LIBER XXVI »* 
CCS incani, villofi; fibrillas luceas oftentant. Et 
hsc dcfcnptio eft Artemifia: vulgaris. 
Tabem.Icon. tk Hift. Artemifia rubra,Kotrer 
temif* Beyfue. Irem, Artemifia alba, roeijferScyfua: 
br<i & differunt tantum colore caulium,vni albo, alteri 
'uTa- purpureo [ 33raun.] Afrtuiiridv volunt didtam ab 
*•. a Artemifia regina, vxorcMaufoli,qu;E multos hac 
aonyina herbactirauit: alii ab Artemide venatrice, alia’s 
guaramDiana. Appellatur alias a Grxcis Ap-re ut na. 
71 /cpjMor, i.eft Artemifia latifolia,ad diftin&io- 
nem caetcrarumjDiofcoride tk Apuleio 7n?,vKha- 
wdpan/i vof fpj^niajaCy tptatae 3 ai^tmt (quali ialutaris,) Kna 3 
n regii* A ?usl dvbfumiy&ainKlKOY \a.^ccvev , 
len/ht ^ottr >h Auc6f ^cc9sn» 3 Q:oy/ojf 3 jPifOf , 
TvtJ.CohWtU.i ud. K$o/x>»?n£cnr 3 &£ mpQey/r , vt teftacur 
Plinius lib.i^.cap.y. Dicitur a Latinis Gariaparia 
a caulibus liguoiis,cannabinisfimilibus,& Olus 
regium,& Herba regia,a regina Artemifia. Simi - 
liter Rapium, ab Apuleio Sirium, i Pythagora 
Pexafis , Diofcoride tk Apuleio Valentia 
& Valencina , a virtutibus tk facultatibus 
quibus valet. Marcellus Etnpyricusfcribitfuo 
tempore a Gallis fuiffc Bricomum appellatam: a 
(ttmum MatchcoSyluatico, Pandebam authore Ieramia 
& ierania, pofifTimum aute radix eius. Vocatur 
amt * alias ctia eode reterente, Bcmaftrum, Amaran- 
* tium,Amaiuina, tk vulgb ab Herbariis Armofia, 
Valachis puofle/ k 5uuofie&: : Ara hibus 
Belengefif,Molufar& Molufari: Haliabbatc Be- 
renialtum,Bereniafcton tk Berincmafc cum He- 
brxis cefte Aruchi Monftcri Chalgrfugotb .Italis 
Artemifuty Venetianis Herba della mathnnA : Hiip. 
Artemifia & Altamifa , Gallis de /' Arm»ife 3 L’Herbe 
ter her- de Samct lehan,& Arwafe : Nuncupatur aliis quo- 
>tm que ab Herbariis Mater herbarum,Vegetio 
i.urht j)i anar j £ljC } u bi 0 pi :0C ul a DianarPolonis^ilicja/ 
BohemisiEscrnobyl/ 5 ern °hyI:Hungaris 
tc 'Jrotn [h.e.nigrum Abfinchium ] Aigyptiis A- 
Wtb m- ne f ce & Miejkr: Belgis Byront& 6int3ane 
n ctiiyf. Anglis iTlu^lVurf. Germaninominant 
Bcyfua/bucfcn/Bncfclcn/ 6-3ofian» tfurtcl 
[ Cingulum D.loannis ] ©onnentvenb 0urtcl& 
fiimclffier. H atlenus de nomiuibus & Synonymis 
i gulum linguacum exTabernomontano , qui fruftrapo- 
oa». nitduas figuras a rcemifiatvulgaris ,cum colore 
caulium duntaxar, vt iplc refert, differant. Solo 
autem colore differre approbat Fuchl. tk ante 
eum Cordus, & Gcfnerus. 
Gerardus icones habet Tabernamontani (qui 
i,„ni 0 eas non tanquam figura differentes, fed fuo more 
drdi propter colorem diuerfum propofuit( ac ratione 
iconum ita diftinguit. Artemifia (lati folia) Ma¬ 
ter herbarum,(fominon Vnu0ft>ocrt. Item: Ar- 
|* temifia tenuifolia , Cfjnue Heofefc 
tvoort. 
Lonicerus Artemifiam cum Abnnthio& a- 
brotono comparat, eamque caulium coloris gra¬ 
tia in deferiptione in rubram di albam diftrahit, 
licet hanc pro tenuifolia, illam pro latifolia pin¬ 
gere videatur. Duas habet figuras malas,no mul¬ 
tum difcrepantes:vna bona fufiiccret. 
C.Bauh. phyt. Artemifia i. fiue vulgaris maior, 
item Artemifia a. fiue vulgaris minor. Nonpla- 
cct,Fratrem feparare plantas fola quantitate dif¬ 
ferentes. Apud Matth.non fecit. Eam etiam, 
quam Artcmiliam tertiam, fiue montanam,facit> 
nempe Leptophyllon montanam Lugdunenfis 
Hift.nondum feiungimus 
•tmiffA H.Lugd.p.950 Artemifiaprima,vulgaris. Item 
Artemifia Leptophyllos montana. Cuius nec fi- 
S ' gura placet,nec deferiptio. 
