1 jf 
80 
HISTORIAE P 
Synon. 
Churtal male interpres Cartamum reddunt. 
D;citur Caicus Matthiolo. Dodon. gall. & fol. 
Cordo in Diofcor. Lacun. Caftor.fle Lonicero. 
Oierwj, Turn. Gefn.hort. Cnicusfatiuusy Cordo 
inhftor. C$falp. cnicusfattuusTbeophraflt,Lob. 
Ob(. p^SS.Icon.Plant.Tom.i.pag.i?. C artamus, 
Brur.tclf. Fuchf. Lob. Aduerf. Cartbamus Ox- 
mcrario.Cnirwj w/£<«r#Clufio. Caicus flore luteo 
C. Bauh. apud Matih. 
Nomina K rixar £, xraxor GrzciiLatini fi militer Cnicum fle 
Uaguartim Cnccum vocant , Officinz Mauritanos fecutz 
Carthamum fle Carcamum abfque afpiratione, 
nonnulli Crocum (eu Cnicum horteniem, Cro- 
cum campe ilrem>& Crocu Saracenicum : Germ. 
Wtlb 0 affran:« 5 e cum Belg.Wilbcn 0arbcn 0 af- 
fran/biftcl 0 affr«n, felb @a(fran: Galli Saffran 
bajlard ou fuuuage & Qrain de perrodet, quod cius 
femine Pfitracos alere (oleant. Ital.z affarano Sa- 
racinefco fle Hifp. Al.<f r, Alafran f»luafe dc/ement e 
dePapiigasos,<\\.uft Pfitaci (emen , quod Ic.auidif- 
fim£ hoc ve/cifolca^t» Angh Bafiart (Baj^on 
vocant.Carthamum Hungariappcllant, Tot Lf- 
frany,h.e.Silationicum Crocum. 
Crtcw. Crocum ouidem ha: Nationes, vt puto, appel¬ 
lant , quod eius flore plarumque Croci loco 
rura vtantur.Cartamum autem vocant Officina, 
\ voce Mauritan ; ca ,quzcft kartam, vel vt vult 
Certamus. C. Bauh «wn> t purgando. Cartamum 
tamen proprie femen vocari, Cnicum ver6 plan¬ 
tam placet Fallopio. Sed fle eodem authorc (e- 
men, femen Croci hortulani, fle Venetiis (emen 
Papagalli vocatur, ob rationem didtam. Mo¬ 
nendus autem eft lefltor meminerit aliud ede 
cardamum per d feriptum, fle Nafturtium figni- 
ficare. 
Xocu» & Cartamum fine Cnicum vidi Lugduni in hor- 
empiw. tis SeGencux vt in horto Moleti Pharmacopaei, 
Bafilcz, Montbelgardi fatusin horto E.C.ncile 
prouenit,verum femen non ita plenum medulla. 
Seritur nonnullis Italis, H fpanix, fle callis in 
hortis fle agris. Plinius lib.2.5. cap.15. Italiam Ve- 
fpafiani principatu hanc ignorafie ait, fleinfola 
iEgypto celebrem , ipfis autem oleo non cibo 
—» * gratam: Floret Julio fle Auguflo , femen interca 
perficitur,fle eodem quo feritur anno,exindein- 
arefot. Quicquid porro de exterarum regionu 
fertilitate prxdicetur , cerre fle Germania fuas 
opes quas folum noflrum Fundit, oftentare po- 
teft , fle non miniis quam alis rationes de variis 
Dei donisgloriari. Hibernus autem inter extera 
tic Cartamum qui tanta copia apud nos proue¬ 
nit, vt mercatura admodum celebri fle magna 
hircjnde diftrahatur. Quo fit vt cum quzftuofa 
fitplanta, ab hortulanis Argcntinenfibus fle Spi- 
renfibus quotannis inter zftiuas fruges fer-tur. 
3 «ie Sationisvcrb hic apud illos obferuatur ritus. A- 
prili menfe femina Cartami ex ordine pangun¬ 
tur, quar inter paucos dies k fatu erumpere fo- 
lcnt, licet dulcia illa femina teftacco quafi cor¬ 
tice operta fint: poftquam e terra erupere, hre- 
ui deinceps tempore in altum tendunt, caulef- 
que emittunt-.qui capitula ferunrquz Iulio men¬ 
fe in florem fefeexplicant, quem e capitulisacu- 
leatis hortulani euellunt acpcftea vendunt. Au- 
gufto menfe femen lapidofum inter candidam 
lanuginem pofitum maturatur,ex quoCartamus 
quotannis reuiuifeir. 
