H I 5 T O R I AE FLANTARVM 
Cxfir claritatem ci dedit initio imperi j , no&urnis 
■ o n gradationibus converberatam faciem illinens ftbi 
Cajant. cum Thure ceraque , & fequuto die contra famam 
cutem finccram circumferens. Ignem Ferulis opti¬ 
me fcrvari certum eft, cafquein /Egypto prxcclle- 
re. Libro 19.09. Thapfiam inter ferulacei generis 
plantas quoque nominat, camqueperquam limi¬ 
tem Facmculo dicit. 
Caleo te»- Thapfia.autorc Galeno, acrem habet ac valenter 
i tr ' excalcfacientcm facultatem cum humiditate con¬ 
junctam. Quamobrcnt ex alto violenter extrahere, 
&ipfum quod extraxit, digerere feribit. Verum plu- 
fculumad ca efficienda tempus poftulari, ut qux 
larga humiditate impletafit, ob quam celeriter cor¬ 
rumpatur. 
Thapfiam porrb funt qui Hypopion , quiPan- 
fiX*iK>rns cranon,quiScammonion,quiThelyptcridaappel¬ 
lent. AphriBoeden , Romani Ferulaginem, live fil- 
veffrem Ferulam dicunt. 
Cognomires diverfis locit Thapfi urbes,infulx, 
v cher!onefique aliquot, Thapfix huic ab earum ali¬ 
qua primb quondam ficappellatxdivcrfos natales 
& diverfas bonitatis laudes fecifle videntur. Nican¬ 
der in Theriacis ex Sicilia Thapfiam in primis con¬ 
tra venena laudavit. Nuncage,compofita te malo- 
f/macri* rum remedia docebo: Trinacriam [$e/v«we<ku] fumi- 
to,Thapfix radicem,qur corpori medetur,&c. Pli¬ 
nius contraThapfiamin Aphrica vehementiflimam 
cire dixit. Hic quem plures ali j fequuti funtinTha- 
pfo infulam primo inventam fui (Te ait, nec bonita¬ 
tis, majorifquc in ea cfficacix diferiminaaliqua nu¬ 
meravit. Ex eo fit,ut credam,(inquit Marcellus)pri¬ 
mam Thapfix inventionem Thapfo, qux una ex 
fy?*fitir. Sporadibus infulis cft, deberi. Hanc veteres Hipo- 
pion vocarunt,ancipiti,nili vicium in Theophrafto 
fit,& rei, & nominis lignificatione. Pro qua intelli- 
genduu eft , fignificarc Grxcis Hypopion , cui in 
ultima fyllaba 1, non y fit,fanguinis ex itftu,fu<ftii- 
vc , aut injuria aliqua alia , in quampiam corporis 
partem concurfum ,intcgraquc cute in eo loco ccf- 
lante, & quod extra venas (it quali mortuum. Au¬ 
dita itaqu. Hypop:j hujus vocc , nihil aliud Grxci 
intelliguot, quim cellante fanguine nigrefccntcm 
cutem Ntcdubium eft,his mederi Thapfiam,& ab 
eo remedio, nomen hoc faCtum illi elle. Siquidem 
hic ait. larlsia .tj oftt iy 77i;./«'o*-nt,h.c.hypopia & livo¬ 
res delet.Et Plinius rem augens ait. Nero Cxfar cla¬ 
ritatem ci dedit, initio imperij noCturnis gradatio¬ 
nibus verberatam faciem illinens fibi cum Thure 
ccraquc & lequcnti dic contra famam, cutem fincc¬ 
ram circumferens. Solus Theophraftus aliter Hy- 
popia,quibus ea medetur,intellcxilTe creditur.Ver- 
ba ejus lunt. Thapfix autem vomitoria vis eft.quod 
fi quis camretinucrit, per inferna pariter & fuper- 
na purgat, facit & Hypopia , veruntamen candida 
fuTTUTia. «w.ct i/.AcCw.] Ex his ni vitium in hcc 
icr i ptore-fit,maculas, qux in cute albicant,hypopia 
jntellexilTe oportet. Et fi recipiendum in Theo¬ 
phrafto hoc cft, ad aliam Thapfix naturam referen¬ 
da res erit, ad pallorem (c.k quo Thaph rus color in 
Phocione a Plutarcho dnftus cft , & a Theocrito in 
pharmaceutria. / '-cJ x?uf tfainv ctM axi 
*e 4 w,h. e. Ec corpus meum Thapfo fi mile fatdum 
cft : ruil.i alia qu^rn coloris lignificatione , qui co¬ 
lor Thapfia fiebat. Confuevcrant enim veteres ad 
cxculardam valetudinem , corporilq-, morbos non 
aliter, nccalio eventu quini Cymiro ,Thapliafe 
inungere, p^umque Theophraftus hypopia can¬ 
dida,'pallore sThaplu fadfosit dicare. Quod Icgrn- 
tibus fignificalle latis fit. Ft fi fciamusTheocriti in- 
terpietcs & alios Grxcorum (c iptorcs Thapfon 
Chiy foxylon,i.e.aurei ctdoris lignum,ron herbam 
3camor. *. hanc interpretari lolilos. Scammoniam vocari ab 
aliquibus Thapfiam in Ciofcoride legitur Verun¬ 
tamen non potuit ad Thapfiam Scammonium, n fi 
ex pari in purgando vi, trahi. Romani ex totius i 
plantx fimihtudine (quoniam ut Plinius ait,Tha- 
piiafine dubio Ferula eft) Ferulaginem , & filve- Ferul 
ftrem Ferulam vocaverunt. 
