H I S T O R 1 AE PLANTARVM 
Vhtltrw. 
monet. Etfane verbum poftponendura 
erat, ut herbam propriam figmficaret, nec conditio 
foretPaftinacx, qua: enim Lauri hmilitudo eiTe po¬ 
teft in ulio genere Dauci aut Paftinacx ? mfi Pafti- 
nacam germanicam intelligat •, latifolia enim eft ,ut 
particulxquandam Lauri (pecicm habeant. Scribit 
prxterca Theophr. in agro Pratenli prxftantiorem 
exteris nafei; huic vim calfa&oriam efleiradicem ni¬ 
gram. Et alibi I.9.C.ZZ. Paftinacam in agro Spartenfi 
Achajx laudatiflimamreferri, natura calfadtoriam, 
radicem nigram. Quibus yerbis infinuatillud ge¬ 
nus, quod fanguinei coloris eft,inquit Cxfalpinus. 
niger enim appellari folct hujuftnodi color, ut uva 
nigra & vinum nigrum. 
'jthtruui. Diphilus apud Ather.xum 1 .19. Paftinacam elfe 
tradit acrem, Citis alere, mediocriter juvare ftoma- 
chum,alvum pellere, inflare, xgre coqui, ciere lo¬ 
tium , fatis ad venerer»» ftimulare, ideeque a non¬ 
nullis Philtron vocari. Numenius etiam in Pifcato- 
rio filveftrem Paftinacam nominat. Sed & Nican¬ 
der in Georgicis Paftinacx in arido folo radicem fi¬ 
gentis meminit. Staphylini fc. agreftis,in alperis lo¬ 
cis frecfuentis.Phaniaslib.^.de plant.de Staphylino 
ita fcnbir.Ejusplantx quam Paftinacam vocant,fe¬ 
men aiunt [ hunc locum DAleihainfm ait -valde corru¬ 
ptum,f'd in q. ibus non eflendit] contra fc-pas elle utile. 
Primo vero libro '.feminis ex ortum Petafo fimilem, 
& in ftar umbella: Amfi. StaphylinumDiocleslib.r. 
Afaphyli - de tuenda valetud. etiam Aftaphylinum nominat, 
vum eum nimirum , quem Caroton [ alij Cud.legunt Car- 
t,n,altj Caron. no*,inquit Dalechampius,adhucCarotes] 
Crates voc ‘ int (magna eft ea, procera,fativaque Paftinaca) 
fucci melioris,quam filveftris,qux magis calfacit,& 
pellit urinas : ftomacho lati va grata eft, ac facile di¬ 
geritur I^o/kovIuhtjQ- tV. Dilech. ] ut Diphilus afle- 
rit. Et hx apud Athen.de Paftinaca leguntur. 
pliniM. Ex iis [ que lignofiorafunt reliquis in hortis mfcenti- 
bus tu carnlAginu>Hginere } (inubh,A'ttl.\<).c.q.?linius,po- 
TAfhnacA fit is q:tibufquc,quvd mir uni,vehementi a fiporu ineifj Pa- 
Mgre/tu. ftinaex unum genus agrefte fponte provenit, Su- 
Atuphjltnos phylinosgrxce dicitur. Alterum feritur radice, vel 
femine, primo Vere, vel Autumno,uc Hygino pla¬ 
cet Februario , Augufto, Septembri, O&obri, lolo 
quamaltifllme refolfo. Annicula uulis elfeincipit, 
bima utilior,gratior Autumno, patinifque maxime. 
& fic quoque virus illi intra&abile eft. Hi- 
bifcuma Paftinaca gracilitate diftat ,damnatumin 
Quartum cibis: fed mcdicinx utile. Eft & quartum genus, in 
genu*. eadem fimilitudine Paftmace quam noflri Gallicam 
Pafttn.gal- vocant> Grxci ve. 6 Daucon , cujus genera etiam 
***** quatuor fecere. Seritur autem ic Paftinaca utroque 
tcmpore,Vcrc fk Autumno magnis feminum inter¬ 
vallis,non minus quam ternorum pedum,quoniam 
Fa/fin ma- fpatiose fruticat. Nervus autemPaftmacx majori, 
ter. at duntaxatanniorlx ,idem [cumSilere] longitudi¬ 
ne ineft, qui deco&is extrahitur , imaritudinis ta¬ 
men magna parte reliita:qux mullo in cibis tempe¬ 
rata, cttam in gratiam verticur. Ideml.zo.c.4.Pafti- 
naex fimile Hibifcum [ Fajhnacampratenjem vocat, 
/.zi.c.15. verius obleftamcntum.quamcibuni ]quod Mo¬ 
lochen agriam vocant, & aliqui Piftolochiam, hul- 
ccribus cartilaginis,& oflibusfraflismedetur. Folia 
ejus ex aqua pota alvum folvunt , ferpentes abi¬ 
gunt. Apum, vcfparum, crabronum idibus illita 
medentur. Radicem ejus ante folis ortum erutam 
involvunt lana coloris, quem nativum [is aut niger 
eJt>a;ttfufcus><pM@-’ i Dalech.] vocant, prxterca ovis, 
quxfceminam peperit, ftrumifque vel fuppuratis 
alligant. Quidam ad hunc ufum auro effodiendam 
cenicntjcavendumquc ne terra attingat. Celfus &c 
podagris,qux fine tumore funt,radiceyiejus ex vi¬ 
no decoftam imponi jubct.His ad^-c.^.didH libri. 
