HISTORLE PLANTARVM- 
Stutgardia: in horto E.C.Wirt.obferuaui} florens 
Maio,flore paruo aureo, vnguibus purpureis fe¬ 
re. Sponte frequentiflima, inquit Cludus, na- 
fcitur inter fegeces,non modo in Gallia Narbo- 
ncnfl,fcd etia.n per vniuerfam Hifpaniam, qui e- 
tiam non minus frequentem obleruauic in¬ 
ter fegetes in Auftna Sc Morauia. 
Ante diximus commendari ad calculum ,quod e- 
tiam annotauit Camcr.cx loco,vt exiftimo, al¬ 
legato. Adonium calidum Sc liccum in fecundo 
gradu tradit Tabernamontanus , qui herbam in 
balneo fudatorio ad humores frigidos prouoca- 
dos vtilem elfe feribir. Dodonsus tamen ait 
Eranthcmi huius nullum eifc in medicina vfum: 
quantum autem guftabilis qualitas eius oftedat, 
aliqua caliditatc participare, fed tamen non ma¬ 
gna . Voluptatis gratia in hortis colitur a. vir- 
ginibus,quarum coronas ornare confueuit. 
PARTHENIVM VETERIBVS. 
Gap. XXL 
P Arthenium autoritate Diofcoridis, foliis eft 
Coriandri (xog/w Aid. marg. ^etucuuii^a ) te¬ 
nuibus, fluribiis per ambitu albis, in medio vero 
melinis, odore liibuirofo & faporc fubamaro. 
Siccatum cum aceto mullo ( Lacuna addit ex 
vet.c0d.j9 olw ) aut fale potum,a:quc ac epythy- 
mum pituitam Sc bilem atram detrahit, 1'ufpi- 
riosifquc ac melancholicis prodeft. At herba 
citra florem calculofls Sc anhelatoribus magna 
vtilitate propinatur. Ipfius vero dccodum,ad 
infldendum valet in vuluarum duritiis Sc inflam¬ 
mationibus. Sed Sc ipfa cum floribus , crylipe- 
latis Sc inflammationibus imponitur. Parthe¬ 
nium, funtqui Amaracum,qui Anthemida, qui 
Lcucanthemon, qui Chamannelum, qui Chry- 
focalida,quiMalobathron,qui Campeftrem flo¬ 
rem appellent. Thufci Cautam, Aphri Tama- 
cath, Romani Solis oculum aut Millefolium 
Ceterum,alia ha:c Parthenion eft [ hoc atte- 
ftante Marcello ] ab ea quam Cludus lib. 3. Per- j 
dicion vocari etiam tradidit: reprimereque d- 1 
mul Sc refrigerare. Illa Elxine muralis Sc Per- 1 
dicion dida: hsec pluribus ab Anthcmide appel¬ 
lationibus flmilibuscongenerequeilli credenda 
efl. Illa ^Nicandro Thcriacis venenatis me¬ 
deri prodita, ha:c fanandis fufpiriis, atra;bili, 
calculosifque,inflammatis,duratifque muliebri¬ 
bus locis apta. Hxc Chamannclo dmilis flore 
per ambitum candido in medio luteo , illa Mer¬ 
curialis herba: foliis deferipta: Sc , ne longiores 
fimus , notis omnibus inter fc diuerfa:,folo eode 
Jiomine legentes fallunt. Fallit autem non no¬ 
mine fed re Parchenion tam dmilis Chamama 
lo: vtpro ea farpius ab imperitis Carpatur.Habet 
enim illi dmilem paullo minus quam in eundis 
florem. Diflert magnitudine qua: in Parthenio 
amplior vndique eft: differt Sc dgura: quod co¬ 
loribus in vtriufque flore paribus Chamzcmcli 
flos in medio tumet & in altum erigitur,folia ve¬ 
ro ad terram inflexa defeendunt. In Parthenio 
folia medio exaequata per ambitum ftant. Nobis 
ex his qua: diu obferuauimus inclinat animus 
Chamsmelo congenerem efle: & vt in plerifqiie 
aliis fit nota aliqua priuatim ab aliis difpefci:qu<j 
in Parthenio hoc virofusodor eft. Quemadmo¬ 
dum in bouis oculo, fola magnitudo, qua a Par¬ 
thenio hoc illa diftinguitur. Sunt Parthenii hu¬ 
ius aliae appellationes in flne capitis numerata:: 
quarum qua: Chamaemelo communes funt a no¬ 
bis relinquentur,alia: qualis Amaracus eft parum 
certe dici, & enarrari a nobis poliunt: Ethanti- 
quiflimi Scriptores Amaracum hanc vocari dixe¬ 
rint : Galenus, Paulus, aliique plurcs: quorum 
fldes 8 c autoritas non parum difficilem nobis al¬ 
terius Amaraci, qua: primo volumine dida eft, 
hiftoriam Sc commentationem hanc noftram fa¬ 
cit : falsoque a Marone didum fuiile vbi mollis 
Amaracus illum &c. Cum heee vsnfyay.©-, 
i. virofo &c graui odore dt. Incertum etiam 
cur Romam Solis feculumdixerint : nid for¬ 
te non Solis feculum led Solis oculus dicenda ea 
dt. Hoc enim magis probamus qu&m d Solis e- 
quum dicatur. Neque enimquod hadenus le¬ 
gerim Solem fcqui Parthenion ha:c a quoquam 
dida eft. At d Solis oculus dicatur aptior rei ap¬ 
pellatio erit. Foliis enim per ambitum radiatus 
eius flos : in medio autem luteus orbis Solis di- 
fci figuram oftendit. Millefolium autem folio¬ 
rum tenuitas facit: qua: vc in bouis oculo funt 
capillata, Sc Fceniculo ftmilia videntur,& infi- 
nita pene cx vno ramulo pendent. 
