10 « 
HISTORIAE PLANTARVM. 1 
verofuum inueniflb,qubd primo Vere circa hi¬ 
rundinum aduencum germinet ac floreat.Capui- 
um Sc Capnium phragmiren dici, quoniam her¬ 
ba: priuacim Capnus di&x floribus & foliis fi- 
milis fir,quodque circa fepes Sc dumos iiafcatur. 
Gefn.de hort. Ariftolochix vulgaris fpeciem 
folidam vocac. Tragus Ariftolochia rotunda vul¬ 
garem radice folida. Dodon. gall.Radicis caux 
dibtx fpeciem plenam,firmam>& folidam.Lann 
fol.Radice cauam minorem. Lob.in Adu.Faba- 
bacea radice Capnon, Belg. 23 oonFcn 8 Jjolwor* 
rclc. InObf.p43y.in lc.Pl.p.759. Fabacea radi¬ 
ce Capnon alteram. Clui.in Pannon.& H.poft. 
Radicem cauam minorem, gcrmanicis dc belgi- 
cis Oflicinis apprime notam. Tab. Furnariam 
C Banhim bulbofani minorem decimatn(ita enim inferibit, 
„,t, ac pofteaetiam tuberofam cognominat.) Cafp. 
Bauh.Phyr.Furnariam 7.fiue bulbofam maiorem 
radice non caua. Non feparabimus nos vnquam 
has duas Furnarias radice folida non caua, iiqui- 
dem magnitudine tantum variant. 
I cus & In finibus comitatus Montbclgarde fis ad pa- 
Tenjpu$ g um hIandcuie,non longe ab oppido Liilc iuxta 
viam cx Monienoy, Fumaria minor obicruata 
' non profunda radice : i n iilua rarior inter frute¬ 
ta,vbi Furnariae bulbofe nulla alia fpccics inue- 
nitur. I11 horto Ill.E.C.maior plantata, citius 
iiliquas producit quam caua, florens Matio Sc 
Aprili. In Belgio, Germania Sc Sabaudia (etiam 
prope Ebrodunuin)vti Gcneux,aiuorum quoru- 
dam fepes Sc margines hac fcatent. Meminit e- 
tiam Lobelius in Veganiis hortis Dei fe eruirte. 
In Germania paflim,tum in Belgica inter vepres 
de frutices nulquam in Pannonia videre memi¬ 
nit Cluiius. 
Vkcs Vulgaris Ariftolochia rotimda ad internas 
quam plurimas affedtiones adhibetur.Sunt enim 
qui radicem cius inpulueremrcdadtam aducr- 
ius venenum Sc pellem a vino bibendam exhibe¬ 
ant. Cum vino calefado pota, fipofteain ledu 
te componas,probe conccdtum , ludores poten¬ 
ter elicit. Eadem vrinam trahit, de ad morbum 
facit regium e vino pota. Semen tufum ac ftimp- 
tum quotidianis alui profluaris auxiliatur,auto- 
re Trago. Vt vero Lobcl.lcribit,facit ad vermes 
& maligna vJccra.Radix amara, exceflu fecundo 
calida Sc hcca.Digcrendo,abllergcndo,& deflu¬ 
xionem inhibendo , anginis & laryngum tumo¬ 
ribus gargarizata prodefl, pituitamque exterget. 
