LIBER 
vino: &fanguinis 2 naribus eruptiones fiftic. Se¬ 
men potum torminibus auxiliatur. Movet & fudo- 
res,li cum oleo illinatur. Caules in cibo aceepti,ca- 
pitis dolorem inducunt. Iidem etiam muria con¬ 
diuntur. Caulem autem profcrtFerulafxp£ trium 
cubitorum, folia habetFceniculo fimilia, fed multo 
etufTidra & majora. 
G' lenus Fcrule lemcn calefacere & attenuare di¬ 
cit. Internam autem partem adhuc viridem , qua: 
medulla dicituradftrirgcntem quandam qualita¬ 
tem lubere,ob quam fangui nem fpuentibus &cce- 
liacisprofit.Ex hisitaque aliquam Ferul^ notionem 
accipimus, 6c noftris penitus ignotam eire,ccgno- 
fcimus. 
Ferula, qux fpccics fruticis eft,lignum pro corti- 
cc,& medullam pro ligno habens, calamumq-,fun- 
gofum, Gr.TcisNcf/^ dicitur,inquit Olivarius. Et 
vm i hincfadum adagiumeft. Tanquamde Narthecio, 
^proeb quodeft exparato &admanum. Narthe¬ 
cium autem FcruJx calamum fignificat. vel, ut opi¬ 
natui Roterodam. pyxidem, qua olimpharmaco- 
polx medicamenta fervabant , undetanquam ei 
promptuario quodam poli ea di promebant. Inde 
Cicero dc Hnib.bo!cr.l.2.ait. Iamdoloris medica¬ 
menta illa Epicurea , tanquam de Narthecio pro¬ 
mar t,fi gravis,brevis: h longus,levis. Fabulantur 
etiam hoc calamo ignem fui Ile fervatum, & hinefa- 
bula eft, PromeLhcum e ferula furripuilfe ignem. 
De Narthecio Corn. in lib. C. Galeni de compof. 
pharmac.dillcntit his verbis,Sorani citat Ac. 
tiusl.8.c.44. Arbitror autem receptum fuilFe mo- 
remGrxcis Medicis , ut fibros luos medicamenta¬ 
rios vapStty.a; & yeif^rJiy.iz infcribercnt. atque hc etiam 
illud Ciccr0nis2.de fin.accipio. Iamdoloiis &c. Et 
certe cor.fentit etiam Martialis Poeta in Apophor. 
qui ejufinodi Narthecia capfulis eboreis mclufa 
fiiille dicic. Hxcille. qui qua ratione ducatur, haud 
fcimus. Narthecium [ yapSiiniw ] pro repoficorio me¬ 
dicamentorum pofitum, etiam ii ex aiia materia fa- 
dlum fucrit,placet The/auro linguxlatinx: quod id 
genus ligni accommodatum fit ad fervanda medi¬ 
camenta. Idem Ferulam Narthccem penult.produ- 
vocat, ^ nominativo Narthex, quem mafculini 
generis flatui t. 
' m Extat & aliud proverbium, Marum Ferulx fub- 
ducere. Ferulam non minus a fervendo quam fe¬ 
riendo diiftam, vult quoque Dorflhenius, qui cani 
Hippocratem Plcflinga vocafle feribit. Et nos ma¬ 
num Fcrulx fubduximus, inquit Rotcrodamus , eft 
dicere, & nos Iiteras didicimus &c pneceptorunj o- 
pera ufi fumus. Nam antiquitus literatores di fcipu- 
lorum manus Ferula cedebant. Eft autem Ferula 
fruticisgcnus ,quo non aliud levius , ut indicatum 
ex Plinio. Grxcis ya/^dicitur, utilis ad fulciendos 
vacillantcsxtatefcncs. Vnde & Baccho Sileroquc 
lacer, ut vino titubantes fulciat, nec oneret tamen. 
Eft enim ligro duriflimo foris , licet intus lignum 
nonhabeat. HacexccptumigncmcxleftcmPi erx 
fingunt Prometheum dcportalle in terras. Hinc 
quoquefadta fceptra paedagogorum , quo terreant 
magis,quimlxdart,apptliat Martialis. Notavitid 
elegan ter Columella i n carmi ne. 
Nec manibus tuita Ferulas. Et ibid. 
•- FeniUtjtic minace* Plantantur . 
