L I BTB R 
j■, Probatur quod griviter olet, ac pingue eft, quod¬ 
que Cardaniomum &: Myrrham potius quam Gal¬ 
banum refipit. Vehementer autem calfacit,adurit, 
ora vaforum aperit,attrahit,ulceraque expurgat. Ad 
nervos &c mufculos prxeifos efficax eft, itemque ad 
aquofos ramices, (cpticis [ vulg.cd. m-rcur. fed cum 
Corn. «rufius- ex Pal. cod.legendum & /ubintelligendum 
sy^ar£9/fjcmplaltris adhibitum. Malagmatis etiam 
ac ceratisin/eritur.Rigoribus quoque ac retro rfum 
curvato corpore convulhs conducit. Ciet & fudo- 
res,atque uteri yaforum ofcula referat^ejufHemquc 
duricias laxat. Atque in univerfum molliendi vi 
priditum cft. 
Dat & Galbanum Syria in eodem Amano monte 
e Ferula,quam [hanc vocent omit redam cenfctDalech .] 
ejufdcm nominis refifuemodo [hic owjfattt vocem , 
quam ,repctit Dalech .] Stagonitin appellant. [ Fertt- 
lam hanc Theophr . /.7.C.9, Pacovocari tradit f Quod 
maxime laudant >cartilaginofum , purum ad fimili- 
tudincra Hammoniaci [ Thuris Dio/c. ] minimeq;li- 
gnofum. Sic quoque [fic hoc ] adulteratur,faba,aut 
Sagapeno [ Hammoniaco Diofc . ] Syrcerum fi uratur, 
fugat nidore ferpen tes. Permutatur in libras v.[\T. 
M.&c H.] Medicina: hoc tantum: Plinius l.u.c.25. 
Etl.24.c.5. de Galbano dicit: Neque humidum, ne¬ 
que aridum probatur, fed quale docuimus. Per le 
bibitur ad tuffim veterem, fufpiria, rupta, convulfa. 
Imponitur ifchiadicis , lateris doloribus , panis, fu- 
lunculis,corpori ab offibus recedenti, ftrumis,arti- 
culorum nodis,dentium quoque doloribus. Illini¬ 
tur &cum meile capitis ulceribus.Purulentis infun¬ 
ditur auribus cum rofaceo,autNardo. Odore comi¬ 
tialibus fubvenit, & vulva ftrangulante, & in ftc- 
machi defcdlu. Abortus [immaturospartta,Daleih.] 
non exeuntes trahitappofitu vel fuffitu- item ramis 
[radiculis, Dal. ] ellebori circumlitum atque fubje- 
£tuin. Serpentes nidore urentis fugari diximus. 
Fugiunt & perundos Galbano. Medetur & ^ fcor- 
Pionc Pcrcuflis.Bibitur & in difficili partu fiba: ma¬ 
gnitudine in vini cyatho : vulvafquc converlas cor¬ 
rigit. Cum myrrha autem & in vino mortuos par¬ 
tus extrahit. Adverfatur & venenis,maxime toxi- 
cisjcum myrrha & in vino. Serpentes oleo & fpon- 
dilio mifto tadtu necat. Nocere urina: exiftimatur. 
Idem dixciat I.19. c.io. culices Galbano accenfo fu- 
gar . 
Galenus, Galbanum fitccum pianti ferulacei 
efle dicit, mollientis &difcufloriifacultatis , quod 
fit in calefaciendo, ex terti j ordinis initio , autle- 
cundicompIcmento:inficcando vero, ex fecundi 
initio.Et harc tradit Jib.fimpl. Libro vero i.dcantid. 
c.i. ait. Carterdm , Panacis fuccus fimile quicquam 
non habet Chalbani particula: cuidam albiori.Nam 
Chalbani pars quasdam revera in Sagapenum tran- 
fit,qu? fpumofa cft & Iivis.Quidam vero Chalba- 
num optimum eft Sagapeno imulum. Denfum 
autem hoc cft, & reliquo Chalbano longe magis 
compaiftum,quo uti debemus,ceu optima Chalba- 
\ ni paiticula. Quoniam vero ad Sagapenum ex 
Chalbano tranlire diximus quodcunque lpu_ 
meum, conftans & album eft, humorique immifi. 
fum facile diluatur. 
f ' VbiqucjUt fiuavi carmine cecinit Lucretius, fur- 
git amari aliquid , quod in ipfis floribus angat•, ne¬ 
que habet natura aliquid tam amabile , aut fortuna 
tam litum & hilare, utnon contiguum , conjun- 
&um,hxrensve aut mixtum illi fit ^quod ingratum 
corpori,ant animo trifte , malo doloris fenfu homi¬ 
nem torqueat. Etoftendit ea hocin voluptatibus: 
oftendit&in Galbano, quod in Syria nafcens, o- 
doramentorum omnium foscunda genitrice, ingia- 
to odore hanc regionis ejus felicitatem turbavit. 
Nih forte, qui in agendo fagax natura eft, Galba- 
Tom. III. 
