Tjf 
140 
HISTORIAE PLANTARVM> 
* t' 
Locus & 
Tempus. 
tcs , fubindc fibris agunt, & noua germina pro- 
creanr. Hanc plautam montani venatores 
Dnj'cr $ raw: fcpwarg Kaut£ nomine donaruc, 
ad Abfinthii Alpini vmbellifcri, de quo poftea, 
■differentiam, quod wctf Kaud) appellant. Par¬ 
thenium Aipinu Cluf. vocat, a Diolcoridci Par¬ 
thenii odore , ad cuius etiam deferiptionem ac¬ 
cedere videtur Clufio. 
C.Bauh.Phyt. dicitur Matricalia 5. fiue Alpi¬ 
na Chamaemeli loliis. 
Millefoliu Alpinum in peregrinatione Rlue- 
tica cum Gcfncro inucni in monte prope inefert. 
Parthenium Alpinii Clulii inuenitur in Schne- 
berg,Schncalpcn , Durrcnftein iugis, magna 
copia: fio retque duntaxat Augufto : nam cum 
in accliuitatibus, & circaIcrobes nalcatur,quas 
diutius infidere folet nix, ferius illud florere nc- 
cclfc cft. Sa:pe illud cicurare voluit Clufius , 
t catillatis e loco natali plantis cum fuo cxfpite , 
Sc in hortum illatis: led vitra alterum annii no 
permanfit: licet commodo &: natura: cius apto 
loco repoluillet, £c omnifolicitudinc curatlet. 
Dcfcript. 
&IILLEFOLIO ALPINO AFFINIS PLAN- 
ta, quibufdam Iua Molchata. 
Gap. XXVII. 
D VOs aut tres pollices alea cft 3 paullo etiam 
an 
.mplior, culiculu iuncco, fimplicc : fultis ve¬ 
llito Millefolii Alpini, licet non hirfutis , nec ita 
ad Millefolium vulgare accedentibus: flores plu- 
res quam Millefolio Alpino, v.nbelLti , led mi- 1 
nores, rotarim agmine foliorum alborum ma- , 
gnorum circumpoiito, apicibus in medio riume- 
rolis,ex capitulo fquammis nigris Alpini Mille¬ 
folii in modum compadfto. 
Millefolio affinem plantam voco a mccolle- 
ftara anno i-jfT^.in Rhasris: altillimo monte Brau- 
Iio > florentem menfe Iunio,quam tunc iua Mo- 
fchatam denominaui. Iconem huius adiecimus 
figura: antecedenti a Clufio propofitic , eam que 
liotauimus numero II. Rhxtisinfubrix finiti¬ 
mis, Gefn.de hort. tefte , dicitur Iua Mofcfiata, 
& herbula montana Tanaceto cognata. 
ACHILLEA MILLEFOLIA ODORATA. 
Cai>. XXVIII. 
E>cfa;pt(o 
M lllcfo- , 
lio ter- 
rcftri cognata 
cft Achillea, 
fic vt non o- 
mnibus obuiu 
fit dilcrimen,; 
virgis fruti¬ 
cat aliquando ! 
tricubitalib 5 ’. 
lionfiunquam 
palmaribus , 
ftriaris : folia 
Millefolii vul- 
garis, Icn ter- 
reftris, fcd la¬ 
tiora , hreui- 
. ora , multifi¬ 
da,colore non 
ita viriui prq- 
dita , fapore 
amaro, odore 
valido aromatico : vmbcllas fert corysnboYUm 
Millefolii iam dicti, foliolis candidis medium 
orbem aureum cingentibus : radix lignofa. 