Alterum genus eft Staphylinos, quodPaltinacam 
erraticam vocant. Ejus femen contritum,& in vino 
potum , tumentem alvum , & fuffocationes mulie¬ 
rum ,dolor<£fq-, lenit,in tantum ut vulvas corrigat, 
illitum quoque e pallo ventri earum profit: viris ve¬ 
ro prodeft, cum panis portione xqua tritum, ex vi¬ 
no potum contra ventris dolores. Pellit & urinam, 
& phagcdxnas ulcerum fiftit,rccens cum meile im¬ 
politum , vel aridum farinainfperfum. Radicem e- 
;us Dicuches contra jocinoris ac lienis, ilium, lum¬ 
borum Sc renum vitia , ex aqua mulla dari jubet. 
Cleophanciis & dyfentericis [difenteriuvet] veteri¬ 
bus. Philiftio in lafie coquit, & ad ftranguriam dat 
radicis uncias quatuor.ex aqua hydropicis fi militer 
& opifthotonicis,&plc*uritias,& comitialibus.Ha¬ 
bentes rara ,feriri a (erpentibus negantur, aut qui 
ante gullavennt,non l^di Percudisimponiturcum 
axungia. Folia contra cruditates manduntur. Or¬ 
pheus amatorium inefte Staphylino dixit , fortaflis 
quoniam venerem ftimulari hoe cibo certum eft: 
idcb conceptus juvare aliqui prodiderunt Ad reli¬ 
qua & fativa pollet. Efticacior tamen filveftris,ma- 
gifquc in petrofis nata. Semen fativx quoque con¬ 
tra fcorpionum i tftus ex vino, aut pofca,falucare eft. 
Ridiceejus circumfcalpti dentes,dolore liberan¬ 
tur. Et hxc Plinius. 
Galenus fimpl.6. inquit.Daucus , quem quidam Gaik 
Scaphylirum nuncupant,agreftis quidem domefii- 
co minus eft elui idoneus.cxterQm,in omnibus ve- 
hementior : at domefucus cfui aptior, fcdimbecil¬ 
lior: acrem & calefaciendi facultatem obtinet,ac 
proinde etiam extenuandi. Certe radix prxter jam 
comprchenfa , flatuoftim quiddam habet, ac vene- 
reum. Semen autem domeftici quidem &ipfum 
quandam ad venerem ciendi potentiam po/Udet. 
Agreftis vero plane flatu caret.quod vocant, 
ac proinde urinam mensclquc ciet. Idem S.fimpl. 
Staphylinus fativus imbecillior, agreftis ad omnia 
potentior eft. Vrinas raensefq; provocat cum her¬ 
ba quidem tota,tum maximi femen ac radix.Habet 
porro etiam abfterforium in (e quippiam: quamob- 
rem ulcera phagadxnica quidam foliis ejus viridi¬ 
bus cum meile,quo purareddant,illinunt. 
Plinium a Columella nonnulla mutualTe,ex Co- Satb 
lumclix verbis patet. Poteft,inquit, duobus feri ttmp 
temporibus Paftinaca, Autumno nimirum & Vere. 
Autumno circa calendas Septembris, vel melius 
Vere ante calendas Martias, Februario. Locis verb 
fecis ,auttepidis , qualia funt Calabria, & Apulia: 
maritima, poteft circa Iduslanuarij terra: «ommitti. 
Convalcfcitalte paflinato &c ftercoracoloco , fcd 
quim rariffime ponenda, ut majora capiat incre¬ 
menta. 
Si liceret in plantis, quod in Republica fit ali¬ 
quando ,mutato nominelegcntcsfallerc, exiguus 
in PaftinacaLbormodb nobis elfet,inquitMaicel- 
lus , nec prxtcritam a pcriiioribus Paftinacam h. 
Dauco fecerncrcmus : fiquidem Paftinaca eodem o xk 
cum Dauco nomine gaudet. Sed cogunt diverfx 
gentium in plantis appellationes, ob diverfas qui¬ 
dem vires, neque cafdem penitus notas, earum di- 
ferimina, quxalioquin unum idemque funt nomi¬ 
nibus, tradere, dubitar^que quid Dauco cum Pafti- 1 
naca idem nomen apud antiquos fecerit, & an fit 
Staphylinon ( quam Romani Paftinacam dicunt, staf. 
cujufque duplex genus-fativum fcil. & agrefte: rur- KDH 
sufque agreftis multiplex potius divifio quamge- 
nus) agrefte , eadem cum Dauco ,an ahcriUS gcne- ; 1 
ris herba? Sciendum igitur illud eft, Scaphylinum ^ 
G: (jcis fimpliciter Paftinacam dici olus,& oleris no- 1 
tiffimam & quotidiani ulus radicem, nullaque ad- 
jeda nota alia facivam femper intelligi: fic Colu¬ 
mella canit: 
Stap 
Letetur 3 moh'mqtteftnum Staphjhnus mi tnbret: nfti 
Scrcn- 
