4<* HISTORIAE 
mcn magnum,compreiliim, ftriatum, fiigrum, an- 
gu fti us quam Ferula:. 
f.ernU Cxfilpinus, ii noftrum nos non fallit judicium, 
mn + c •*/ Ferulam feminam vocat, cique radicem tribuit ex¬ 
terius nigram. Ego hanc fxpiiis habui, verum radi¬ 
cis colorem non obfervavi. Is autem de Ferula fe¬ 
mina (quamC.Bauh.adgalbaniferam Ferulam re¬ 
fert) ficdilfent. FceminaFerula, mare [Ferulafolio 
Farticuli,femine latiore & rotundiore] efl eredtior,ge- 
niculis magis diftantibusjfoliorum legmentis ar.gli- 
idis quidem, non tamen capillaribus,ut maris: radi¬ 
ce nigra extcriiis:caulis hujus,ut maris,cum exarue. 
rrtjleviflimus eft',quia, utmaris,fungofus, adeo ta¬ 
men etiam robuftus,utfufEciat quoque pro baculo 
ad fiiftentandam fcne&utem. exarefeit autem per- 
fe&o femine in artate, ejus fubftantia igni familia¬ 
ris, nam inftar funiculi ignem conceptum tam diu 
^ scut ' fervat, donec totus contabefiat. Vivit radice diu¬ 
tius- Autumno & per totam Hyemem folia ab radi- 
ce emittit: incunte Vere caulcfcit,fcd paulo tardius 
mare : gaudet regione calida &lxto folo: frequens 
in Sicilia,& apud nos in Italia in monteArgentario. 
Ferulago Thcophraftus hac Ferulaginem vocat, ut Gaza ver- 
< Nairtiitci* tit: S nEi; c vero Narthecia vocatur. Ex Theophrafti 
Theophr. verbis (qux ante recitavimus) conjicerelicct,aut 
Ferulaginem intellexi (Tc, quam nos Fce minam ap¬ 
pellamus, quanquaminhrtoSolo, non folum non 
cft humilior mare, fed & altior,gracilior tamen, aut 
aliud quoddam hutniliusgenus ex dicendis.Plinius 
Narthefi* Theophraftum fcquutusinquit. Narthefia femper 
vl,n ‘ humilis, &c. qux ab uno caule dividitur in cacumi- 
ne femina putatur. 
fwwnfe- adv-p.351.hanc titulo Rofinarinifcru- 
ruUceum, ^cei, fertilis Diofcoridis,cujus femen Cachrisdici- 
ferule d,o- tur,in tclligit,de quo ait. Diverfi admodum generis 
Jcor.Lob. planta: Libanotidis appellationem alcivcrunt, ob 
odorem quem Ipirarent, quadam fui parte Thuris 
quadantenus xmulum,cujufmodi prima: Libanoti¬ 
dis radicem olere Diofcondcs author cft : qui idem 
jk Theophtafto quandam Libanotidera memora¬ 
tam,cujus folia agreflis La&ucz amara: candidiora, 
afperiora, radice breri narrat. Nobis autem nulla 
hodie plane innotuit Libanotis e tot ferulaceis,, 
qua: vulgo Libanotides putantur , perinde deferi- 
tioni confona,ut ha?c,quam Patavinus olim habe¬ 
at hortus, qux etiamnuraineunte Hyeme Exta vi- 
Cefir, Ltb. rcbat Londini in horto Io.Riccij , pharmacopcei. 
Surrigit ea caulem quintam ,aut fenum interdum 
cubitorum, fenictdaceum, aut Fcrulx nitidum,ob- 
Icure viridantem ,alis multis & ramulis divifum, e 
nodofis geniculis exeuntibus, foliaque gerentibus 
crebra, Fcrniculo crafliora, Cotulx majora,a verfi, 
virore exfio & glauco , umbellas per yfftatcm la¬ 
tiores Ferulx ,autThapf.x, floribus luteolis refer- 
Semine tas, & femina Fraxini, folliacca, oblongiora quam 
* • Fcrulxj&t Cucumcrino femini majora, compre/Tio- 
ra,ftriata,acerofa,rcfinaccum, aut tlmreum halitum 
dum fricantur , Silerismontard ,aui Pclopor.cnf s 
Sefeli dantia,manfiiquc osrcfinacco& thureo fa- 
pore complentia,acriora :reliquk planta tenera,ca- 
liaiu/cula,fcd non ingrato holcracco & Smirnij ru- 
flu, qno quidem facile dignofeitur a Ferula: nam a- 
lioqui lade multo turgi t tota , uti Ferula, fed albi¬ 
diore > 5 c minus fervi do,aut gravi odore,quin potius 
odoro. In hacquidcm Lobclij deferiptione nihil 
invenio , quod non conveniat cumThapfia noftra 
glauca. Videtur etiam cum hac non male conveni¬ 
re Thapflam.Turhit galiicum,Turbit cineritium of¬ 
ficinarum j five Thapfiam Aquitanicam (his enim 
nominibus uram eardtmquc flirpem appellat) 
Lob.in Adv.p.350. Veidm quia dubiusfum,eamfe- 
paratim prxmittere volui. 
