LIBER XXVI 
m 
BATANICA PLANTA FOLIIS 
Helenii. 
Cap. X. 
D E hac planta Cluf.in Exor.lib. 4 - eap.z3.ta- 
libus agit verbis. In Dodfcoris Colli, fiue 
Coolmans (porculis, qu* deportata: fune Am- 
ftelredamum anno irtoi. ex India Orientali, 
t. a: j n chartaceapjgina, hxc latina verba iplius Do¬ 
loris propria manu exarata reperiebam. An 
Conyza odorata aut Helenium alterum Saluix 
odorem fpirans? Herba cuius folia Helenii for¬ 
mam referunt , flores parui flauelccntes,& in 
pappos abeuntes Conyza minores. Bancamx 
comeditur. H<t 1 ille. Ego vero cx notis quas in 
iriptio ^ cca plmta ob(eruabam,qu<jfequunrur addebat 
Plantae illius folia palmum erant longa aut ma¬ 
iora, tres fere vncias lata, per oras crcuata,ali- 
quot venis a medio ncruo folium per longitudi¬ 
nem medium fccantc in«equalitcr nafceniibus,dc 
in latera excurrentibus pr£Edita,pronaque parce 
incina : foliorum pediculi parius appendices 
adnatas habebat veiuti aures; tenelli rami & re¬ 
center nata folia alba lanugine pubcfccbant, e- 
tiam in reliccata,quam duncaxat confpicicbam, 
& cuius folia deguftataaliquid amaritudinis ha¬ 
bere deprehendebantur. 
HERBA MALVCANA ACOSTufi. 
CAP. XI. 
D Vorumaut trium cubitorum longitudine 
adquirit hxc planta * nonnunquam etiam 
locis vberioribus & humidis . quinque cubitos 
criptio fuperans, eleganti virore praedica, caule renui,te¬ 
nero , nonnihil concauo, imbecillo , &nifi vti 
Iafminum pergulis fuftineacur, humi lefc diffun¬ 
dente, quemadmodum Hedera j & multos ra¬ 
mos fpargenre,qui fubinde radices agunt vtMen- 
tha Meliflophyllon; adeoque ferp.mt,vt plan¬ 
ta fola, vel ra¬ 
mus tranfpoh- 
tusjbrcui tem¬ 
poris fpatio 
magnum loeu 
occuper: fo¬ 
lia habet te¬ 
nella & mol¬ 
lia , in ambi- 
cti ferrata, ma¬ 
gnitudine & 
forma Sambu¬ 
ci foliis rcfpo- 
dentia: florem 
croceum,Cha- 
mxmcli flori 
admodum fi- 
milem , pau¬ 
lo tamen ma¬ 
iorem. To¬ 
to anno vi¬ 
ret &c luxu¬ 
riat. 
Acofta, Hiftorix huius autoie, tcfl:e,ex verf. 
Clufii,'vulgo nuncupatur Remedium pauperum 
& deftru&io Chirurgorum: Canarini Br ungar a 
ar.idua appellant,id cft, qua: flore cft crocco. 
Hift. Lugd.Malucana Acoftx. 
Frequenter vrunrur cum in Maluca [vnde 
primam originem traxifle creditur, quod iftic 
abunde crefcat, 6c plurima admifceacur Chirur¬ 
gicis remediis] cum in omnibus Indite prouin- 
ciis,in quibus diligenter colitur, in pretio ha- 
betur,neciniuria. 
Coquuntur huius planta folia in oleo, &: cum exc* 
cera infpilfantur vnguenti modo: mirifice curat guentum 
id vnguentum omnis generis vlccra recentia tk r,slre ‘ffi~ 
anciqua,ctiamfl fanguinolenta,fordida, cunicu- 
lofa, maligua,& putrida iinr: mira: cflb efficacia: 
deprehendi in tibiarum vulneribus inacueratis, 
&: recentibus vulneribus. 
Alia cft prxtcrca huius ftirpis vtendx ratio. 
Eius enim caulem &: ramos fuperiore cortice ^ /r p JS 
denudantj& fumunc membranam illam renucm 4^ rat , 0 
qux media eft inter exteriorem corticem & cau¬ 
lem, quxque faeiic , vti in Cannabi, reueilitur: 
eam oleo nucis Indicte madentem, ipfius planta: 
foliis inuoluunt & fubcincribus calidis recon¬ 
dunt : vbi incaluerit & emollita fuerit , conte¬ 
runt , & recentibus cruentifquc vulneribus im- 
ponunr,fcu grandia fint,fcu leuia, & paucis die¬ 
bus non fine admiratione conglutinant abfquc 
vlla inflammatione aut apoftemate: lenit enim 
dolorem fai guinifquc fluxum cohibet; breuiter 
nullo alio medicamento adhibito omnino ad ci¬ 
catricem perducit : lingulare etiam perhibent 
eile remedium aduerfus nemorum pun&ioncs 
& vulnera. 
Eodem prxterca modo adhibetur in apofte- 
mate aperto ad emundandum, carnem generan¬ 
dum,& ad cicatricem perducendum: irem in in~ 
ueteratis vlcclibus & cuniculofts, in quibus ea 
folummodb trita interdum apponitur. 
Quia porro ccrtiflima funr huius plantx, quar. 
enumeraui,remedia: vulgaris illorum vfus cft in 
vniuer/is illis prouinciis,&mpgnxxftimarionis: 
multi prxtcrea alii, qui indcnauigant,vngiicn- 
rumex hac herba cum oleose cera confcCtum* 
fecum efferre folcnr,tanram fiduciam ineocol- 
locanresiquaiiomniaChirurg ; ca remedia apud 
fe haberent : itaque quacunque occafione, iii 
qua chirurgorum opera requiri pallet, fubito ad 
vnguentum ex hciba Malucana confcdum coit- 
fugiunt,tanquam indubitatum remedium. 
BELLIS MINOR SY LVLSTP. 1 S 
T Otum 
cxfpice Defcn>ti8 
operit /parris 
humi foliis nu- 
ir.erohs , pin- 
guifculis, hir- 
lutis,ex longa, 
ceruice fenlim 
latefcentibuS 
rocudatifque: 
caulem nullum 
ptomir,fcd pe¬ 
diculos fre¬ 
quentes, pal¬ 
mares &c al~ 
tiores, tenues, 
teretes, hirfu- 
tos , quorum 
fingulis_/ifjr in- 
fldetviuiSjBel- 
Ldis hortetis* 
fponcanea. 
Cap. XII. 
