LIBER 
scprouenlt in Hetuurio pratis iii gracili folo, 
incultifquc locis, fiticulofis collibus,nec non e- 
tiam in fluminum allicis. Norimbergo crcfcit 
& femine in alterum annum propagatur. In Bel¬ 
gii hortis floret Augufto, aut Septembri menfe. 
Loto folo proucnir, 6 c copiose circa Madritium 
itinere Complutenfi , aliilquc Hifpanio locis,in 
agris, vbi Septembri 8 c O&obri florentem vide¬ 
bat Clufius.Niceo ad Tyrrhenum mare, Genus 
Lyguftico, & in Galloprouincia afpcris, maci- 
lentisconuallibus, & defertis incultis , autorc 
Lobcho, fruticat. 
Cum tota hocplanta fit amara, facile eas fa¬ 
cultates obtinebit, quas Elichryfo fuo Veteres 
tribuunt,inquit Clufius Hdpanis autem nullo 
cft in vfu,nifi quod Madrutiano agro mundato¬ 
rias, fcopas ad iedcs purgandas ex e a faciunt: & 
quibufdam aliis locis, illa in fafciculos congefta 
6 c colligata , formaceos , vt Pliniano verbo 
vtar , parietes (quos HiCpunitapias vocant) 
integunt aduerfus imbrium iniuriam : Quia 
cxficcati flores , vt vult.Matthiolus, aureum 
colorem diutius rerinet.Proindc commode Hye- 
mequod co tempore flores deficiant,puello iic- 
cum Helichryfum coronamentis fuis inferunt, 
quemadmodum & Amaranthum purpureum. 
Ncglcdto vfu ad vires nos recipiamus. Pollet 
multum, fi Lobclio credimus,ad podagras & vl- 
ccra maligna , humorum impetum illuc ruen¬ 
tem reprimendojlotium deriuando,& faburram 
vehementius impellendo: & eadem ferme, quo 
Millefolium promittit. Multi Recentiorum 
planta?, de qua hadtenus verba fecimus , Helio- 
chryfi Veterum vires tk facultates adferibunt, 
cui rei teftimonium aut rationem non adiungut, 
praeter Clufium, qui amaritudinem vadem ad¬ 
ducit , quae noftro iudicio,non fuflicic. 
HELIOCHRYSOS TRAGI , SIVE 
Linaria tertia. 
Cap. XXXIX. 
tjXduris fi- 
l ybrofis ra- 
Hicibus, nigris, 
perennanti¬ 
bus, fingulis 
annis nouo 
virgo fiue cau¬ 
les exeunt An¬ 
gulares cubi¬ 
tales : teretes, 
rigidi, fra&u 
contumaces, 
crebris foliis 
Linaria! vul¬ 
garis , angu- 
ftioribus, fa- 
turatius vire- 
tibus, fapore 
fubamaro & 
nonnihil aro¬ 
matico prodi¬ 
tis, ab imo ad 
immuni dcnle ftipatis: cuius faftigium jn com- 
ilures abit furculos , non minus toliofos, qui¬ 
nis corymbi infident lutei, circumquaque foliolis 
'iridantibus obuallati, odore nullo commenda - 
XXVI 15 * 
biles: fuccedunt femina inter pappos, quofuper- 
nc villofa fune , nigricantia, longiufcula,qua¬ 
lia fere,inquit Clufius,Hieracioru n generi,pap- 
pi inftar, quo leuifllmo vento exculfa, cius arbi- 
crio feruntur. 
