HISTORIAE 
ofAoiav \AimSa [magisconfentatieumlegendum «tuagecxp, 
ut Diofi. babet.Ca/al .] ueifa 'j Xj 3 XP V ~ 
crvttttift Pjfa $uety.pdV. qn> c7'3'nL%Je.itL -vf.-nvjct. PliniUS 
qui hxc ex Thcophrafto convcrcic, pro u*.y<=ctv legit 
Et fortaflis ita legi debet, quum etiam Dio- j 
Icorides k^Ljj dixerit:. Addit pnetereaTheophra- 
ftus uftim. Vtuntur, inquit, ea adverfus viperas &c 
phalangia, & tineas [ srwVEr. legendum mu*; fiepas , ut 
moxCorn.ofiendit ] vcftium, & extera reptilia data ex 
vino, & unifta oleo: viperee autemmorfuiinfpergi- 
tur ex acido vino,& potui datur. Valere aiunt Sc ad 
ulcera ex vino & oleo, Sc adnalccntia[rw&err«//] ex 
meile. Et hoc Theophrafti loco 7exempla¬ 
ria habent,& Theodorus cineas vcftium vertit,vul¬ 
gatam le&ioncm fecutus. Et funt quidem vermes 
c-?Y7 sr, qui veftes, autlibros corrodunt. Verum ad¬ 
verfus hos quomodo Panaces Chironiumin vino 
bibatur, aut cum oleo illinatur ? lcgendiimque ita¬ 
que cRtuV oii&ets t l.e.adterfus fepas. Eft autem,ut 
, Lucanus ait, 
Ofidque diffAvens cum corpore tabificus feps } 
Serpentis genus,ex cujus ittu partes putrefeunt, 
atque ipii idti intra tres aut quatuor dies pereunt. 
Qualis autem ferpens fitleps deferibit Aecius 1 .15. 
cap.K 1 ». 
jalentu Galenus denique Chironio eandem quam Afcle- 
pio vim adferibit. Eidem quoque lua xtate Panax 
dici ab omnibus ccepit non Panaces. 
Veterum Difcrepant toto genere in hiftoria foliorum Chi- 
Atjcrcp.m. ronij Panacis Plinius 3 : Diofcoridcs. Ille enim 
tt«. Lapacho ( qua: Latinis Rumex eft) ea compara¬ 
vit: Hic folio Amaraci die dixit: quod in tam gravi¬ 
bus feriptoribus antiqullcp meritb demirctur, mul¬ 
toque magis (inquit Marcell.) quod uterque habet 
antiquos alios (criptorcs citatos. Diolcondcs Ni¬ 
candrum , Theophraftum Plinius, qui licet eadem 
fua verba cxTheophrafto reddiderit,non maior ob 
id fides huic hiftorix accedit: antiqua ialtem Theo¬ 
phrafti eamfuiftele&ionem teftantur. Graves u- 
trinque feriptores ftant, neclevi au&oritate utrin- 
que pugnaturi in re non fatis noftra xtate certa, 
difficillimum eft: cenfere aliquid,invcnifseque,quo- 
modo Rumicis & Amaraci foliis (quorum grandius 
alterum, alterum brevius eft) coparari eodem tem¬ 
pore aliquod poffit. Nifi fuce dixerit aliquis in al¬ 
tero figuram, in altero quantitatem in coitiparatio- 
ne xftiraari. Verum in tanto dilcrimine parum ve- 
rifimile id eft. Solent enim cognomines planta:, 
quales hxftmt, majori fua parte invicem libi fimi- 
les clTe. Neque ego is fum,qui facile perfuadear:fi 
Herculeum Panaces, qu dDiolcorides aic folia ha¬ 
bere ‘togjf *nt 7>f c avy.y)f-, quod eft ad Ficulnei fohj figu¬ 
ram mulcoquc magis magnitudinem', & Thcophia- 
ltus cpJw.oy £#<«•;<* ^ i, 7f/®r/?«^oy, q.e- babere 
Herculeum Panaces, folium grande, latum,& in o- 
mnes partes trinis dodrantibus, Chironium hoc 
ob limilitudinem Panaces itidem appellatum,folio 
Amaraci elTc. Inclinat ob eam caufam animus in 
Theophraftum , qui cum Rumicis folio Chironi j 
hujus folia compararit, qua: grandia omnium foliis 
magis congruent. Quodque i Nicandro ScDiofco- 
ridc de Amaraco dici cur, odoris, coloris aut figura: 
tantumrationem habere. Hxc Marcellus, qui le¬ 
gentibus & herbarumpetitioribus liberum & arbi¬ 
trarium hoc relinquit. 
jecjutioc*. Spondylio vel potius Paftinacx affinem Pana- 
Sfondjho cem, cum Theophrafti Panace Chironio convenire 
ajpnu P.t . p 0 {f c viJetur Dodonxo lib. de florib. in epilogo, 
* ax ’ hift.purgat.. 2 c infol.lac. ubi Panaces peregrinum 
vocat. 
imperate- Si Imperatoria:, l lerbx Renx in Alpibus Pifanis 
vocatx , flos ineflet aureus,conftanteraffirmaret 
Cxlalpic.us Panacem Chironium e fle. 