.XXVII. 
numBaIfamo,Caffi.T;, Cirtamomo,Caiamo,lurco, 
il Ilq; odoratis pluribus, mifcueric.iifdemque locis 
nalci voluerit, ut quantum ingrati odoris ex terra 
Galbanumm ( c traxi flet, tantum purioris odoris il¬ 
is relinqueretur,damnaretdrquc uria Galbam feru- 
la, ut relicuis cariera agerent. Quod & hortos con¬ 
ferentibus confilium aliquando cft, mde ^c gravi¬ 
ter odoratis plantis eodem loco Conlltis alfamin 
odores augere. _ Nihil tamen fic etiam a natura 
damnatum inutile homini penitus genitum eft. 
Habet enim ,uc catera relinquam, inquit Marcel¬ 
lus , mas vires & laudes Galbanum, fohim, auftore 
Theophrafto ,graviier odoratum in Syria nafcens, 
porcnfqucpratter alia, quae iIliaDit&oride, Plinio 
& Galeno tribuuntur, 
G tlbmeique tgittre grtves nidm chelydris, 
ut Maro cecinit Gt-org. 1 .& Nicander. Ite* 
Gc org. 4. 
Htc i m galbane os fuadebn incendere odores. 
Potuit quondam etiam, ne bellorum &fortuni 
gJona & honoribus Careret. oppida expugnare , iL 
litilque liquore fuo ficibus H fpanii oppidum fru- 
ftra diu oppugnatum, fucccrderc, eaque vidonl 
Romanis civibus gentile nomen exfedare , quod 
non multo poft a Domiti j Neronis turpi &funefto 
principatu inter Cxfares coleretur, elfentque a 
Galbano ,quo ufi in incendio oppidiin Hifpania 
fuerant , Galbi Romana gens perCifarcm fuum 
toto orbe rUri. Ex quo non parvuum Galbano ho¬ 
nora accemt incrementum. 
Nos hacftenus a fortuna: gloria laudatum Galba-'-'""’»*, 
r um ad naturam transferimus. Primumque illud'"/"’'''"’ 
legentes monemus , non Thuri tantum, fed 
moniaco quoque liquori fimile Galbanum Plinium 
dicere, indeque fieri , ut decffr Diofcotidi id fufpi. 
cemur. Quod pratereain hocautorelegitur.Taxi- 
.-iscum aceto [] mederi, cx veterum mclio- 
! mnque codicum fide cum vino verti, perfuadente 
d herapione , A vicerna , &: niaximeFlinio. Fecit 
etiam hujus feriptoris aufioritas , accedente ei 
dem veterum codicum fide , nt quod erat JWji* 
mmr, quodfignificatevitietur,facere 
adurmxanguftiis,ad contrarium fen/umduive- 
tur,indicaietque urirxnoccre, &ejus appuftias 
tacere. Ecpratcr Plinium, mei,ores grxei codices 
his verbis rcmdocenr. c . 
credi urina; anguft,as facere Gdbanum.Oftendunt 
praterea ndem antiquiores Grtrci, non legi fo™- 
e.r,q.^e.fordidum,fed una tantiimmutata litera, 
xvent,,.,, q e. pingue. Variat tandem i Diofcondc 
1 limus. Hic enim cartilaginofum dixit, quod is 
#rJV®/W,grumofutn argranofum vocavit. Ettale 
(ane 1 huns fpeciem refert.Hfcper fe bibi ad tuffim 
veterem dixit, quod ,s devorari fcripfit. Neque e- 
nim perfc bibi poteft. Hic ferpentes oleo & Spon¬ 
dylio mixto ta&u necare dixit, pro eo quod in Dio- 
feonde legi tur, «d avirJW, Ji 
ep-m Et ex neutro fatisintelligitur iuftus u- 
lus, quomodo vel taftu , vel , ferpentes 
necet. Quare Cornarius vel tfeJVyriW , vel afe- 
legendum arbitratur.utde Galbano cum o- 
:f.° , Spondyliorefperf® accipiatur. Sed nunc & 
illud patet Dmfcoridem, Meropium dfc lignum,^"! 
ex quo Galbanum generetur, dixifTe. Etpofiea,Fe-«"^<»i, 
tulam m Syria nalcentem tradidiffe, quam Meto- ir "“^- 
pium aliqui vocent, cujus liquor fit Galbanum. 
Hac autem flmium palam alborem fecilTe. Sed hu¬ 
jus verba l.ii.c.ij.fic jacent, ut ea arbor non Galba- 
mini, (ed Ammoniaci lachrymam ftillare intelligi- Jnmm. t- 
tui.Quumdeniq-,a Galbano Metopiumunguecum""’. 
appelletur,ambiguu eft curoleum amygdalinu Me- 
'O' ium vocari alibi dixerit, q> Galbanu non recipit. 
Nec aliud fan£ putavit elfe Nctopon Cornar. apud itifMtB 
E a 
S i ■ !, 
| • / 'i:' 
