HISTORIAE PLANTARVM 
H 
nam radices exterius nigras ,intus vero albx funt, j 
quarum odor fimilis illi eft, quem Fceniculum fic- | 
cum ex fe fpirat, fuavior tamen : earum quoque Ia- I 
pornon admodum acutus erat, aromaticum quid 
prx Cc ferens :quxin infima parte capillatx, coma- 
Sfic.ttftr txve adeo rcperiuntur,ut Spicam Nardi quicunque 
dt radices has radices viderit, primo intuitu efle dicat. Aqui- 
amnlantur .^ ug argumentum non mediocre defutnimus, quod 
Spica Nardi paflim officinis obvia , radix potius, 
quam plantx fummitas fit, ut fuo dicetur loco. Cu¬ 
rabunt igitur deinceps pharmacopola: , verum 
Meum non folumab Hifpania, fed etiam monti¬ 
bus B ononienfibus habere , quum ibidem verum 
& Athamanticum reperiatur. Nec enim veritas 
ipfa occultanda eft hacdccaufa ,quia Plinius feri- 
ptum reliquerit, fuo tempore Meum in Italia non 
nifi a paucis Medicis feri, quem Fequutus poftea 
Marcell.Virgilius dixit: Nunc quod fciam, nullum 
Matth.re. Italia: Meon eft : Ob qua: verba Matthiolus in 
freh. Italia quoque Meum non reperiri clamat. Im6 
contra Monachos acriter agit, qui in Calabria & 
Nurfix montibus Meum nafei , & inde eradicaf- 
fe Ce affirmant, quod ita elle crediderim , quum 
apud Bononiam quoque nafcatur : ut tcftes funt 
Nicol. Nicolucius pharmacopola Ferrarienfis , & 
Gafpar de Gabrielis, qui publice rem herbariam 
Mo»ach apud Ferrarienfes profitetur. Accufandus igitur 
extufantur Matthiolus potiris eft , quum negligens in hac 
herba inquirenda Fuerit , quam diligenti/TImi pa¬ 
tres ,quidefudantes, Nurfix montes,ur eam in¬ 
de eradicarent afeenderunt. Interdum tamen a- 
varus Pharmacopola fi hac caruerit radice , Gale¬ 
ni & Aiginetx confilio, Myrobolano, i.e. Glan¬ 
de unguentaria uti debet. Hsc Amatus,qui Meum 
vulgare pingit, Sc Falso in Germania provenire ne¬ 
gare deprehenditur. 
Meum verum Diofcoridis reperiri in Italia 
repetit Arguillara in Calabria in monte Poli- 
jmperxtri- ne vocari Imperatrice ; in Norfix montibus 
« ad Caftellum S. Angeli Spicura •, in montibus 
TiutchitUx. Modenx ad Caftellum di&um Fiuralbo , Fino- 
chiella. 
Negat De Meo ita difeurrit Cronemburgius. Mei ge- 
Meu.Cro- nus unum} quod Athamanticum vocant, a Diofc. 
7) emhurg. 3. refertur. Duo autem a Plinio lib.zo. cap.15. 
Ha&enus illo vero caremus:quo paflim utimur. 
Anethum Paltinacx odoremhabet, &quibufdam Anethum 
filveltre vocatur , vulgo Germanico Betttwn*. 
ya tuttt Sunt qui Siler montanum ,'funt qui Amomum 
inHiffan noftrum hic Fubftituant. In HiFpania nunc pafi- 
notumSe- fim cognoFcitur , ac quanquam ,Plinij xvo Ita- 
rumMcu. jj^ f ucr i t peregrinum , utpote non nifi a paucis 
Medicis feri folitum , attamen nunc herbario- 
Inmonttb. rum diligentia repertum Frequens in montibus 
Monomenj. Bononienfibus, e quibus commode ad noftrum 
uFum transFerri queat. Cxterum, cur negat Cro- 
Crontmb: nemburg. Germanorum Berfturn / efie verum 
refreh. jy{ eu , trac L It q Ue hocin Hifpania & Italia reper - 
n. Meum Hifpanum & Italum non videtur di- 
verfiim, a Meo vulgari Germanorum, didlo 7 : ct? 
ivurn- Demonftrant hoc plurimorum autorum 
propria: figurx , oux in omnibus conveniunt. 
Si igitHr Meum Hifpanicum genuinum fit appel¬ 
landum, appellandum quoque erit verum Germa¬ 
nicum. Cronemburgius celia Fcribit,ron qualia ob- 
Fervavit, Fed qualia ex Amato &: aliis collegit. 
MeuDtofc. Scfeli Creticum Cordo vocatum , quod 2 ret? 
