HISTORIAE 
hacrebaf,n6nnihil purpura/cebat: ipfum verb to¬ 
mentum tenui/limuminftarlapidisamianthi, & 
candidifllmum erat, in quo latebant multa: exi¬ 
les fpinuli purpurea:, qua: fupra tomentum fefe 
cxerentes,rigidiufculi erant:ab extima pulpa ra¬ 
ti quidam prodibant in tomento latentes folli¬ 
culi membranacei, fiue vaginuli, coloris fangui- 
nei elegantiflimi & floridi, vnciam longi, fuper- 
na parte crafliufculi, infima autem,qui videlicet 
pulpi adhiferant, angufti Sc tenues,plcn i femi¬ 
ne exili,nigro &fplendente,inftat (eminis Ama- 
ranthi purpurei, vel Symphonia, alio nomine 
blitum verficolore folio appellata, fummo ho¬ 
rum folliculorum capiti inhircbat oblongum 
quidpiam , tanquam flofculi rudimentum, quod 
fupra tomentum caput extuli (Te videbatur, fed 
prorfus aridum,vt qualis formi fuilTet,comedu- 
ra a Aequi nequirem:radicescra(Iiu(culas,longas, 
lentas & fibrofas, infuper alias in ambitu mino¬ 
res adhuc retinebat ex infima fedeprodudas : 
&c. 
H.Lugd.pag.i44i,Melocarduus echinatus Pe- 
n.x.T abern.Icon.6c Hift.Mclocarduus iTUIonen 
fciflel. 
CARDVVS PITAHAYA FRVCTVM 
ferens. 
Dcfcriptio ✓"'i Arduum non minus admirandum quam 
V^Melocarduum echinatum defcripfit Ouie- 
dus lib.?.cap.z4. in Hifpaniola infula nafcentem. 
Pitahaya, inquit, frudus eft pugni mediocris 
magnitudine. Hunc profert Cardui genns,(pinis 
quidem horridum,fed afpcduiucundum & pul¬ 
cherrimum : foliis enim caret,fed horum & ramu¬ 
lorum vice brachia quidam habet,fex pedes lon¬ 
ga , quadrangula, in medio canaliculata, in quo 
medio &in angulisfpinifunt valde pungentes, 
venenata:, fatislongisfpatiis^ fefediftantes,ter- 
%\x fimul,aut quaterna: digiti maximi longitudi¬ 
ne. Inter hic brachia frudusmedius exoritur, 
qui Pitahaya illic nominatur, cortice crallo, fpifi 
fo, & uelutifquamofocontedus,qui tamen faci¬ 
le cultro inciditur, etiamfi totainterioreparte 
granulis carni permixtis,ficuum noftratium mo¬ 
do,fit refertu s,coloris venuftiflimijnempc Cher- 
mefini faturati. Eft & tota hic pars edulis, ma- 
nufque inficit Mori modo. Qui comederit, non 
flatim , fed duabus horis ab eo fumpto, vrinam 
reddit plane crudam. Eft tamen innoxius & 
fpedatu elegantillimus,fed qui eum profert Car¬ 
duus horrendus,fpecie valde agrefli & admiran- 
* da,viridi,cinerea,candicante. 
Huius meminit & Cardan.de rerum varietate 
lib.15.cap.d7. dicens. Tum alij Pithaiam (fru¬ 
ctum ) ad numerant, cum qua in duobus conue- 
nit, in colore rubro fplendido , quo manus infi- 
cir,quoque adeb vrinam tingit,vt fanguis exqUi- 
fitiffimus videatur ; in granisfrudus, quiintus 
•habet rubra velut Ficus , & ex aculeatis plantis 
«oritur c fed Pithaia coronatum non habet fru¬ 
ctum, vtTuna , fed Malo Appiano non abfimi- 
Jera forma,colore rubro,cortice prxduro. 
NANA SIVE STROB 1 LVS PERV- 
uianus, & Ananas. 
D E Ananas Theuctus, cuius figuram pri¬ 
mo loco pofuimus , ita fcnbit: Frudus 
PL ANTARVM» 
! quo in America plurimdm vtuntur,ibi Nana di- 
dus,mediocris Citrij mali magnitudinem xquat, 
fpccie eft Pinei Coni,vt & figura docit. Maturus 
flauefcit:fapore & dulcedine excellens,& vel fac- 
charoipfo iucundior. Verum ad nos importari 
recens nequit, adeo fugax exiftit.Nulla fert femi¬ 
na : ideoque non nili furculis tranfplantatur, eo 
fere modo quo apud nos per infitionem.Crudus 
I adhuc efuicam eft rudis, atque ingratus, vc etiam 
fauces excoriet. Folium eius arboris primo ortu 
Iunci lattfolj fimile eft. 
Hanc H.J.U- 
gdun.pag 1840. 
Nana Brafilia* 
norum Theue- 
to : Item pag. 
1841. Nana fru. 
dum, fiue Ya~ 
yama nominat. 
De hac lo¬ 
quitur Maffeus 
Ind. lib. 2. In. 
Brafilia ex om¬ 
ni genere fru- 
ftuum palma 
tribuitur iis 
quos vulgus A* 
nanazes appel¬ 
lat, planta eft 
humilis, cuius e 
ramis veluti pi¬ 
nea nucamenta 
| dependent,pr^- 
. mollia,hicfuo tempore in frufta defeda,grati(I. 
! fimul odore ac (apore non recenti duntaxat edu¬ 
lio funt, verum etiam in longum tempus adfer- 
1 uantur e Saccharo. 
Hanc eandem, ni multum fallor, Ouied.Hift. 
fuxlib.y.cap.ij. tradit in hunc modum. Nafcitur 
in Hifpaniola reliquifque vicinis infulis frudius 
quidam, quem noftri a Strobili fiue Pinei nucis 
fimilitudinc Pinas appellant,non quodeiufmcj- 
di lignofas fquammas habeat, fed quod eius cor¬ 
tex fimilimododiftindus,videatur,tametfi non 
fquamatim, fed peponis modo cultello integer 
auferatur. Vt autem fucci bonitate & fuauicate 
reliquosfrudus hic antecellit: ita color ille pul¬ 
cherrimus ex lurco virefeen s, paulatim per ma¬ 
turitatem virore euanefccnte. Odor iucundifE- 
mus qualis fer e in eo Pcrficorum genere quod & 
Malis & Cotoneis nomen apud Italos & Hi/pa¬ 
nos inuenit,magnitudo illi vulgaris Melonis.Na- 
fcuntur vero finguli frudus ex Cardui genere 
afpero & fpinofo, oblongisprxdito foliis,* quo¬ 
rum medio profilit caulis rotundus vnicum fe¬ 
rens frudum, qui poft 10. aut u. menfem poftea 
maturefeit. Eo fublato nullus prarterea in planta 
nafcitur frudus, ideoque ea veJut inutilis abiici- 
tur, &c. 
Quibufdam locis nafcuntur etiam hic genera 
/ponte in agris abundanter: at quibus culturaac- 
ceflit, longe funt illis fuauiores,& cultoris bene¬ 
ficium abundi compenfant.Huius frudus abun¬ 
dantia audoritatem eius minuit: Sed tamen & 
his infularibus cum bonitate , tum magnitudine 
priftant, qui in continenti nafcuntur. Maturus 
frudus quindecim vel viginti diebus conferuari 
poteft. 
Mangasfrudus Clufii reuocat in memoriam, 
Yaiama Ouiedij,tametfi plus fimilitudinishabere 
ipfi videatur cum eius Anon de quo H.n.g. hb.i. 
cap.4. 
TajA/ruti U 
Anan. 
