LIBER XXV- 
5>5 
cap.47. egimus Iayamx O ni edi Theuetus,fi Clu- 
fio credendum apud G*:rc. Jib.z. cap.9. fimilem 
deferibit nomine Hoyiiri cap.33.hb.ling. Ameri- ; 
exde quo pauloinfra dicemus. Sed &Monar- • 
dem I.3. c,C)2. AnanamThciieuintelligere credi¬ 
mus, dicentem : Nux Pinea fiue ftrobifusPerua- 
«us celeberrimus eft totius Indic frudtus cum 
apud ipfos Indos tum apud Hilpanos. 
Aco/U Ananas hiftoriam nunc adferibamus. 
Peregrinus fru&us, &ex ProuinciaS.Crucis in 
Brafilia primum in Occidentalem Indiam , dein¬ 
de eti3m in Orientalem Indiam delatus, in qui¬ 
bus nunc vberrime prouenit. Cierii vero mali 
magnitudine 
Ananas Ac>Ji&. eft , admodum 
flauus dc odo- 
prxtereuntcs 
ex odore di- 
gnofccrc queat 
xdes in quibus 
fit: fucculentus 
6cgtatiBimi fa- 
poris , procul 
intuentib. Ci¬ 
nara videtur, 
fed pungenti¬ 
bus aculeis ca¬ 
ret. Singula: 
ftirpes Cardui 
edulis magni¬ 
tudine xquant, 
vnicumq; ma¬ 
lum geftant in 
medio quafi 
caule , & circa 
eum inultas alias proles , quarum nonnulla: et a 
jfuo fru&uprxditx funt. Qui itaque firudlusma¬ 
turos colligunt , proleslllico terrx mandare fo- 
lenf.e quibus lingula: deinde ftirpes proueniunt 
iuo Malo onuftx, vti mater, qux intra annuum 
fpatium colliguntur. Eius radix Carduo eduli 
perquam fimi lis eft, fed folia non luntdifparia 
tametfi ad Ananas filueftns folia magis accedat. 
Vulgo Atianas vocant : Canarini vero Anauafa, 
Cum primum in Indiam illatus eft hic fru&us, 
finguli decem ducatis, aut paulo amplius xfti- 
mati lunc: nunc vero propter abundantiam [ta¬ 
metfi neque faporis neque odoris Prunis cedat] 
vix duobus regalibus Caftellaniis veneunt. Hxc 
Aeolia ex verfione Clufii de fuo Ananas , cuius 
hifloriam iifdem verbis refert H. Lugd. in Ap- 
pendicep.12. ac Acanam Xcoftx inferibit: aede 
quo etiam fimilia feribunt Paludanus Ouiedus 
acTheuetus. 
His ita traditis, fupereft vt Ananas ex Linf- 
chotani fententia prolequamur. Ananas fru¬ 
ctus eft,inquit, perelegans & Ipeciofiflinms , vt 
non dcfint,qm hunefiudum lua forma delecta¬ 
bili reliquos omnes fuperare putent. Crefcuhu- 
jni incumbens herbxafperx &c expanix Azeuar 
feu Semperutuo Hifpamco haud abfimili,quoad 
folia. Qux pnmb viridia, maturatione demum 
aureum colorem acquirunt, cum modica quada 
rubedine. Incus tamep perpetuo flauus eft fe- 
dionefacili.me peruius : odore fragrantiffimo, 
fapore qualis Mali Perfici bene maturi. Efturex 
vino : fed febrim excitare f©let efu liberaliore. 
Nam ftomachum impense refrigerat, acproinde 
minus falubrisc.enfcndus. Abundat (ucco,eoque 
tam acn , vt cultello quo difiecatus fuit non de- 
terfo, vnica node notabilia veltigia exefione fua 
imprimat. Conditur cum faccharo. Gerit hic fru¬ 
ctus velut vmbcllam quandam aliquot foliis co- 
ftancem,ex qua fi terra: mandes alix proueniut, 
etfi vel per 
Ananits Linfihctt. quatuordccim 
dies jacuerit* 
Delatus eft hic 
ftudus pri¬ 
mum a Lu fi ra¬ 
nis ex Noua 
Hifpan. &: Bra¬ 
filia in Indica? 
oras, in quibus 
nunc vndique 
& magna abu- 
dantia proue¬ 
nit. M .i ture fi- 
eunt hi frudus 
qufplrageli ma¬ 
li tempore,tum 
enim guftu 
pollqnt gratifi 
fimo. Melonis 
funt magnitu¬ 
dine,forma co¬ 
ni , aut Nucis 
pinexifacile ta¬ 
men fcindun- 
tnr j acPerficum colore maturumreprxfentant, 
pari item fere fapore. Verum delicato guftu fu- 
praomnes frudus prxftant.Succus mufti dulcio¬ 
ris inftar vix fatictatem implet.Calidi fur t rarn fi. 
cultrum horx media: fpacio infertum t.encas fere 
confnmptus erit. Sane communi vfu hominibus 
vix nocent, nifi fupri modum fumantur, vfquq. 
ad gulam.In firmis haud permittutur- Vulgo fcin- 
duntur orbiculatum vinoque merfantur,fuauem-, 
que cmninb cibum prxbcnr. Ec hxccx duplici 
verfione Linfchottani.De hoc etiam frudu ferip- 
fit Leuinus Hulfius in nauigatione Holland. in 
Indiam Orientalem :vt & Lericap.13. 
Nux Pinea,fiue Strobilus Pcruanus,ftomacho 
vtiliselle ccnfetur,item corroborare, languen¬ 
tem appetendam excitare. Vulgans eft per vni- 
u.er fani Indiam,& magns apud incolas exiftima- 
tjonis : editur prima menfa , & sn pomeridiano 
xftu nam frigidus clfe perhibetur. Siccus ad me 
perlatus eft, & conditus ficcus, vt illius formam 
contemplarer, duntaxat vtilisfuit: at conditum 
grati faporis deprehendi, tametfi afperiufculum 
immaturum dum condiretur fuilfe arbitror , in¬ 
quit Monardes. Ha&enus in Medicum vfum 
non eft receptus Ananas , /ed folummodb ob 
faporis gratiam commendatur. Calidus & humi- 
dus eft, editurque maceratus in vino [fertur & 
inui&iffimum Regem Ferdinandum comedifie 
vtiPerficum Malo-cQtofleum]& facilis eft con- 
codtionis: nimius tamen inflammationes pari: 
quemadmodum Durtones Maiaceufes. $1 me¬ 
dius fecetur, & partes denub coniungantur, vr 
niu.sdiei aut no&is fpatio cultellus relinquatur, 
inuenietur tota ea pars quxin vulnere hxfit ab r 
fumpea. Et hxc Acofta , qualia etiam Pa¬ 
ludanus tradit. 
Vires & V. 
fus. 
