LIBER XXVI- 
fceniculi, Parthenio Coriandri tribuatur.Cotii- 
iam Suelfiones Canefonem vocant, quafi Cana-, 
lam, quod herba in dilatam virorem canefcat, 
apiariis optime cognitam. 
Tragns lib.ncap.47.de Chamomillis fecun¬ 
do loco Cotulam fcctidam deferibit, camque in¬ 
ter nomina, 
! ntrrnl * 
(u. 
Chamomillam 
aiteram,Cotu- 
lam, Cautam, 
vel Chamo¬ 
millam fasti- 
dim, Cynobo- 
tancm,Cynan- 
themin,Genn. 
Brottcnbill, 
& Ijuiibrs 
byll vocat, fie- 
rique polfc ait, 
vt Thali&rum 
fitDiofcoridis: 
Neque enim 
elfe Parcheniu, 
vt multi puta- 
rint. 
Cordus in 
Diofc. quam 
Pharmacopo¬ 
la Cotula foe¬ 
tidam vocant, Buphthalmi fpeciem minorem cf- 
fc concludit. Sic 6C Corn. Buphthalmum quo¬ 
que nominat. 
Brunfclf.Tom.i.Cortulatn foetidam, quartam 
fpcciem Parthenii dicit, fufpicaturque eam efle, 
quam Leonicenus Cauta,Corta & Cora vocauit. 
A Dod.gall. recenfi-tur inter Camomillas iil- 
ueftres , &c fit Chamaemeli filu. ipccies fecunda, 
vocaturquc latine 6c ofticinis Cotula foe¬ 
tida, aliis Caura Sc Camomilla foetida, grasce 
m/yiLvOiu/f & h.e. Camomilla &c herba 
canis , germ. fto. tenbill / btmbfbill, ^unbte^ 
bIum/&tt»iIbtCj»armil,Brab. pabbebloemcn/ 
&fftnofcnbe obcrtvilb Camille. Idem in Hift. 
Flor.& lat. in fol. Cotulam albam inferibit, ac 
inter filueftria Chamasmela rccenfet fostidum- 
que cognominat, galliceque Efpargourre vocat, 
additque Fuchfium voluilTe dfe Parthenium, 
quam opinionem improbat. 
uh nor QH od Matthiolo Cotula foetida incognita 
fuerit, id probe demonftrar, quod camdelcri- 
pferit, neque depinxerit , dicens tantummodo. 
Contendunt Bralfauoius & Fuchfius eam omni¬ 
no plantam verum referre Parthenium , quam 
herbarii vulgo Cotulam fcctidam appellant.Sed 
quifin ifli magno in errore verfantur,iudicent ii 
qui probe fciunt Cotulam foetidam folio clfc 
l-ceniculi,aut Anthemidis potius,quam Corian¬ 
dri : neque faporc vfque adeo amaro, vt in Par 
thenio requiritur. Et hxc non fua fed Ruellii 
verba funt. 
,l a Lob.in Adu.p.^.titulo de Matricaria,aitCo- 
t. tulam vulgi magis quadrare Parthenio Plinii & 
e ft Pauli, quam herbariorum Matricariarq , quam- 
rscar. u - $ ^ v f um odoremque relpicias , quibus uirgi- 
neis morbis Matricis opitulantur,vtraque pof- 
fit Parthenium dici. Idem poftea titulo de Par¬ 
thenio p.$34.'ait. Parthenium, vel virginea, eft 
Cotula fcctida, non Matricaria: illos prxtcrea 
reprehendit &c potifiimum Matthiolum, qui hac 
Parthenium negarint. 
Gefn.quoque de hortis Parthenium interpre- 
Tom. III. 
fatur, quam alii Cotulam foetidam vocant,& 5 - 
pli in cat.pl.Thali&rum videtur. 
H.Lugd 1345-Cotula foetida Dodonasi.C.Bauh, 
phyt.Chamasmelum ^.fiue foetidum. Camer.a- 
pudMatth.in Hift. germ. Chamasmelum a D„ 
Thonia Penso milium,, in hortis valde fe pro¬ 
pagans, paulo tenuius vulgari & odore multb 
gratius, in vulgare tamen degenerans. 
Bafilcx Chamxmelum foetidum qui itur Lncus & 
Moutets vidi adhuc florens mcnfe 06 tobri,item C n ^ US 
mtra &c extra vrbeiii, intra portam cineream 8 c 
lapideam ad fluuiuin Birfe/ & qui itur 2srcn - 
gacl) i Geneuxmenfe Maio.Lugduni & &M6t- 
belgardi palfim abunde prouenit, etiam in horto 
EC.Wirtembergici. 
Odor huius capitiobeft , & fi crebro vtaris. Vires 
phrenefim inducere creditur, tcfte Brunfeilio. 
Sed deco&io eius , auchore Trago, non aliter, 
qua n Caftoreum, contra praefocationem vter/, 
infeffu, fomentationibus, ac odoratu faluberri- 
ma eft. Cotula fcctida tufii, &c emplaftri inft.lr 
vulneribus impofita, illa conglutinat, ac perfa- 
nat. Sapore eft acutiftimo , inquit Matth.in 
poft. commentariis, & exulceranti vi prxdito. 
Calidam autem ficcamque ellc , odor laporque eD1 f “ 
demonftranr. Apiariis, vt prodidit Rucllius , o- 
ptime cognita, qui hac filas fricant manus ,uel fe- 
cu habentes gcftant,cum alucaria caftrSdafut,atq; 
fquientiuimpetus funt cohibedi,illico furore hui 9 
fenfu edomito miccfcunt.Nactli flos iit pulcher¬ 
rimus ita vt apes amoenitate huius illettx emi¬ 
nus aduolent , huic tamen non infident,fed her- 
b im tocam peroiic diffugiunr, vel certe guftato 
flore protinus faftidiofie tranfuolant Nam api¬ 
culas mufexque , qua; conuenicntcs ramis hu¬ 
ius cohxfcrunt , emoriuntur , argumento, 
quod, hunc fruticem demortuis apibus aut muf- 
cis inuenies fempet onuftum , ica apibus aduci- 
fatur. 
CHAM^MELVM FOET 1 DVM 
marinum. 
difiimilis ha¬ 
bitus i Cha- 
mxmelo hoi> 
tenfi. Verum 
non modb 
caules remi- 
que ftriati, 
fubrubentes, 
lanugine alba 
fiuu veftiti, 
fed etiam fo~ 
/n*,eaque mi¬ 
nutius , v.t vi¬ 
detur , difte- 
&a,& prope- 
modii cadica- 
ria : flores ae¬ 
quales, ftelja- 
cis candidifi- 
que, in ambi¬ 
tu radiatis foliol s umbilicum luteum ambien¬ 
tibus. 
Atrulit gener Cherlerus in maritimis Narbo- 
nenlium colledum , vbi ei occurrit non ita fre¬ 
quens. Figura fa£ta eft ad plantam ficcam. 
Ql. 
# 