Coldcmb. n'uvt3 Germani, Farriculum porcinum Belgx ap¬ 
pellant, elle ipfiflimum Mcu, liu Meum Diofco- 
ndis , Coldemberg. apud Coid. in Difp. fu- 
pra Lithontribon , omnino fibi perluafum ha¬ 
bet. Nec radicem ejus tantam , lamve craffam 
elle (natalibus prxfertim locis natam ) neque tam 
graviter olere ait, veluti Matthiolus voluit. Qux 
de Meo Afturix ac Siftra Monachi obFervarunt, 
& Fcnbunt,approbat. Et fi quifpiam adhuc refrage- 
tur , pro Meo vero tantiFper uretur, dum ipfe Dio¬ 
fcoridis genius aliud proferat. Fuchliumimpru- Tuchf,-. 
denterMatthiolum carpere idem perhibet, q 
ille cura Monachis , hanc herbam Apulis Impera- 
toriam nominari inquiat , quam Angelicam elTe 
(fic ik Germanis appellatam ) male interpretatur 
Fuchfius : cum Imperatoria: nomine ab ifthoc Meo 
admodum diverfx a Germanis demonftrcntur 
herbx. 
Meum tandem verum Radicem urfinam ef- Meun 
Fe contendit in adv. Lob. Mei veri plurimas fx- mm,h 
piflime vidi, inquit, plantas , in Germanix ,Ica- 
lix, Gallix , Hifpanixquc locis Alpinis: Radix eft 
odore fuavi , Spica: , vel Angclicx , caule Fo¬ 
liis Anethi, umbella candida , Iunio & Iulio flo¬ 
rens. Semen Hippomarathri, odoratum. Eadem 
incelfiflimis montium jugis fterilis Sevenx, prx¬ 
fertim loco cui nomen gallice l’Efperon , i. c. cal¬ 
car, monticolis Cedre nuncupatur vernaculo no- Cefirl 
mine , uti Platearij & Pandetftarij xvo, cui nul¬ 
la dottiorum omnium fuffragio deeft nota veri 
Mei Diofcoridis. Cujus etiam FententixcftTur- 
ncrus.qui in orx Septentrionalis Alpibus Cheveo- 
ticis Scotix finitimis , magna ubertate fcatere 
hanc ftirpem nos monuit. Vix enim ante an¬ 
num 1560. primum hxc planta Venetis pharmaco¬ 
polis innotuit: nam tametfi radices ad Theriacx 
confe&ionem ex Syria & Apulia advedtas norant, 
&in fingulis libras fingulum’ aureum ducatum in- 
ftitori pendebantitamen exotica putabant,ncc ullo 
loco Italix oriundam,ut qui neq - , caulem foliave vi- 
diflcnt Herbariorum Senenfi dilatoris Fummi 
placitis acquievilfent. HicenimMaflilienfium & mma 
Monfpelienfium Anethum Fcenicuhimve tortuo- fctn ' 
Fum , tortilofo errore, verum Diofcoridis Meum a- 
ftruxerat, ansamque illis errandi prxbuera'. Quin 
ne nunc quidem , ut errorem aut tegat, aut Foveat 
in poftremis commentationum reccdtionibus at¬ 
que recantationibus ,nifi invitus hanc genuinam 
efle Fatetur: Et Fatali Fua modeftia argutatur, o- 
dorem quadantenus viroFum , Folia non Anethi, 
fed AFparagi, radicibus non adeo tenuibus - , tum 
paulb mox Fubdit, Appuli Imperatricem vocant: 
quo quidem vocabulo , ubique Ferme locorum , 
ignara herbarum plebs folita eft alicujus inco- 
gnitx plantx eximium & gratum odorem & vi¬ 
res infignes fignarc : Sic enim vulgo etiam An-A»g> 
gelicam Imperatricem vocant: alioquin Angcli- 
cx , aut Imperatori® cum Meo nihil eft affini¬ 
tatis , nifi odoris , qui in Meo perinde jucun¬ 
dus eft. Et peritis indicio eft eum neque mul¬ 
tas radices hujus eruifle, neque Folia plane per- 
fpcdla habuille ; Funt enim fitu & fimilitudire ^ 
Anethi , non Afparagi , ut afferit : cui etian fi * <r j 
cflent fimiles , tamen ambitionem .fic fuam ma- /0 >.i 
gis proderet : Afparagum namque metipfe Fce - i0,ri 
niculo aflirrilat , & Anethum adeb fimile Fu J hi9 ^ 
niculo a (Terit , ut plerumque colligentes Fallat. 
Ne porr' in multb recorditioribus plantis , de¬ 
inceps Fallamur a Matthiolo, cautio ura & fu - 
ma erit, non temere ejCis argutis indudtionibus, 
pidkinfve credere. 
Dodon.gall. Mc u vulgare inter Libanotides re- 
pofuit , perperam Libanotidis primum genus 
fecit, vocadqne ait \ Diofcoride Zea & Campfa- 
nema - ,femen aGrxcisCanchrysaut Cachrys. Sed 
harc fuam erroneam opinionem, retradtatin fo¬ 
lio lat. &C merito. 
An dchacloquatur Cxfalpinus ,utvultC.Bauh. '* n ' 
dubito. Si enim hoc vulgare Meum mtelligit,miror Cd j, 
eum 