PLANTARVM 
Idem apud Theophraftum 5c Pliniilm de Panace verfiii4. 
Chiror.io, rationi magis confentaneum eile ait,le¬ 
gere folio Amaraci, quam Lapathi: quod in genere 
Ferulaceo nulla fit folio Rumicis,nili quisPerfolia- 
tam accipiat. 
Pan aces Chi ro n i um Di o fco r i di s,Pl in i j ,N i can dri Aur "w 
& Theophrafti,Trago eft Herba vulneraria , Bil- 
pleuron Lobe!io,eft nobis Auricula leporis. 
Panacem Chironium Apuleium ait a Latinis E- E»ulMt 
nulamCampanam vocari,deferiptionemque Pana- f an «. 
cis Chironi j huic convenire. 
Helianthes minus Lobelio \? er fili at a lutea] Pa - PtrfA 
fiacis Chironi j opinionemfecit.. ^ Me "W 
Sed fceit eidem magis opinionem Chironij Pa- Ctntif, 
nacisCcntaurium luteum vocatum. 
Panaces Chironium Theophrafti volunt quidam B.tlfj* 
efle Balfamitam majorem. 
Panax Chironium habetur de Virga aurea vul- virgJL 
gari, 
AIifinaMonfpelienfiumfive Doria, a multis 
na ccs Chironium habetur. M 
Lapathi filv. quartum genus Dalechampij, 
nonnulli Panaces Chironium, nos Lapathum an- 
toxanthon vocamus. 
Helianthemum vulgare nonnulli Panaces Chi- f/eliAt 
ronium volunt. rm*m% 
garc.' 
CAROS VETER IBVS. 
Cap. XXXI. 
M Edicinam pluribus fubinde remediis in -Dnfiei. 
ltrucns Dioftorides, Cari femen lequcntibus 
commendavit. Carum [h.</<J5K Romam etiam Careum 
appellant. Et ;n antiquo ut roque etiam hac verba legun¬ 
tur , r -kj : , 7 a*;«7*u , quapoft tewp.ra Diojcondi* 
huici.to r.fnpta tjj.’ annuat Gou pylus. Nam recentiores 
yJ.ojy y.as, vocare filent. Sarrae. ] femen eft exi¬ 
guum, vulgans rotitix. Vrinas cict,cxcalfacit,fto- 
macho utile, orique gratum , concodtionemadju- 
vat,ac utiliter antidotis & oxyporis admifceturidc- 
nique non parva illi eft cum Anilo [ erivewwet.iy a.v>i- 
dci 4.;-'/./.] convenicn tia. Eft & coda radix edulis,x- 
qu£ ac Paftinacx. 
Plii .jus l.ijj.c.8.Careum a Caria appellatum dicit. P ij„. . 
Peregrinum &i Careum gentis fux nomine appel¬ 
latum , culinis principale. In quacunque terra lcri 
vult, ratione eadem, qua Olus atrum. Laudatifli- 
mum tamen in Caria, proximum Phrygia. J 
Nui c licet radicem codam edi,ut Pa ftmacam re- Calent 
ferat Diolcccd.s ,Galenus tamen i.alim. radicem 
Cari melioris:V.cci elle ait quam Paftinace,& nihil¬ 
ominus tamen xgre concoqui. Idem fimpl- inquit. 
Caron fe men calefacit Scficcat ordine temo, acrem 
moderate qualitatem habens. Quapropter & fla¬ 
tus difcut:t,& urinam ciet, non folum femcn,fcd Se 
rota planta. 1 
Athcrxus contra ganeam cibo/quc, Dipnofo- Pu fi>^ 
phiftasillos fuo nono fui operis commentario do- 
ccns, radicem celebravit, Majorem Paftinacamap-^, w 
pellans,li Marcello credimus,vulgari & quotidiana ne trr>. 
meliorem. Dalechampius tamen, meo judicio,do- 
diftinae hoc in loco annotat, Athenarum fativam 
Pa ii; nacam, Gallis adhuc hodie Larotes appellatam 
intclligerc.Etfanein Grxco sttpi/A/y©- legitur.Patet 
itaque gravis Marcelli lapsus. 
P a u 1 u s Ai g i n e t a q u i d c m ca p i t e d e r ad i c i b u s, q u x 
edendo lunt,hancPaftinacis congenerem fecit.Pa- | 
ftinaex vero,inquit. Se Paftinacx agreftis [ ; 
■j kj jauxt ]Sc Cari [x, xaj*] radices mimis quam Rapa . 
nutriunt: calent tamen, odoratxque funt: Sc mani- ; 
fefte urinam cient. Nihil dcCaro prxtereaMarcel- | 
ius monet, quini peregrinum Italia: putat, alu^ ve- J 
ro lo- 1 
