Chryjanth. 
Caltha. 
Elichrjfon. 
Cb.tm.une- 
Uim tnoile- 
rum- 
LIBER 
de, fed fruticis fpccie, quae keues profert caules*, 
filia multifida : fl.res melinos vehementer 
fplendentes velut oculum in orbem circuma- 
dtu.n } quare ita nominata cft [ x, o?> 9 <xXf*oV /^i/kac- 
rz:e? Jio' £ vrar a, opxsar/.Mtitch.hxc demenda vult 
vt tranilata ex capite Buphthalmi.] Nafcicur cir¬ 
ca ciuitaces. Caules ipiius oleru.n modo edun¬ 
tur. Flores triticum cerato , Steatomata difeu- 
tcre dicuntur [ Qua: fequuntur vult etiam Mat- 
thiol. demenda, vt tranflata ex capite Buphthal¬ 
mi] ipfaherba pota in balneis , poft exitum de 
folio, morbo regio correptis breui bonum colo¬ 
rem inducit. 
Plinius Chryfanthemi feorfum non meminit, 
nec Galenus, nccpofteriorcs GrxciMedici.Qux 
vero Diofcorides dc hoc prodidit , ea omnia de 
Buphthalmo Plinius tradidit, hiefaltem Corna- 
rio tefte , aliis veibis vius : quare hoc loco fup- 
pofititium elFe hoc caput videri pollit. 
Et hinc non defunt, qui credant Buphthal- 
mura & Chrylanthemum vnam &c eandem efle 
plantam, quod paribus notis inter fe certare vi¬ 
deantur ; tamen fi particulares qiuedam nota: in 
vtrifquc diligenter expendantur, facile inter has 
plantas diferimen aliquod notari deprehende¬ 
tur. Quod cum optime fciret Diofcoridcs , tfi- 
ucrlls libris,diuerlilquc capitibus dehisfpccia- 
cim difloruit. Quod vtique minime fecilfet, fi 
compertum habaillct, nullam inter eas interce¬ 
dere differentiam. Qux tamen hinc cognofci 
poteft,primum quod Buphthalmo folia infintFce- 
niculo limilia , qua: plane capillaria conftant: 
Chryfanthcmo vero multifida. Deinde Chry- 
fanthemi caules in cibis mandi aliorii oleru mo¬ 
do feribit Djofcorides: id quod de Buphthalmo 
ages filentio prxtcriir.Prtctereaflores Buphthal- 
mo reddidit Anthemidi fimiles: Chryfanthemo ; 
vero luteos, Ik vehemeter lplendcnrcs.Ca:terum 
de horum viribus dillercns, Buphthalmi flores, 
cum cerato tritos, rumorcs,duritiafquc difcutc- 
irc tradidit in vniuerfum, & affirmatiue locutus. 
Verum poftea de Chryfanthemo feribens, huius 
flores,inquit, fteatomata difeutere produntur* 
particulariter, <S c dubie locutus. Hxc fane ha¬ 
rum plantarum manifcfta dilcrimina faciunt, 
vt crcdam,inquit Matthiolus,quod aliquis anti- 
quorii curiofus, nimifque fciolus Buphthalmum 
Sc Chryfanthcmum vnam tantum referre plan¬ 
tam forte exiftimans, omnia in Chrylanthemo 
adiccerit, Sc confuderit,aure libro tertio dc Bu¬ 
phthalmo memoria prodidit Diofcorides. 
Chryfanthcmum fuura habet Matthiolus,quod 
ait nulla prorfus reclamante notacum Diofcori- 
dis Chrylanthemo conuenire. lnfcribitur hoc a 
nobis Chryfantemum fegetum. 
Chrylanthemum multorum dodorum homi¬ 
num iudicio Cnicndula fiue Caltha noftra cft. 
Chryfanthcmum funtqui velint cum efle florem 
quemGermani, inquit Cornarius, 0 dj/riftl^blu^ 
men vocant. Plinius Elichryfon a quibufdam 
Chryfanthcmum vocari dixit. Chryfanthcmum 
camomillam poftrcmam Diofcoridididam exi- 
. ftimat Tragus lib.4. cap.86.ellc Cotulam non 
foetida, fcil Chamannelum inodorum.Chamo- 
millam tertiam [inquit Tragus lib-1.cap.47.jvul- 
garem Diofcorides Eranthemum ik Chryfan¬ 
thcmum vocat. Quod Chamsmelu aureum pe¬ 
regrinum capitulis fine foliis inlcripfimus ,ait 
Dod.latinus e fle Chamsmelum Diofcoridis 
Galeni prreteritum & ignoratum. Arthemifia in 
afeript. Diofcoridis apud GefnerumChryfan- 
Tonn 1 II-, 
1 
XXVI 1 ioi 
themum cognominatur. In Aduerf. Lobelii Ar¬ 
themifia marina Noetericorum [ Iacobsea mari¬ 
na ] Chryfanthemum appellatur. Caryophyilos 
Indicos polle efle Chryfanthemi genus concedit 
f Matthiolus germ. lib.4. cap.^r. Chryfitnrhemi 
j nomen attribuitur a Diofcoride & Plinio Helio- 
, chryfo,& hinc vocant Lob.& Pena in Adu.fuum 
Heliochryfu Chryfunthemu.Ghryfanthemu D e- 
raocriti Dod.de purgantib.lib.4.cap.2.Vnguem 
aut Pedem Leopardi vocat. An Ranunculus re- 
dus non repens? Ranunculum dulcem,fcu pra- 
tenfcm(Ranunculum repentem non acrem)Tra- 
gus lib.i.cap.31. Chryfanthemum Democriti vo¬ 
cat. Non placet pro Chryfanthemo apud Loni- 
cer.hb.5.cap.^5.(BolbiDif]en blumcn,£TToflblu- 
mert. Eft enim, noftro quidem iudicio , Caltha 
aquatica. Chryfanthemum apud Gefnerum in 
afcripc.Diofcoridis Chryfocome vocatur. Chry¬ 
fanthemum apud Diofcoridem dicitur de Chry¬ 
focome inter reiedanea,quam nefeio qua occa- 
lione fibi Tragus pcrfuaficelle Fabam inuerfam, 
feu vt nos vocamus Anacampferes. Chrylan¬ 
themum inter fpuria Diofcoridis dicitur de Ai- 
zoo maiore,hinc fit vt Tragus inter nomina,Se¬ 
do maiori attributa habeat. 
CALTHA. 
Caltha flore ftmpltct. 
Caltha flore pleno. 
A Vreus 
florum 
fplendor, an¬ 
tequam vtili- 
tas comperta 
eflet , nobili- 
tauit : qui 
omni auro la¬ 
turarius ruffef- 
cut, Chryfan¬ 
themi fegetum 
forma, non vt 
illud e fquam- 
mato capitulo 
fed calyce 
multifiddo 
hitfuto pro¬ 
deuntes, odo¬ 
rati, difeo lu¬ 
teo vel fufeoi 
femine relido 
incilruo dupli¬ 
ci , granulis 
quodam mo¬ 
do afperato: 
caules tenues, 
nonnihil an 
gulofi, hirluti, 
detadu noni- 
hil vifeidi: fo¬ 
lia lingua: for- 
ma,fine pedi- 
culis,oblongai 
pinguia,hirlu- 
ta,incana, gu- 
ftu herbaceo;, 
mox calidiul- 
culo: radixli- 
gnofa. 
Flos interdii 
alios parit in 
ambitu,matre 
minores * in 
N j 
Defcrjpcio 
/ 
« 
