io8 HISTORIAE 
rimumpoffiunt facere. Qua in re induftria ac 
diligentia eius commendari ac laudari fatis non 
poteft. Semen purgandi vim habere inftar Car- 
tami quidam Camerario retulit, quod tamen in 
feipfo periculum faciens non potuit deprehende¬ 
re. Caulis fradus facilime callo obducitur: vn- 
de vulnerariam cfte conficiunt tk ad fraduras 
conuenientem : fed hoc lignum non fufficit: in- 
elfe tamen vulnera glutinandi facultatem non 
negarit Camerarius. Sunt, inquit Cxfalpinus > 
qui caput in cibis allumant allatum : quas prae¬ 
terea facultates habet, ^ nemine hadenus tra¬ 
ditum eft : coniicere tamen licet vim calefacie- 
di ei incile,cum tenui lubftantia: idcirco ad cadc 
pollere ad qua: Helenium: fed lachrymam longe 
cfficaciorcm elfe. 
HELENIVM SIVE ENVLA CAPANA. 
I Nfigniter 
grandefeit 
Helenium, ad ! 
trium & qua- ; 
tuorvfquecu- j 
bitorum pro- ! 
cericate, iaule 1 
•redo, canali- ! 
culato, villo- 
fo, fubruben- 
tc,aliquot alis 
concauo: folia 
nullis inter- 
uenientibus 
pcdiculis,cau- 
iibus adnafeu- 
tur, Vcrbafci 
latioris, inca¬ 
na, lanugino- 
fa,per ambitu 
crenata : flores 
odorati fed 
obfcure,Buphthalmi effigie, fed multis numeris 
maiores,aureo fulgore comantes,quibus fquar- 
rofumfubeft latius capitulum , femen continens 
gracile &: oblongum,quod falso Petrus de C re li¬ 
centiis negat. Radix notanda: craffitici, foris 
fufea,intus alba faporc aromatico, acrimonia cu 
nonnullo amarore mixta. 
Folia habet,vt deferibit Diofcorides Verbaf- 
co($a«(/.« ) anguftioribus foliis praedito [men¬ 
dose legit Lobel.in Adu.7pro planta: 
enim altitudine & foliorum longitudine angufta 
fatis folia funt]fimilia,afpcriora tamen & oblon¬ 
ga : caulem quibufdam in locis [lv it anima vct. 
caret] non emittit. Radicem habet fubrufam 
(xmn/pfov -.K/pp tur., fuluamalii: addunt & alii,in- 
terdum (fubalbidara) odoratam , fuba- 
maram(vzjroc/'c<i/.»i': fe/natta »,acretn vct.) magnam, 
vegetam rex qua agnata:propagines [Liliorum, 
stel/uvi quod nondum in aliis exemplaribus legi ] 
velut in ferendis Cinaris ( xjy&favy&c redius meo 
iudicio, quam Aris, «jan») ad infitionem decer¬ 
puntur opimae & infignes. Et hac notx omnes 
in Inulam vulgatam prorfus competunt. 
Caeterum lunt qui Helenion, Symphyton, qui 
Perficam, qui Medicam, qui Orcftion, qui Ne- 
darion,qui Cleoniam, qui Rubum Idaeum, qui 
Verbafcum Idxum appellent : ^Egyptii Lenen, 
Latini Terminalium aut Inulam campanam. 
Plinius Inulam vocat, recenfens interea, qua: 
feruntur in hortis cibi gratia: breuior Sifere eft. 
Cap. VIII. 
PLANTARVM. 
inq.t, fed torofior,amariorq;:Inulaperfe ftomsu 
cho inimiciflima, eadedulcib. mixtis faluberri- 
ina: pluribus modis aufteritate vida gratiam in- 
ucnit : illuftrata maxime filix Augufti quotidia¬ 
no cibo : fuperuacaneum eius femen, quoniam 
oculis ex radice excifis, vt Arundo feritur. 
