LIBER XXV- 
cancro ad coftas vfque ab/ttropr-as fuerant, aqiia 
deftillata & paluere foliorum infpcrlo mundata 
& fanatam fui (Te, Vaporationes, fomenta,defcl- 
fiones, & balnea Sudatoria , calculis & menlibus 
Menjesme- cliciendis,cx Carduo benedicto parari aceonfi- 
ci redte poliunt. Mitthiolus comitialibus infan¬ 
tibus exmbet cius deco&um , aut llillacitiam 
aquam, aut pulueris drachmam. Herba tam re- 1 
cetj q.hin /icca , & pota iSc admota exterius, 1 
contumacia vJcera,& qua: cacoethe vocantur, fa- 
rat ; cutequeobducit; quamobrem decodtis mif- 
ectur quae e ligno Guaiaco cx vino, «Sfaqua iis 
parantur, quos lues Gallica corripuit; Florum 
autem pappi vulneribus impoliti, ea line dolore 
/anant rex foliis cum mullo cataplafma tumores 
mox ddeutit pudendorum .- Tcllacur Arnol ius 
de Villa notia cap,44. Pradticar, vid-(Te fe quen- 
dam, cui ex putridis & cauis vlceribus erola fue¬ 
rit ad olfi vfque caro omnis tibiarum , quique 
bona omnid in curationem fruflra expenderit, 
hac tandem ratione lanatum : recentia Cardui 
benedidti folia contufa cum vino generofo dif- 
coquebat , additaque poftea liquefadla porci 
axungia , eoullire lineba% tandem iniedta farina 
triticea,continuolpatbulaag;tabat quoad omnia 
in emplaftri conii llentiam coalefcerent,quod 
•1 nm kie ..I : L : .. i h i 
3 $ 
issts' 
net 
Mori comi¬ 
tialis. 
Cacoethe 
futuent. 
X umores 
7* 
caulem ramofi; 
que indigefta, 
neruola , gla¬ 
bra , breuibrs 
Ipinulis per 
ambitum do¬ 
nata, fcfcuncia 
aut vncias 
duas longa, 
vnciam fere 
lata,in acumen 
delinentia,an- 
gulla ce rui icte 
ramis adhiret. 
ramuloru ex- 
trftuis infidet 
cjpftaiimttfi}- 
lia, Iquamma- 
ta , e quibus 
flores explican¬ 
tur Hami neo, 
faturo crocei 
lidum bis quotidie vlceribus imponebar. Auftor ' i afpm Matth.cr; 
eft Camerarius aqmrn Cardui bcnediOi vitreis j I cn,m ln foll ' s aipentas] acnle 
s irdltas 
uet $cnt' 
pupus. 
Ktraltum , 
eft Camerarius aquam Cardui benedicti vitreis 
organis, iterata deftillacione, eximium e fle fur- 
daftris remedium, fi calida auri inftillatur. Plu¬ 
rimum verb tribuit fi in remedia contra luem 
venerea n ad 4 atur,fic vt extra Cium eius non pa¬ 
rum in eum vlum fit efficax : ex lucco fyrupus, 
non tantum in pcfte,veriim etiam in aliis ventri¬ 
culi & iecfnoris imbecillitatibus apprime vtilis 
eft,nec non in colicis cruciatibus. Sacci ex toti 
planta exprelli infpiftatique pricipua laus ad 
menfes ciendos. Cardui Benedidti pfCnta magni 
vbique vfus contra putridos & malignos hi'6'r- 
bos. ExtraClum vtile in morbo Gallico , palpi¬ 
tatione cordis & in quartana. Aqua cius cum 
aquaCufcuta: & Liguftici in faciei rubedine vti¬ 
lis eft. Per fe etiam,vt placet Io.Mattbxo,mul¬ 
tum confert , quando lingulis diebus tres, vel i 
quatuor vncia»cumfex velfeptem guttulis fpiri- 
tus vitrioli vacuo ventriculo aegris pcfte,cor¬ 
reptis exhibentur. Accipit D.Decjelerin Lcip- 
fix ad febres folia tenella e medio Cardui bene- 
didi exficcnta,in puluerem redigit, de eo ter vef- 
peri /umendum cum vino calido propinat. Et 
hoc tanquam lecretum iadtat Io. de Monte de 
Experientiis. Ex ficcisfoliis , cum pauco Cin¬ 
namomo, Fceniculo Saccharo puluerem parat 
feutragatam Gelnerus,qua vtitur cum pauco,pa¬ 
ne tollo madente vino,mane vel a cana. Hanc 
& lumbricos pellere,& valetudini in vniuerfum, 
vt fperat, conferre teftatur. In liquore ftiliati- 
tioad arthritidem vtiturcineribusCarduibene- 
didi Francilc. Indu de Gutta. Cardui benedi- 
*”* di effedum mirabilem cum Centaurio in expel- 
Temper* Iend,s ranis vide ca P- dc Centaur. exSchenckij 
i cntjtm. obferuatione. Veluti autem amara vehementer 
Cardui huius herba eft, ita quoque excalfaciens 
acreficcans ordinefecund®, & fimul expurgans, 
aperierw, abftergens & digerens. 
