
paria,aliis Sca- 
oiofxinftarla- 
ciniata, vtr» 
que atroui- 
rentia, hirfuta, 
arguto {pinu¬ 
larum mitium agmine ferrata : capitula crebra 
extremis furculis infident, oblonga fquarrofa» 
atrorubentia, e quibus flores cmican t, Iaccx ni. 
grx.purpureifiue cacnci coloris: radices i cremii 
# 
