L\BER 
callendum eflgrauidisjabftincant hoc cibo, ne¬ 
cari enim parcus inucnio. dadem ex omnibus 
facis quadrupedum quoque morbis in maximo 
vfu cft,fiuc difficile fpir.mcibus , fiue contra ma¬ 
leficorum animalium idus, infufaper nares ex 
vino, aut fi fanguifugam exhauierinc,ex aceco,& 
<juocunque in iimili morborum genere, yc in ho¬ 
mine temperato. 
Galenus bretiii\s veriufque vires fic cradic. 
Ruta agreftis ex quarto elt ordine excalfacien¬ 
tium & ficcantium,domeftica vero ex tertio.Eft 
autem non folum guftu acri , fed & amaro. Ea 
digerere atque incidere crailos lentofque humo¬ 
res potcft.Ob eadem vim & vrinas mouet. Quin 
6 c tenuium eft parcium,flatufque extinguit.Qua¬ 
re ad inflationes competir,acVcncris appetitum 
inhibet, digeritque atque ejcficcat fime ftrenue. 
Eft enim ex eorum numero medicamentorum, 
qua: valenter deficcant. 
Sunrporrb qui Rutam Rhyten, Aegyptii Ep- 
pubu,Syri Armalaaut Befafia, Aphri Cunna di¬ 
cant, ccfte Dioficoride inter notha. Memineri¬ 
mus autem cum Dioficorides dicit Rhyten ab a- 
liquibus vocari Rutam , Nicandrum Poetam & 
Peloponnefi incolas indicari. S'quidcm Iolaus 
anciquiffimus Graicorum icriptor, 6 c cuius no¬ 
men vel olim taiirfim audiebatur , inPclopo- 
nefiacis retulit fiuis,quam tota Grcecia Peganon 
vocabatjPeloponefium Rhytem appellare. Nica- 
der certe in Thcriacis fiuis de Trifolio fiio quod 
Menyanthes Grteci vocant, agens, id habere ait 
comam quidem Loto, odorem vero Ruta: fimi- 
lem. Exhismanifcftum eft, inquit Marcell.Vir- 
gilius. Rutam ab aliquibus Grtecis fo-mv didam 
fuiflfe. Nec dubitandum alicui a Pcloponnc- 
fiorum Rhy te, Latinos Rutham fiuam fccille.Frc- 
quens enimgrxcx y.liteix in larinam v.mutatio 
eft , quoties ieruatis exteris transferendum a 
Grxcis ad Latinos aliquid eft. 
Cxterum Ruta: cognominat^ planrx fequen- 
tes nominantur. Ruta maior horrenfis Aducrfi 
Rutafiatiuanoftra. Ruta filueftris & agreftis 
Aducrfi Ruta filueftris maior noftra. Ruta Gcfi- 
ncri. Rutula, Rutu minima, anguftifolia, Ad- 
uerfi. Ruta filu.minor noftra,capitulo quadri¬ 
partito. Ruta filueftris alia Dioficoridi, in Cap¬ 
padocia & Galatia Afix Moly dida , nobis Ru¬ 
ta qua:Harmala. Quam Rutam pratenfiem Lu¬ 
tetia:, aliqui vero circa Sabaudiam , non rede 
Rutam caprariam vocant,nominamus nos Tha- 
lidrum Gefineri maius folliculis angulofis. Ruta 
pratenfis Lobclii Obfip.509. appellatur Thali- 
drum maximum , femine ftriato, folio ex exru- 
lco virente. Qua: Ruta fcctida fiue lutea ab Ad- 
uerfi titulo de Sophia p.;i8. nominatur, Thali- 
drum femine ftriato folio faturatius virente 4 
nobis inferibitur. Rura pratenfis minor quo- 
rundam,eft nobisThalidrum minus. Ruta pa- 
luftris , Filipendula paluftris Tabernamontani, 
dicitur Oenanthe. Rutam pedicularem Ta¬ 
bem. Fiftulariam purpuream Schuvenckf.fim- 
tdaris pliciter Pedicularem appellamus. Rutam ca¬ 
ninam Recentiorum , Scrophulariam tertiam 
cant ' Dodomei cognominamus. Rutam caprariam 
7X , vocari Galegam patet H.n.g. lib.17. Rutam fil- 
ncum ueftrem multi ftatuunt herbam quae dicitur Hy- 
tfojti. pericum. Ruta filueftris Diofcoridis, quam k 
Ruellio inter notha reiedam elfie Placa dicebat, 
eft Clufio Hypericum fupinum, nobis tomenco- 
fum. Ruta capraria Gallorum Monipelii vul¬ 
go fic dida,traditur H.n.g.lib.17. pro frutican- 
Tom. III. 
fati’ 
ftlu. 
