LIBER 
doratamTabernamontani Matricariam odora- j 
tam appellamus, Artemifla cenuifoJia eiurdcm 
flore pleno, eft nobis Matricaria dorc pleno. Ar- 
tcmilia mhUxawf Dodon;ri,feu Flos lacob^us 
Thalio , a nobis Iacoba:a vocatur. 
s ^ * * * * v " Artemifla rubra, vino decotta, adieda Mice 
muka,aucexigua prout volueris,per die bis vel 
f eS ' ter lupt i locos muliebres excalfacit,autoreTra- 
go, menles lupprdlos ciet & educit,nec non le- 
cuudinas, ac qua:cuque id genus in internis hx- 
rent vitia : aqua dcitillata paribus facultatibus 
eft praedita. Decocto A item i lia:, (i id cum Sac¬ 
charo vel meile temperetur,tulfls mitigatur,lcn- 
ti humores circum prscordiu extenuantur, cal¬ 
culi comminuuntur , pulmo mundatur, nec 
rpn renes & veflea , idque tam in mulieri¬ 
bus , quam viris, li dccodum iftud per dictn 
bis vei ter bibatur , ita tamen vt apocufum- 
pro poltea ieiunes. Flolculi Arrcmina: liccati 
omnium preftantilTimi funt, nec tantum Medi¬ 
cina:, fcd 6 c culina: maxime idonei. Sunt, qui in 
Autu nno vitium ex Artemifla deferuefeere li¬ 
nunt, illudquc vinum poltea ad didas mulie¬ 
rum affectiones vfurpant: & vt paucis ubfoluam* 
Artemifla viribus ad Pulegium fere accedit , 
quantum iudico, in omni cibo gratior. Artemi- 
lia: flores cum Chamomilla ik Eupatorio in 
vmo decocti ad neruorum & articulorum per- 
fridtiones & dolores faciunt , li decodto illo¬ 
rum foueantur & cum ilio confricentur 
. partes affecto: : praeterea fl quis longo itinere, 
P era ' plus ae pio defatig icas fuerit is aqua in qua Ar- 
memiliadecoct i iuerit,pcdcs abluat, reLu itio¬ 
nem fcatic: herba Artemiflae vino rubro dccodta 
vtuntur adueufus exitum ani , vt in locum fuum 
reponatur, vino autem dccodocalidilfimo infl- 
dendum eritjira tamen vt prius cum Myrrha Sc 
*** Colophouia fulfu inigetur anus. Arcemifla , fl 
Piateario fides habenda ,calida dt & ficca in 
qnarco gradu, folia eius magis competunt vfui 
medicinae quam radices, & viridia magis quam 
ficca. Valet contra fterilitaccm fadarn cx humi- 
ditate: na fl cx ficcitate eflet,obdIec:pofluntauLe 
h«c fatis perpendi cx complexione mulierum, 
fc. an fit corpalcnta, vel macilenta. Datur au¬ 
tem cum putuere Biftorta: , & Nucis mufchatx 
& Saccharo, per modum Eleduarii. Aqua Ar¬ 
temifla’ fecundum FIier,Herbarium , fomnum 
inducit. Facitprocrefcere barbam illita.Tincas 
capitisexrerit. ideritiamexpellit. Et hydropili 
incipienti medetur. Venenorum quoque vmca 
antidotus eft. In dolore capitis a fr giditate Wir- 
, tcmbergic.Empiricus coquit Artemifiam in bo- 
lio vino, abluit caput, Sc calide applicando fu- 
pcrligat, intra horam mitigare dolorem certo 
' n promittens. Hoc ante docuit, &c clarius qui- 
| tr jj u j 0 , de n Arnold.lib.i.de cur.morb.cap.S. vbi ad he¬ 
micraniam flo es Arte nilia: in aqua codos ap- 
pofleos, abluto prius capite ea decodione, mul¬ 
tum valere prodidit. Inueniuntur carbones [ in¬ 
quit idem Wirteir b.] fub Artemifla rubra , quos 
dabis epileptico, <Se collo appendes : D.mater 
mea experta eft in vxore mea & puero,qui cura 
ti fu erunt, vt propria manu feribit Guillelmus 
Landgrauius Hulia:. Commendantur etiam ad 
paralylin cum vino autaqua lauendula:. Heml 
quibus ceremoniis,qua fuperlt tione homines 
noninfi ni irretiti tenentur : contaminantur! 