Vnde manum FcrulxfubduxifTedicuntur,qui de¬ 
flerunt in ludo literano verfan , neque jam pueri 
docendi,fedutcunquedo&i fune. Iuvenalisin i. 
Satyra, 
Et nos ergo man ■ tu Fer U f bduximw , & nos 
Confiln m dedimus Sylla. 
Flieroi ymus s. bJux-mus accipere videtur pro 
eo,quod eft fubjccimus,{uppofuimus.Sicenim feri 
bitadDominionem : tc nos didicimus Iiteras , & 
XXVII- 45 
nos fxpd manum Fcrulx fubduximus. Ni/I forte 
manum Fcrulx (ubducere pueri dicuntur , quum 
metuplagx rubtrahunc manum. Efthmilis apud 
Grxcos fermonis color, citatur apud Athenxum 
hb.ij.TimocIes, 
*- Opus ejfc adbvc 
T tepidare & alapis cadi,& in teneras manus 
Recipere plagasjes prefetto fuavis eff. 
Ferulx porro nomine duas plantas k veteribus ferula %% 
efte infignitas, Ferulam & Ferulaginem, ex ha&e- 
nusdiAis manifeftb colligere licet. 
In afcriptitns Dioftoridis utramque rur/uscum Thxfp*. 
Thapfia confundi clare paret. 
Ferulx prxterea titulo fcquentes cognominan- 
turplantx. Ferula folio Fccniculi femine latiore bc 
rotundiore. 
Ferula folio glauco , femine lato, oblongo , qui- Ferula fol. 
bufdamThapha ferulacea. gUuio^e. 
Galbanifera Ferula, quam cum Galbano paulo 
poft tradituri fumus. r *' 
Quam Ferulam Coli nonnulli vocant, nos Tlia- 
pfiam live Tutbit mentis Gargani opinamur. 
Thapfia Carotx cftigie , Ferula fagapenifera h rh*pf c*. 
multis vocatur. ra/ac-fgit. 
Ferula Hammoniaci , ex qua Ammoniacurali- 
quor habetur. 
Ferulx cuju/Ham fuccum efTe A (Tam foetidam [ de Afe fetui* 
bacHrt.g.lib. o.] innuere videntur Adverfiriap.^p. 
Ii (Hem Adverfanis p. ;so. e Ferulx cognatis eft Peuceda - 
, r aum - 
Peucedanum. 
Spondylio afSnisPanax de Ferula dici,fuo often -spondjlia 
denius loco. *tf' nh p ** 
Ferula, qux \ nonnullis vulgo exiftimatur Liba- 
notisprima Diofcoridis, ab eruditis quibuldamin 
Italiacreditur, id referente Gcficro. 
Euphorbij plantam, ferulaceam arborem non Euphorbi». 
dcfunt,qui ftatuant. 
TinAorium florem ((Bmbfcrbcrblumcn) Tra- TtnSorius 
gus 1.2 c.8. Ferulam nominat,dicens videri cam C\-^ BS - 
gnificalle Columellam l.io. Torr/itntil 
Tormentilla&plerifquc etiamFcrula dicitur. u*”**” ‘ ’ 
Quo plantam referre debeam,quamGoropius in Ferul* Go- 
Hifp. lib.2. Ferulam nominat, nondum mihicon-rapy ?*<*?' 
ftat. De hile autem agit,libi de monte Baldo locutus 
eft. In montis,inqu t, Foenicularij jugis F.rulxge- 
nus inveni, quod fi Lafcrpidum non eft Cyrenai- Lxferpirli. 
cum , certe Lafer Alpinum dici poteft : tanto luccoLa/er xlfi* 
optimi odoris in radicibus maximis «S: crafliflimis***** 
abundatjUt alterius locum fupplcre poflit. 
FER VL A FOLIO FOENICVLI, 
femine latiore 8 c rotundiore. 
A D quinq-, aut 
fex cubitos 
excrefcit , caule 
craflo,fungosa me. 
dulli pleno,r.imo- 
fb:f .liaamplifUma 
divi/ura fosnicula- 
cca,/ed fegmentis 
latioribus , Ferulx 
gl.iucx l'i milia , fed 
magis etiam viren¬ 
tia : umbellxlatx 
florum luteorum, 
quibus delapfis fe¬ 
men fnpervcnic 
mTgnu,f.»liaceum, 
femurciacn latum, 
paullb longius,per 
extremu latefcens, 
D 4 