Flore , audiereDiofcoride, in obfoniis vtun- 
tur. Seminis tufi fle exprtfli fuccus, cum aqua 
VhrgMt. mulfa, vel iurc gallinacei aluum purgat, fedfto- 
of»U. macho aducrfatur:ex eo autem fiunt offulx,quas 
LANTARVM 
placcntulas vocant , adie&is fucco Amygda¬ 
lis , N tro , Anifo, fle mcllc decodlo, qua: aluum Dt p t 
emolliunt: hx in partes quatuor finduntur ,quz 
Nucis mglandis m-g •itudmemimpleantfSq 1- 
bus ante c cenam duas vel tres fumpfilfe fatis eft: 
ratio temperandi hxc eft : Cnici car.d:di (exta- cerreffio. 
r.us, Amygdalorum collorum & delibratoa m 
Cyathi tres, Amfi fextarius vnus,aphronitri dra¬ 
chma vna , cum carnibus triginta carycarum. 
Seminis luccus lac cogit, & magis ipfum re(ol- 
uendz alui facultate donat. G.denus ad purga- S uec$*t Ut 
tiodes Cnici femine duntaxat vtitur, fle ad ter- “£ ,r - 
tiumvfquc ordinem excalfacientium elle (cribit, 
fi quis foris co vti volet. A quo diffcntu Mcf- Te W tr +- 1 
uacus, cui fi credimus, calfacic ordire primo, fic- *** 
cat (ecundo , agreftis tamen calidior fle fic- Mtjutt 
cior : miniis flosp:tuitam fleaqu.'S vomitu fle de- 
iedtione vacuat (umptus, fle clyftere inie&us: ob 
id morbis inde nans, vt colico affectu: & fimili- C elics 
bus confert:thoracem quoque fle pulmonem eit- 
purgat, prz(ertim edegmate fcquente fle oleo 
fuo : vnde fle vocem claram reddit: fperma quo¬ 
que vfuaugec,fed alimentum cftprauum. Sto¬ 
macho valde noxium , in coque fle mammis lac Ntx * 
dicitur cogere , faftidiendam ac nau(cabundum 
eft, fle c6turbans,facultate eft Lafltariarum plan¬ 
tarum, (ed remifla : terget,apcr.t,etiam florea:hi 
mulfa nSterum fanante. Nc ventriculum Izi at, iUtrus 
cimilce ftomachica Amfum , Galangam, Malli- Cvngetim 
chen, acria veio,vt C.ardamomum Z'r2ibcr,Sal 
panis, Sal gemma, addita, adtiorem ip(ius cele¬ 
rant fle tntelltnorum noxam prohiber t. Sic me- 
dullz eius drachmx decem cu>n Cardamomi au¬ 
reo vno in catapotia Cicerum magnitudine, ri~ 
diguntur,quz lufficientcr purgant,Paulo at flto- 
ic : eadem medulla panno Jigata,Oxymelici prz- 
cipue Scillitico duir» coquitur merfi, ptirgatd- 
nu idlacit. ijr.MeduIlz eiufde aureos duodecim, 
Penidiorum aureos quatuor,Cardamorai, 2 ingi- 
bcris ana aureum vnum, cum meile forma bolos 
Nucis magnitudine,da vnum vel duos. Medulla 
eadem ex iurc galli vel gallina: cum fpecieb. prx- 
difllis cocla idem przllat Galeno. Oleum exeo 
femine, vt Amygdalis fle balano myrcpfica, ex- oleU tx-fH 
trahitur: datur i £inj ad aureos quinque. Flos a Tn,n * 
^j. ad aureos duos. Semen tamen, vtaitMat- 
thiolus, quod geatiffimum ell Pfittacis alm 
Dtfic 
tum, nihil penitus eos purgat. Nondefuntqui 
huius floribus Crocum adulterent. Prudenter 
monet Camerarius , noftratis Cnici femen non 
tam efficaciter purgare atque Ale xandrinum, eil- 
que propter,maiorem cius dofin parum fzpe ef 
ficere. Ex ftminefaflta rompofitioDiacarthami 
infigniter confert hydropicis, [i refllc paretur : DUe*rtLi, 
cuius cftmdefcriptiones extentplures, eam prz- 
fert Dodonzus,ceugenuinam,quzapud Guido- 
nem Chirurgum legitur Doftr.i. Tradt.5. Paupe¬ 
res , id atteftante Trago , flofculis Cartami tufis, 
condimenti vice vcuntur, nec maM, cibos nam¬ 
que croceo colore commendant fle aluum emol¬ 
liunt : femen tufum ac in iure carnium aut Cice¬ 
ris arietini bullitum ac potum, phlegma, lent6fi. 
que ac vifeofos humores trahit, non aliter atque 
Epithymum melancholicos. His floribus panni 
nficiuntur, fle mulierculz quoque in liniendis 
fuis lcdlisijs vtuntur. 
c 
CARTHAMVS SIVE CNICVS 
floic czruleo. 
Lufius hunc fic deferibit. Vnicus plerum- Defcrip 
que Alteri Cnico eft ctuhs: interdum ftatira 
^ radice 