Parthenium alii LeUcanthemutn,alii Amara¬ 
cum vocant. Celfus apud nos Perdicium Sc Mu¬ 
ralium. Nafcitur in hortorum ftepibus, flore al¬ 
bo, odore mali faporc amaro Ad infldendum de- 
codumin duritia vuluarum & inflammationi¬ 
bus. Siccatum cum meile Sc aceto potum, bilem 
tradit atram. Ob hoc contra vertigines vtilis,&: 
calculofls. Illinitur Sc facro igni. Itcmftrumis 
cum axungia inucterata. Ita Plinius inquit Cor- 
nar.in Diofcor. lib.11.cap.30.ex reda veteris co¬ 
dicis ledtione. Verum ipfc Plinius duas herbas 
in vnam confundit. Nam muralium & Perd ciu 
a Celfo dida, eft quidem Parthenium k Gra:cis 
appellatum, fed non hoc de quo hic Diofcor. a- 
git Sc Plinius agere voluit. Verum quod infra L 
4.cap.74.Diofcor.Helxines nomine deferibit, i- 
temque Parthenium appellari dicic. Ad hanc ita¬ 
que pertinent Celd verba lib.z. cap.33. Atflmul 
reprimunt & refrigerant. Herba muralis, Par¬ 
thenium vel Perdicium appellant. ItaCelfus.C?- 
terum qua: fequunturin Plinio, ad Parthenium 
de quo hoc loco Diofc. agit, pertinent: necmul- 
tumeuariat a Diofcor.Plinius 
Galenus,Paulus, Aetius, Parthenium hoc fuo 
nomine non agnofcunt,fed fub Amaraci nomine 
defcribunt,quodnon ingenerosecalefaciat, fed 
decet non valde, verum vtin caliditatc ordinis 
dt tertii, inflccando fecundi. 
Ex hadenus didis clare patet , Parthenium Acquiuo! 
Helxine didum, de quo lib.is-Hift.n.g.egimus, ^ elx,ne 
ab hoc Parthenio multdm differre. Qua: autem 
planta hodie hoc Parthenium rcpra:fcnter,lis eft 
inter Autorcs. Multi namque verum & legiti- M/ttr - (/f 
mum Parthenium Matricariam didam dfe con- r , t * 
tendunt. Non defunt alii, qui Chamtemelum cham*- 
nobile , Parrhenium Diofcoridis affirmare non meL 
verentur. Reperiuntur non rari [inter hos fut 
Fuchf.Gefn.L ob. Anton.Mufa ,5chvvenck.&a- ^/um. 
lii ] qui Parthenium udlunt eife Cotulam fceti- 
dam, led hoc merito negant, Matthiol.Dod. Sc 
alii. Sunt etiam qui Parthenium mas appcl- Tauacc-' 
lent,& Athanadam,quam Tanacerum cum qui- tur »- 
bufdam vocamus,effe cenfcant. Parthenii no- Arthemi J 
menclatura, Tcfte Trago lib. i.cap.63. competit 
etiam Arthcmifla:. Mercurialis etiam , eodem ercun/ 
Trago tefte lib.r.cap.rTz.diritur apud Diofcoride 
lib.4.Parthenium. De Mercuriali diximus lib. Qym>gt 0 Jf\ 
Z3.H.11. g. Plantam Lappanam (Cynogloffam , 0 P‘* r >* < 
topiariam forte Plinii noftram de qua lib. 33.) it f orfe 
Plinio lib.zz. cap. ly.rccenfcri Parthenii nomi- r *‘ 
ne,a u - 