n * Al r ’ An Cordo in hift.l . 4 .C. 63 . Thapfia majer urr.btl- 
FLANTARVM 
lifcra& ferulacea herba: radice gvandijonga, craffi- ^ 
tudine manum complente 1 ,fons nigra,autfufca,in- 4* 
tus autem candida,cra!ro,c;irnos6que cortice, Sz li- ‘V 
gnosa,fimulque fungosa medulla conflante :guflu> 
acerrima,Iinguaiucxurcnte,plurimamfaiivam pro- ‘‘ai 
vocante , ingratiffinu, naufeosa, & fauces velati 'j 
flrangulationis comminatione afficiente: odore vi- ; 
rosa,rancida,& vetuitiffimxcujufdam,rancidxque -s 
pinguedinis qualitates referente. Natalis in Italia: 5 
calidioribus regionibus, unde in Germaniam pro '' 
Coflo ab impudent.fliims impoftoribus quondam 
miflitari capta efl, cxeerabili,periculofifIimo,ac ca¬ 
pitali pcena digno dolo ac impoftura. Gelncrusap- 
pofuic figuram Macthioli. Cordus vero Thapfiam 
majorem advehi pro Coflo albo, fcu Arabico , mo- i| 
net etiam c.^o.ejufdem libri,& in difpcnfatorio.Eft • 
eidem Cordo in Diofc.L4.cu57. Ferula noftra glau- 
ca,dida Thapfia,ferulacea & Fcenkulo fimilisplan- 
ta. Hoc loco annotatum efl a Gefnero, Thapfiam 
cllc duplicem, unam minorem: alteram majorem, 
qux pro Coflo interdum afferatur, & hac foris qui¬ 
dem Cofti loco uti licere,intus non item. Thapfiam 
autem pro Turbith , licet Turbith durius fit, mter- j 
dum advehi notat. Thapfiam vero fuam mino- : 
rem Cordus in hift. I.4. c. 74 .itidcfcribit. Thapfia Th i 
minor,xque ut major, ex umbelbfcrarum &fcrula- mtw 
ccarum herbarum genere efl : radicem habet Ion- Corm 
gam ..fatis ir.agnam,crafl!iiudinc digitalem aut polii- j 
carcm,nonnunquam etiam crafliorem,vcl gracilio¬ 
rem, fori*nigram, intus candidam,carnofo,cralf6qj 
cortice conflantem, qui exempta interiori, nervo- 
faque medulla affertur,fubftantia tener, in farinam 
friabilis,levis liquorem ruffum,cxiccatum, gutta- 
tim difpcrfum continens. Saporem habet,cum ex- 
ficcatus ad nos pervenerit,primumfere infipidum, 
autfarinx Tribuli aquatici fimilem, mox tenuem a- 
liquantulum, poflremo mediocriter acrem & fer¬ 
ventem , ob excrementitij humoris copiam, non ^ 
vefligiojfld tardius acrimoniam fuam li ngux ac pa¬ 
lato imprimentem/Eligitur cortex ejus magnitudi- 
nc mediocris, cralfus, iiccati liquoris guttarum ple¬ 
nus,&: a vermibus nondum corrofus,quod facile fit 
ob cralfx humiditatis copiam. Huc u/que Cordus. 
Sunt autem qui alio referant hanc Coidi Thapfiam 
minorem, milii tamen confultitis videtur huc refer- 
re,neque confilium mutare, donec rationibus con¬ 
vincar, aho lcco locandam. Scimus etiam CBauhi- 
num Thapiiam majorem Cordi ad Turbith garga- 
nicilhijdc quo poft,reducere. 
An de hac noftra FeruJaglaucaloquitur Matthio- An7 
lusin Dioic.l.4.c.151. quando ait. Thapfia plurima ■***» 
nafeiturin Apulia,prffertim Gargano monte,inter i 
complures ferulacei generis plantas. Provenit & in 
roflris maritimis locis adeo Feruleadfimilis,ut non 
facile,r.ifi a re;! c: baiie peritis,una ab altera digno- 
fcarur. Vifitur edam hodie in hortis ad fpc&aculum : 
plantari, qua ratione jamferme omnibus innotuit 
in Italia. Cxterum, ron defunt impoflores', qui 
T haplix radicum cortices pro Tuipcto venditent: T#rp> 
qux quidem a peritis frplafiariis in ea medicamen¬ 
ta jure optimo addi poflunt, qux Thapfiam expo- 
fcunt: fe d in Turpeti locum non funt,meo judicio, 
rc cipicrdx. Quapropter maxime in hoc,a Fuchfio 
diflentimus, qui Tuipctum a Mefue dcfcriptnm nil FuehJ. 
fi ltudefTecenfct,quamThapfixradices. Hacflenus , '^ rei 
ille, qui fuam Thapfiam non delcribit. Ea porro fi¬ 
gura Thapfix titulo paflim infignita,nullam ferula¬ 
ceam piatam rite exprimit. Patroni ideo ejus,Lob. 
Cam.& C.Bnuh.nus alias figuras pro Thapfia Mac- | 
ihic 1; proponunt, qux uiren N ipfxaliarum fur.t 
piant:.; um, Ik ..hilla valde d.vcrfir, ut (uis dicemus 
locis. Figuram Matthioliaflumpfitl.‘.cuna,qui no- 
tat,- phaimaccpaorcapitali errore in diamag.cahdo^a,,^; 
Avi- 