Eadem fere Dodonxustradic.Radix caua inquit, 
anginas curat, tumorcfquc inueteratos amygda¬ 
larum, ii cx eo aquafola, aut aceto fada dcco- 
btio gargarizetur: humorescrailos incidit, dilfi- 
pat.Piodeftde tumoribus palati <Se gingiuarum , 
infpcrfus puluiseius. Cum vnguento populeo 
coniumithxmorrhoidas , carumque dolores fe- 
dat. Ariftolochia rotunda vulgaris , cum ha¬ 
beat Sc in foliis Sc in radice acrimoniam,eamque 
leue*i quidem : fi genuina Ariftolochia rotunda 
decftjiine omni difcriminc illa vtitur Fuchlius ad 
omnia ea , ad qua: vera vlurpatur. Maiore co- 
niendatione clt minor apud C. hirurgos mulo- 
medicatriccs mulierculas, quxiftius puluerem 
efficaciorem & delicatiorem ad lumbricos inte¬ 
rimendos prxdicant. Radices caux omnes, ex 
fententiaTabernamontani, calidxfunt infccu- 
do gradu ftccx in tertio , abftergunt cum non¬ 
nulla adftridtione. Radix herba & flores quo- 
modocunque vlurpata, in cibo etiam & in potu 
hepatis obftrudliombus cflicaciteqmedetur.Suc- 
cus exherba, radice>& floribus exprclfus, duaru 
Vnciarum pondere potus,expellit vermes. Ide 
prxftat radix in vino fumpta : minor quidem 
lumoribus natu propinanda. Succus didlo mo¬ 
do mane de vefperi adhibitus,cancro, fiftulis,cq- 
terilque putridis vlccnbus medetur. Vulneratio 
etiam vtiliter propinatur. Ceterum planta hxc, 
ceu Fumaria languinem purificat. Nec tantum 
prxdidtis affedlibus vtilis cft,fed Sc vlceribus ob- 
fceenarum partium occurrit, etiam brutorurm 
Radicis enim herbx de florum decobto ( didlo 
modo fado) hxcfifxpius laucncur,breui fanan¬ 
tur. Radix puluerizata, aceto in vnguenti con- 
fiftentiam redudla,fcabiem illitu ,vlccraquc ca¬ 
pitis manantia fanat. Succus c floribus & her¬ 
ba cxprelfus,fi parum facchari candiinco dilTol- 
uatur, aliquoties de die in oculum inftillatus, 
maculas eorum tollic , & vifum acuit. Vlcera 
obfccenarum partium diilodccodto lota ,puluis 
infpcrfus curat. Radix puluerizata Sc meile in 
cmplaftrum redadta contufionibus vtiliter im¬ 
ponitur. Radix cum herba in vino dccodta,em- 
plaftvi modo applicata lenit dolores podagricos, 
arihriricofque. Aqua ftillatitia Fumarix huius 
bulboix in eofdem vfus adhibetur,m quos Aqua 
Fumarix vulgaris. Accommodatiffimum autem 
tempus dilhllandi hanc,eft finis Aprilis,cum flo¬ 
ret. Diftillatur integra planta in Balneo, redti- 
ficatur in Sole. Fit ex Capno buibola Capni- 
vinum ,vr Enulxcampanx. Admodum falu- 
tare tempore peftis. In eura vlcerum,cancro¬ 
rum , apoftematum, morbi venerei, fcabici, Sc 
omnium cutis vitiorum,j ocus vice bibicu mul¬ 
tum prodeft. Qonferua commendatur ad obftru- 
dtiones vilcerum , de fanguinis purificationem. 
Item pellem , mane iciime fumpta Caftanexdi- 
mi^x magnitudine. Melancholicis etiam afFe- 
btibus vtilis cft Sc cachcdlicis. Porro, fi quis ve- 
1 '\x.,fulem, fyr apostole a >extr attum, Sc cetera id gc- 
nus,in prxdidtos vfus,conficerepocerir. 
MOSCHATELL 1 NA FOLIIS FVMARL£ 
bulbofx,de qua Cordus. 
MJ 
Ofcha- 
tellina 
r * dicem habec 
femuncialcin 
de vncialcm , 
cadidam, plu¬ 
ribus Iquamu- 
lis ,caninorum 
dentium in- 
ftar habenti¬ 
bus, quarum 
inferioris ca- 
uum, luperio- 
ris mucronem 
folidum exci¬ 
pit, fibris do¬ 
natam circa 
fuperiora ge¬ 
nicula , fatis 
^pro plantulx 
proportione 
longisjfubdul- 
ccm , pediculi 
duo,tres, molles Sc delicati, in viridi pallefccn- 
tes, tenues Sc palmares, folia fuftinent in viridi 
glauca , Fumarix bulbofx diuifura : caulicu¬ 
lus vt foliorum pediculis haud difcolor , ita 
DcfcilJ 