Barbarus in colligendo Thapfix liquore, quo- 
rundam codicum (quos &c fe vidiile Marcelj. tefta- 
tut) fidem fccutus, quod in Diofcoride paflim, & 
verius legitur. ait(u?H 3 tu-/v cnrnv. vertic fuc- 
cidunt eam [ unL/ ] & tollunt fc.radicenj. Marcello 
autem communis leCHo verior & aptior videtur, 
nec abfque ratione, cum nulla fit aa colligendum 
liquorem lucddcr.dx Seauferendx radicis necelli- 
tas. Prxterea non femcl tantum, fed fxpius verifi- 
milc eft colligi pofte liquorem cum : & n colligen¬ 
dus eft ex vivente, adhuc in radice fua, planta colli¬ 
gendum effe. Idem Barbar. quod eratKufn/tghfi- 
fcum vertit, i quo & Fifcella dicta eft. Nccmal£ 
quidem: nifi.fifci vox ad alterius rei xftimationam 
tran flata penitus jampridem efTet. 
Thapfon verb infulam , fi non Siciliar, at certe h T ^ a l 
Sicilia non ita longe diflitam,innuit Diofcoridcs. 
Nam A: ideo Nicander in Theriac.radicem Thapfi^ 
Trinacriam cognominavit. Siciliam verb etiam Tri¬ 
nacriam olim didtam fui (Te conftat, dedudta appel¬ 
latione ^ tribus jugis, feu promontoriis, qux in ea 
infulaprxcipua funt. 
Thapfiam ,inquitCxfalpinus,Theophraftus fi- 
mili modo radicem Thapfix, quo ego, candidam 
fcribit,caulemferulaceum,folium Famiculo latius. 
Diofcoridcs vero Thapfiam paulo aliter delineat,ut 
videatur non hanc [Tbapftam Uva , femine candido, 
crajf ] intelligerc, fed Ferulaginem , quam Ferulam 
fceminam appello. Mefues procul dubio utrumque 
enus Thapfix Turbith appellac:inquit enim,Tur- 
ich eft radix herbx, cujus folia funt, ficut folia Fe- 
rulx, minora tamen, 5 c£ft ex habentibus lac. repe- 1 
ritur filvcftrc,& domefticum:^: ex eo etiam eft ma- 
gnum & parvum : & adhuc aliud album, aliud citri- 
num,aliud nigrum. Quod ift locis ficcioribus nafei- 
tur, fit gummofius propter fpiflitudinem ladtis e- 
jus ;in humidioribus econtra,quod deficit a feptem Cm 
condictionibus, qux bonitatem e jus oftendunt,ut ” T \ 
fc.fit album ,& concavum, harundinofum 3 cgum- 
mofum, & fit cortex ejus cineritins A' planus, & fit 
recens, & friabile: ci trinum verb malum eft ni¬ 
grum pejusjeraflum eft non bonum , & fimiliter 
quod tenue eft,nam imbecille : & rugofo cortice,& 
'quod interius , dum frangitur, nervos habet,filve- 
ltre eft & malum: quod non eff gummofiim,imbe- ; 
cille eft&ventris conturbativum. adulterant fu- J i^\ 
per illinentas gummi dilTolutum : deprehenditur^' 
fraCturis; ram caretgummi. quod eft nimis recens , tur \ 
cft conturbativum,^: fubveifionem facit vifcerum: 
vetuftumimbecillccft,ideoeligiiurid,quodin me- 1 
diocritatcconfiflit: evacuat humores tenues: quod 
fi addatur Zingiber, educit humores cralfos vi- 
ftofos a partibus longirquis, & articulis , & locis 1 
profundis, pondus ejus contriti exhibetur ^ dra-^’ 
chiraunaad duas : dccoCtionis autem a drachmis 
duabus ad quatuor. 
Ex his patet indicari a Mefite nomineTurbiih^ 
nigri, Thapfiam Diofcoridis ; cuiod genus improba- 7 ^ 1 ' 
tur ; Turbith autem album Thapfiam effe Theo- 
phrafti. Tam Diofcoridcs quam Mefues , corticem 
radicis aflumi tcftantur,conveniunt & ir facultate, 
nam fuperius & inferius purgant, ut Grxci a fle- 1 
runt:quod Mc/ues inquit purgare cum fubverfione 
& raufea. illi hilem ducere : Mefues humores te- ^ 
rues feribit. de pondere exhibendo non convc-^J 
nunt Diofcoridcs & Melucs , quia hic nigrum, ille 
albam aflumit : Diofcoiides radicis obolos tres, 
la£is 