tll i n- r «curo croce 
t - j ' i/TT p,ppo adl,Ilct oblongum, 
album, medulla dulci alba. ° 
Cmco Diolcor. folia attribuit oblonga, per 
Ibtmmdmth »<j»cr* Mitti erat *>*'■ 
ii umbritt 
[rthrttu 
CAR.TAMVS SIVE CNICVS," 
Cap. XV. 
ifclcriptio 
ta: caules cubitales, in quibus' caput' aTrna- 
gnitudmena fu,anxorum Oleai germinum: 
fiorem Croco fimilcm : femen album aut fu), 
uum . oblongum, angi,lofum. m» Lborauit 
hoc in loco Diofcor. Cmci differentias annotate, 
fiquidem vnam tantiWfpecicmdelcribtt, feta. 
menimquitconftare (emine candido , interdum 
rufio. Nnnuiftmguit .inquam, fatiuum J filue- 
dndel iimpuciterCnicuin vocat • videlur autem 
Diofcoridcs Cnicuna ruffum vocare genus fylue. 
ftrc , quod & ex deferiptione foliorum fignitica- 
tur : nam folia oblonga, incila, afpera, & (pino/a 
nequaquam conucniunt domeftico 
Fmftum inquit Theopbraftus aculeatum , ac 
velui. retorridum fer;: florem vnacumfemmi- toim. 
bus ip.is edit : folia ilii furat aculeata : multis Thc ^h. 
caulibus Conflat,& ramos fundit :Iilue/lri,vtba- 
neque aeferibitur. 
Plmuis celebrari apud aEgyptios feribit Cni¬ 
con ,Itali*ignotam , fpfisautem olconoacibo 
gratam : hoc faciunt ex femine cius , differentia 
prima filucftns & /atium : fjrlueAnum [vtTheo- 
I pnrafioj dux fpecies: vna mitioreft, ftmilicau¬ 
le, tamen rigido [quam ille vrbanat admodum ft- 
mnem dicitficaque & colu antiqu* mulieret vte- 
bantur,exilis,quam quidam Atraflylidavocant: 
femen eius candidum, r-V grande, amatum : Sed 
Plinius iis verbis potilis domeflicum demonftrat 
quam fylueftre , & quia mitior , &c quia (emen 
candidum. 
Mefucs Carthimum vocat inter purgantia, 
quo nomine hodie viutur: trades effe domefticii 
fyluefttem : affumi ad purgationes domeflicum, 
eligi femen album,lene.ctaffum & planum cuius 
medijla vnfluofa, pinguis, & cortex tenuis : Sc 
melior flos cffquiefl ficut pili Croci. 
Theophraflo & Plinio, mquitDodon*us,efl: 
vtbana & fatiua , ad differentiam Atractylidis, 
quam filueftrem Crocum faciant. 
De Cartamo quod afferi c Trag.us,Serapio duo 
fcripfit capita nimirum centefimum vigefimum 
fextum de Churtal, & duccntefimum fecundum 
de Cartam.Sed falhtut Tragus,Caput enim Sera- 
T Ereti fijrgit caute fingulatique Carthamus, ae Cartam.Sed falhtut Trasrus.CaputenimSeta- 
qui fupenus m ramos diuidttut : fili* per p.oms uff, efl deAuena fctiptulufcums ci.tulura 
1 