Hanc Diofcoridcs ita tradidit. Achilleam fime 
qui etiam Sidcritm vocent. Gerit autem fcapos 
dodrantales,aucetiammaiores,fuforum efligie, 
foliis circundatos minutulis, ex obliquo crebras 
habentibus inciluras , Coriandro proximis, fub- 
fuluis, lentis ■, qua voce vet.caret) odore 
multo,non irfluaui, led medicato: vmbellam ve¬ 
ro in cacumine rotundam , floribus candidis OJfi 
aurum xmulantibus (£, addit vet.) Lxto 
loloprouenit. Achillion inter nomenclaturas 
fpurias quidam Myriomorphonjquidafu Chilio- 
phyllon, quidam Sfratioticcn,quidam Siderititn 
Herculeam,& quidam Achilleam Sideritim vo¬ 
cant: Aphri Afterchilloch: Romani Supercilium 
Veneris, SilueftremAcorum,Milicarem herbam, 
& Millefolium. 
Achillcosjinquir Plinius x ab Achille didta eft, 
Chironis dilcipulo : quia vulneribus mederetur: 
hac enim finallc Telephum dicitur. Hanc apud 
nos Millefolium vocant, 'cubitali fcapo,ra:nola, 
minutioribus quam Fceniculi foliis veftitam ab 
imo. Aliud tamen idem Plinius Millefolium 
vocari in Hetruria te Itatur in pratis nafcens, de 
quo ante didtuin c. de MUlefolio Stratiotepcn- 
nato terreltri. Achillea herba,vti dictum,ab A- 
rhiljc primo eius iniienrore , in Thcflalia Cen¬ 
tauri Chironis difcipulo, iicdidta, qua vulneri¬ 
bus mcdcbatur,ne tantum in cu/pide fua laudem 
& honoris titulum libi perpetuum compararet. 
Nouerat is herbam minoribus qu^m Fceniculi 
foliis vcftitam,ideoque Chtluplrll »i[Millefolifi] 
a multis vocatam : candemquc Scratioricen(Mi- 
Lttaretn ) quod i. 1 caftris bellis multus eius v- 
fus eflet. Nouiifit etiam ii tempora palEi eifent 
dicta a Romanis Supercilium Veneru , propccrca 
qubd,vc in ea parte humani vultus crebris pilis 
veftita vcfiitilinea eft,(ic in Achillea herba mi¬ 
nuta folia capillamenti modo caules eius vcfti- 
unt . Dixit hadtenus Marcellus , qua: fatis ad 
hanc hiitoriam fore credidit. Casterum, qua: ad 
eam complendam facere poterunt, ex aliis ad f - 
feribemus. 
Qui vulgaris vsus Millefolium Achilleam cfle AchiUq. 
exiftimant, inquit Mitthiol.qui Achillea: nomi- 
nc eam deferibit & depingit, haud dubie mea 
quidem fententiadecipiuntur. Siquidem id fo- Afu/ro - n 
lia non profert crebris ex obliquo fedionibus, ' rr ° r ‘ 
Coriandri fimilitudine, fcd auicularum pennas 
xmulantia. Porro tametficonftec, Millefoliu 
vmbcllacoronari modo alba i modo purpurea: 
modo aurea • non tamen propcerca colligendum 
eft Millefolium, & Achilleam vnam & eandem 
herbam cfle. Quandoquidem non putaueriin 
ego fuille Diofcoridis inftitutum ( vt Ruellio R 
placer ) quod ha*c Achillea vmbellam ferat 
candidam,illa vero purpuream, alia denique 
auream : fcd quod omnibus in vniuerfum Achil¬ 
lea: plantis eadem iniit vmbclla, qus tantum 
prcd.dtiscolonbirs diftinuta fpe&erur. Atque 
in hac perfidam lententia,plantam hic exhibi¬ 
tam ellc legitimam Achilleam donec quis cer¬ 
tiorem protulerit : quod hnrc mihi plane omni¬ 
bus nous Achilleam Dolcoridis reprafientare 
videatur. Calcium in hunc forte errorem . vt At *' 
crederent Stratiotcs Millefolium cfle Achillea, D/ ^‘ 
illos deduxit Plinius, qui l. 25. cap. 5. Achilleam 
Latinis Millefolium vocari tradit. VemrrTfsmen 
is,quanrum videre eft co in loco,non Achilleam 
hanc adlcribit, fcd eam omirnio plantam,quam 
Diofcor. 