Efthoc Linario tertium genus Tragi, tertia ?* 
Linaria vulgari fimilis , tertia Linario fpecies, r£ ' 
magnis illis corymbis, icu multiplicibus, & ro¬ 
tundis floribus , Amaranthum luteum imitan¬ 
tibus ornata, quam fecundum dderiptionem 
Diofcoridis Holiochryfon appellaret^ ad illud 
ipfum Diofcoridis caput referret; propter folia 
acuta plane & aftridta, non multo aliter quam 
in Abrotono videre eft : quodproterea noifiin 
filuis nateatur, fcd in campis fub dio yerfetur* 
arenofis , humcdifquc incultis & apricis agroru 
limitibus. Sed quocnn que tandem habeat apud 
Dioicoridem, is lane nullum apud Germanos 
illius nomen nunquam cogcofcere potuit, qua¬ 
propter a_forma lynFrautihoc eft , Linariam; i 
floribus grofs Kljemblumcn , id ell, Amaranthu 
maiorem nuncupauit. 
Lonic.lib.<j.cap 170. Tragi figuram habet, ac Linari* 4’ 
quartam Linariam,b «8 Dicrt lynFr&Ut facit, Hc- 
liochrylonque exiftimat. 
Lob.Obl.p.azj.Linofyris nuperorum, an TrU 
polii fpecies ? nu.n Linario tertium genus Tra- 
gi? Item p.214. Linaria aurea Tragi , Hylfopi.s i„jp eat s_ 
vmbellifera Diofcoridis Guilandi.10 : prorlus 
eadem Linofyridi, quam in iconib.Piant, omi- 
fit, ac p.411.Linarium auream Tragi folum exi- 
buit. 
Tabern.Icon. Sc Hift. Linaria [ tertia ] aurea, Tsb. net. 
(Bulben IcinFraut Item Linaria aurea minor 
(Ofyris Auftriaca Clufii) Flein gttlbcn lein- 
fraut. Quandoquidem a Tabem.inter has nul¬ 
lum diferimen indicatur,proterquam magnitu¬ 
dinis, ego non feparo. 
ClullUS inPannon.p.jIO. 8 C Hift.poft.lib.J.p. Ofyris At* 
32.<5.0iyridis Auftriaco titulo hanc proponi t,qua ftr.clupt. 
refert Viennenfes Ofyridem appellare. Sed an 
cumOfyride Diofcoridis conueniat, aliis dif- 
cuticndum relinquit. Tragum Linariam ter¬ 
tiam : nonnullos vero Chryfocomen Diofcori¬ 
dis & Chrylicin Ariftotclis arbitrari idem au- 
cor eft. 
H.Lugd.p.nu.Linofyris recentiorum Lobe- H-iugd/t*; 
lio : Item Linaria aurea Tragi, Hcliochryfi ge- notm 
nus,prorius genere eadem Linofyridi. Hiftor. 
duas habet figuras & deferiptiones vnius plan¬ 
to, vt Lobelius. 
Gerard. Ofyris purpurocorulea: Item,Lina- Cerar ^ re . 
ria aurea, (Bolbe flaye. Abfurdeponitur i Ge- p rc h . 
rardo pro Ofyride purpurocorulea icon Lina¬ 
rio aureo minoris Tabernamontani. 
C.Bauh.phyt.LinarianJ.fiue foliofo capitulo c & ^ 
luteo, maior. Item : Linaria 17.fiue foliolo ca- ’ l ' 
pitulo luteo, minor. Propter folam magnitudi¬ 
nem , vti di£tum,non feparandas indico. 
Linariam tertiam Tragi Tubingo vidimus 
menfe Septembri florentem : inter Bafileam 
&• Colmariam locis ficcis. In horto Ill.E.C. 
plantata feliciter durat, a pluribus annis,florens 
Augufto 8 c Septembri: hanc attulimus Sturgar- 
dia ex horto eiufdcm 111 .Comitis. Linolyrim nu¬ 
perorum in collibus Narbonenfis Gallio non 
procul a mari erutam meminit Lobelius, qua ad 
balneaFrontignianum itur; Linariam vero au¬ 
ream Tragi in vireto D.Petri Brughclii profef- 
foris Louanienfis AEftate lote florentem vidi:; 
nec non apud Petrum Coudenbergium & Laco- 