(*"■ 
tJUA 
uila. 
•tihe. 
XXVI* i» 
te» fiue Polemonio Mdnfpeflulatio. Ruta vina¬ 
cea quomndam Ruellio lib.j.cap.&i. eft nobis B,rr J ! “H 
Botrys altera. Rutam lunariam, Rutam ieco- e , era ' 
ranam 1 abern. vocamus Lunariam minorem, minor. 
Ruta parietum vulgi Gefnero de hort. vocatura mu* 
nobis Ruta muraria. In nothis Diofcoridis Ro- r *S ,a - 
mani Ifiarim latiuam appellant Rutam. Ifatim j-u&U #' 
Vero filueftrem. Rutam minorem. Ruta: tande ' ***’’ 
appellatio , quo pado ad Tuffilaginem perue- 
nerir, merito fiane miratur Tragus. VidcDiof- 
coridem lib.?. 
RVTA SATIVA , VEL HORTENSIS. 
} Vre inter 
frutices Ru¬ 
tam reponunt 
lignofi denfd 
fruticares ru¬ 
na , cubitos 
duos alci, ma- 
iorcfque,quos 
alte diuidunt 
frequences:/o- 
lia virofo o- 
dore,pcrinde- 
que ingrato 
fitporc/ubcx- 
rulca , terna 
fa-pe , vel plu¬ 
ra , Trifolii 
fruticatis, fle¬ 
res ftellati cx 
extremis ra¬ 
mulis breuib* 
quinque cari¬ 
natis foliis,in quorii fingulis fingula ftamina to¬ 
tidem intcrcedentibus,colorc herbaceo ex luteo 
prxdicis , vmbone pyramidato ex atro virente, 
medium occupante: calyce quadripartito, ac e- 
tiam quinque partito, in quo femina nigra. 
Cordi diligentis Botanici deficriprionem om¬ 
nibus numeris abfiolutam merito lubfcrihmus. 
Ruta fiadua maior fiue latifolia, inquit, frutex 
eft caudice cubitali,aut aldore, craflitudine digfi 
tali, colore cinereo, in multos ramos diuifus: cx 
his Veris initio plures emittit,longos, teretes* 
egregie virides & flexiles furculos , in quorum 
fiummitate Veris exitu,& Aeftace inaequali ordi¬ 
ne flores funt Leucoio fimiles, minores tamen# 
quatuor aut interdii quinque, luteis & cochlea¬ 
ris modo concauis foliis conftantes, furfum fipe- 
dante eorum concauicate, in medio flore qua¬ 
dripartitum , aut nonnunquam quinqueparti¬ 
tum efi capitulum, colore viride, exiguum quen- 
dam apicem habens, ft.imina ab ima cius parte 
exeunt lutea , odona aut dena in latitudinem 
refupinata : cx his medius numerus fupra folio¬ 
rum concauiratcm extenditur $ reliqua aurem 
quatuor foliorum ipaciis interpofita Ium, femen 
in mediis florum capitulis fert paruum, in 
rotundo modice oblongum, colore nigrum,fo- 
lia omnibus ramulis adnafcuncur,in longis pedi¬ 
culis incerto ordine difpofita,parua, in plures &c 
inxquales partes icda,vireda,mollia,& pinguia: 
ex his maxima pars fiemunciam longitudine non 
excedit,latitudine multb minore. Radice nititur 
ex vnoprincipio multifida, numeroia , capilla¬ 
mentis fibrata, colore flaua: viret tota Hieme# 
nonflacceficentibus foliis,antequam nouo Vere 
alia enaficantur, quo tempore etiam furculi qui 
Bb 5 
Defcriptic* 