Sunt qui Artemifiam certis hortis & diebus ef¬ 
fodere, ac fub ca carbones , fcu (quod fere di- 
Tom. III. 
XXVI- 
xeram) ftultorum lapides,aduerfus febres inqui¬ 
rere foleaur. Alii eo ftultitite ac dementis pro¬ 
grediuntur,vt Artemifla fe cingmt,ac cx ealerta 
conficiant, qux poftea in ignem Dino Ioanni fa- 
crum , vua cum omni infortunio [vtflbi te¬ 
mere imaginantur , ] conficiunt. Nec de- 
funtqui[ Plinio fc.dudore impio,] Artemifla 11 '. 
cum Saluiafecum deferant, credentes fc nequa¬ 
quam ex itinere defatigandos. Sed quis vera: re¬ 
ligionis flnceruscultor,his & flmilibus fuperfti- 
tionibus fidem haberet, quibus fedudor lllgfpi- 
ritus,Cacodsmon,nobilcs Dei creaturas couf- 
purcacas decipere, deceptas tandem in ignem s- 
ternun? abducere lolet. lacobus Vallick lib.de 
fagis 8 c lamiis, Artemifiam commendat aduerfus 
Satariam , & fiigirum [ Yafortim eius ] fafeina- 
tiones. An vero herbas reformidet Satan, Theo¬ 
logis difeeptandum relinquimus. Mittamus nos 
impolturas has. Ambrof Parsus multum com¬ 
mendat fui && aliorum experientia, Artemific 
fale i-a adueduspellemivtiSc Antonius Royet,nec 
non alii. Veteres plurimum laudarunt Artemi- 
flam contra ferpentum nioufus : ideo probabi¬ 
liter aduerfus pellem. 
AMBROSIA VETERIBVS. 
CAP. LXXIX. 
Mbroflam, vt Dio Icoridis pal^m fecit, ,Iii 
Botrin, alii Bitrim Artemifiam appellant. trts Arre- 
Eli autem frutex exiguus.trium palmorum alti- mtfi*. 
Cadme, ramolus:/o/fi* circa i.num caulem habet 
exigua,ceu Ri itx,caulicuhs [pciC^T aid.Jverb mi- 
nua sfemimbus, quali racemubs , qui nunquam 
florent, refertos : eft is odore vinofo> acfuauis. 
v ‘/hx tenuis $c duam pilmorum longitudine. 
Nedliturin coronas apud Cappidoces. Vis eius 
reprimere,repellere,Scillitu adltringere humo¬ 
res,qui in aliquam partem incumbunt.Romani 
Caprum flluaticum, aut Apium rullicum vocant': 
yEgyptn Merfeo. 
Ambrofla, inquit Plinius , vagi nominis 
eft, & circa alias herbas fluduantis &c.qua: cftm 
Diofcorides habeatomittimus.Is tantu-n,inquit 
Cornariusjvim reprimendi,«t^p^x^VDiofcori- 
di dictam, in dilcutiendi vim appel¬ 
latam commutauit. Nam& Galenus Ambro- 
namin cataplafmatis vim adftrmgentem &re- Plinii Ut : 
pulforiam habere teftatur. Sed Plinius vti di- f us ' 
dum Ambroflam cum Artemifla confundit.No 
inter herbas aliquas fluchuns , Sc vagum nome 
tmtum quondam Amb ofiaefuin fcd quodrun- 
que odoris aut cibi fuauitate placeret, in Poetis, 
Scriptoribufque aliis eodem hoc nomine ab an¬ 
tiquis dicebatur, &quafi immortalitatem vten- 
tibus faceretjfic appellata illis fuit. Frequens Sc 
notum vbique nomen, ignota tamen res,&in- 
ter herbas non facilisinuentu: aliisal ter eam o- 
ftendentibus & cum Artemifla mifcentibus fe¬ 
re eundis. Quo fit vt in peregrina Italia: herba 
nih.l procomperto conftituereaudeam.Plinius 
Iib.2.7. cap.4. integrum Diofcoridis caput com¬ 
mentationibus fuis Inferuit, cilm tamen non 
multb ante lib.i^.cap.y. de Artemifla agens di- 
xillct Sunt quiin mediterrane.s eodem Artemi- 
Ci£ nomine &c. Ambroflam vocent. Ex quo ma- 
nifcfle deprehend cur, quod paulb antedixi- 
mus vagum per multa Amhroli x nomen elfe, 
Aa 3 