Tomi III. 
Tragus qui vnica figura contentus [ quam Arte¬ 
mifiam abfolute infcribitjait. Apud nos Germa¬ 
nos nulla fere Artemifia: omnis differentiacon- 
ftituitur , nifiquod alia purpureo [ Kotbucfefi 
lcriptum habetur in margine:] alia vero viridi ac 
fubpallefcente(ft>eig(jucfcii} caule fit.In reliquis» 
forma fc.odore & fapore fimiles videntur. Rcli- 
<^ua[a 1 abcrn.omilla intclligi luc nos volumus:] 
Artemifia apud Diofcoridem nomina , ha:c funt. 
Ana(ftanos,Chrylanthemum,Scrpillum, Terta- ArtemiftA 
na, & Gallis Pena. Artemifia: nomen primum,ab nomento, 
Artemide, h.e. Dianaimpofituin quidam credi- de 
dere reclamantibus ac arfirinantibus hanc no¬ 
menclationem ab Artemifia HalicarnafTi regina 
orta elle ,cum prius Parthenis hoc eft Virginalis parthenii 
iTieibiraut Germanis vocaretur. Sed parum rc- VtrgmAlu 
fert vnde nomen traxerit Artemifia , modo illa 
nobis cognita iit.Sunt qui illam Matricariam , h. MAtricAria 
e. Germ. HTiuttciTraut/appellatam velint,a- 
ftruentes apud Hifpanos Altiliairi feti Altirni- „ ,a 
liam nuncupari. De a Icilia Neoterici varias ha¬ 
bent opiniones , alii Rob, feu Sapam eam inter¬ 
pretantibus, aliis Abrotonum filueftrceffe divi¬ 
tantibus. Verum Arabs Auicenna,Can.<pinTher. 
Efdrselitem dirimic, dum fcribit,fuccum Altilii 
effe Albelengefif, tk. Abrotonum lilueftrc vocari. 
Atque haec eft quorundam Mater herbarum , feu Arremifi* 
Artemifia. Neoterici tres ponunt Artemifias, frt P iex df- 
Monoclononfc.quam Matrem herbarum nomi- 
nant,deinde Tanacetum fecundo loco collocant, 
tertio qux dicitur aprtyLinA Ki-Trliivft.of. Huic len¬ 
tentia fubcribit Apulcius quoque. Hac ille qui 
Diolcocidisc.iput de Artemifia tenuifolia luper- 
fluum effe ait. 
Prima duo Artemifia genera [ Diofcoridis) 
Hecrufcis frequentiffuna lime, neque in alio in¬ 
ter fc diftant,quam quod in maiori omnes partes 
maiores fpcdfencur, in minori veio minores : a- 
lias facie, & forma fimilia conftant, quinetiam 
idemfapor, &c odor, eademque facultas vtrique 
ineft.Quare equidem nefcio(inquit Matth.) qua 
ratione dudtusBtaffauolus pro certo credidcriti 
cam herbam minorem clfe Artemifiam , qua: in 
Hetruria officinis Matricaria & vulgo mulieri¬ 
bus Amarella vocatur. Sedeo magis virum hunc 
alioqui celebrem admirari fubit, quod tradi¬ 
derit duas alias effe Ferrariae Artemifia: fpecies 
nullis prorfus notis diftindtas,praeterquam qubd 
alteri vnus tantum fit ramus, alteri verb plures. 
Vide plura ante, vbi Ruellium , Monachos,& 
Fuchfium notat. 
Veram Artemifiam parum hodie elfe notam, 
author eft Turn.part.i.p.5i.ac vulgarem qux ha- dArzuttur, 
beturnec Galeni,nec Diofcoridis, ncc Plinii eT 
fe Artemifiam. Addens:Matthiolus,qui multos tk 
quidem nominarim , acerbe taxat[ quofdam au¬ 
tem merito ] erroris de a rtemifia, errat ipfe,cum 
vulgarem pro vera exhibet,- qua: ncc natalibus, 
ncc gradu coloris, nec forma cum Diofcoridxa 
conuemc. Ait primas Artemifia: fpccics ambas 
inueniri in Hctruria|, cafque nihil differre neque 
forma,fapore,odore,neque facultatibus, exccntl 
fola magnitudine. Quod fi verum eft,altera fpe¬ 
cies, non erit illa, quam Diofcorides defcribit: 
differt enim minor fpecies a maiore flore foetido. 
Vtcrum hic erret ille nec nc, iudiccnt alii. Ait 
primas duas fpecies in Hetruria nafei, tanquam 
fibi notas:fed nec eas defcribit, nec vulgaria no- . 
mina recenfet, nec denique natales,quod in aliis 
facit plantis. Quam ob rem & propterea, quod 
/ 
) 