Quodporro Diofcorides Helenium ab Anti¬ 
quis Symphyton vocatum tradidit,in hoc teftes 
libi aliquot habent(ait Marcellus) qui Grxcoru 
Lexicaconlcripferunt : inuenifleque id nomen 
videtur ex fobolc adnatfique illis qua: in radici¬ 
bus Liliorum modo ovptQvw-nu , id eft,connafctm- 
tur <k hxrent. Teftantur eadem grarcorum 
lexica Medicam & Nedariam radicem Inulam 
dici, fado k regione & a dulcedine nomine : fic 
Cleoniam didam coniiccrc licet : Etfi in pro- 
batiffimo mihi codice non fimpliciter *Ae»W le- 
gitur,fcd CtyhaosovK\tclmv»id eft,Buglolfuin clco- 
neum appellari. Apuleius etiam quod non mul¬ 
tum a Cleonio difterat,Chironium panacem di¬ 
cit vocari : vt in alterutro vitium fit: adiedum- 
que hoc £ nobis eft ne quid obferuatum 6 c inue- 
tum hadenus relinqueretur. Ab Orefte nomen 
illi etiam antiquitas fecit,ignoramus nos tamen 
caulam: nifi forte Orcftis tk Helenae propinqui¬ 
tas communem cius planta: laudem & honorem 
ambobus fecerit. Qua? fequuntur deinde ap¬ 
pellationes : Rubus <Sc Verbafcus Idxus ex lola. 
fimilitudine(vt toto hocopore infinita: alite) fa- 
da: funt: quod ex hoc ipfo autore in Helenii aut 
Verbafci hiftoria deprehendere facile erit: Et 
quemadmodum copiofum in monte Ida nafcerc- 
tur Helenium: ideo loci 8c regionis diferimine a 
proprie Rubus & Verbafcus didis diferetum eft: 
vnde autem Terminalium Romani (modo inte¬ 
gra ea vox fit)helenium dixerint: nihil pro com¬ 
perto habemus : quemadmodum contr 4 Inulam 
dici Antiquiores Latini omnes teftantur: nul¬ 
libi tamen ex Campania magis quam aliunde ab 
illis laudatur: fufpicamurque nos, quod a prin¬ 
cipio diximus , multas in Scriptore hoc non 
legitimas elfe appellationes , deincepfque 
per tempora inferta aliena & peregrina, vbique 
admirantibus eundis: coque magis in Romana: 
gentis fortuna & imperio hanc Grxcis mifcere 
propriis placuiile : & ex propinqua vrbi regione 
eam laudaiTe: quando vt omnes iam pridem no- 
uimus : quo fe fortuna illuc etiam fauor homi¬ 
num inclinat : & vt nos in dodrinis qualefcu- 
quegrxeorum voces adhuc admiramur & ama¬ 
mus: eodem modo & illos Romanas admirari 
& amarefolitos fuiile verifimile eft. 
Nedaria Antidotus videtur Cornario cllc 
appellata ab Helenio, quod recipit : fiquidem 
id Nedarium appelletur , vnde Diofcoridi 
Ncdaritcs vinum didum fit. Nec aliud cfTcpu- 
tent quidam,quam Homeri Nepcnthes 4. OdyiE 
Vnde Plinius etiam lib.n.cap zi.de Helenio lo- 
quens,eafdem vires ci tribui teftatur , quas Ho¬ 
merus ad Ncpenthes retulit, & Nedarium ap¬ 
pellatum dicit. 
Diofc.caput de Helcnio,mcndis fcatere feribie 
Matthiolus, ideque teftis cft,Auiccnnam con¬ 
fundere cum Helenio noftratc Helenium Aigy- 
ptiam : Elfe prxtercaqui dicant (vt etiam te¬ 
ftatur Galcn. lib. deThcr.adPifonem, fimodb 
Galeni liber legitimus fit) quod fi Helenii fucco 
tela venatoria inficiantur, venenata effici, id- 
que in Dalmatia fieri , vt feras omnino perdant, 
quod quidem ipfura fabulofum dicit. 
Apud Anguillaram quidem epift.i.dicit Gale. 
lib.de Antido.compofitionem parari ex Helenii 
radice 
