> LIBER 
'glus autem furrtptum, mentem periculose movere, 
quapropteruberiorem &affiduiim ejus ufum vita¬ 
re oportere. At fucami cum Cerulla & Lithargyro 
[autfpuma Argenti , Corn.] necnon 'aceto & rofaceo 
illitum ferventes in fiimmacute inflammationes fe- 
dare. Et ha:c de Coriandri viribusDiofcorides per¬ 
hibuit. Dc quibus deinceps eo diligentifts dilfe- 
rendum, quo major eft de iis inter puobatiflimos 
au&ores cor.troveriia. 
De Coriandri namque facultate refrigeratoria 
dubitat Galenus, quoniam <3 c effectus caliditatis in 
eo vida,ut7.fimpl.fcribit.Vetuftiores,inquit,Gra:- 
ci Coriannum nominant,recentiores omnes Medi¬ 
ci Corion,ficut & Diofcorides [ mmeuboc in Diofc. co¬ 
dicibus n.n legi , ncc Conon al> eo vocari, refert Maran¬ 
tlia] ref igeratoriameileherbam di<ftitans,fcd per¬ 
peram. Siqii dem ex contrariis conflat facultatibus, 
plur.mum habens amara: effentia:, quam offendi¬ 
mus efle tenuium partium & terrenarum, nec mo¬ 
dicum etiam aquea: hunudi tatis obtinet, qua: eff fa¬ 
cultatis tepida:. Habet autem & adftriftionis pau¬ 
xillum. Ex quibus omnibus varie quidem agit ea, 
qujefctibit Diofcorides, fed non tantum ex refrige¬ 
ratione. Ca:terum,ego cujufque particulatim adio- 
nis caulam enarrabo,tametfi propofitum fuerat mi¬ 
hi , meam unius duntaxat hocin libro fententiam 
expromere, fed forte nihil obffabit, imo , fi verum 
fatendum cft, proderit nonnihrlfuperiores metho¬ 
dos ,qux ad hunc modum in paucis medicamentis 
funt didta:, hic repetere, primum ergo non Diofco- 
ridestantum ,fed & alij complures Medicorum in¬ 
determinate dc morbis pronunciant, ficut fime hac 
quoque tempcftate non paucos invenias Medicos 
vclinfignes,prxteralia,hacin re turpiflimc halluci- 
nantes. interdum enim atra,livida,frigidaque red¬ 
dita parte,qua: eryfipelas habuit,ncc amplius refri¬ 
gerantia pofcentc pharmaca, ceu antea, fed ea, qua? 
infixum partiprxti r naturam humorem vacuant, 
quidam .amen refrigerare perfeverant: ali j ad dige¬ 
rentia quidem tranfeur t, carterum ea eryfipelas fa¬ 
nare dicunt. Quarquam feribunt,incipientibus c- 
tiamnum atque glifeentibus crcfcentibiifve eryfi- 
pclatis alia effe mcd.camenta , alia vero jam decli¬ 
nantibus ac flaccefcentibus. fed ita res ron habet. 
Neque enim eryfipelas etiam vocari debet, poffca- 
quam inflammatio e jus, & fervor, ac biliofum Jlud 
abierint; neque facultate frigida , qua: ejufmodiaf- 
fedius fanant, exiftimandumeftcfle : fed veluti fi 
vel initio protinus aut percuflis, aut alia de caufa 
quavis tumor in parte quapiam autlividus, aut ri-. 
ger «xtiterit eum elfe frigidum aflecfturn exi ftima- 
bis, & qux digerant, excalfaciantque medicamenta 
pofcere : ad eundem, opinor, modum, fi calida affe- 
(ffio in frigidam recident,negligenda quidem prior 
eftjfcd fecuda alio appellanda nomine ; aut /i di/pli_ 
cct nominis mucatio , faltem ficut quidam ali j fcri- 
buntprincipij,alta decIinationisremedia,haud am¬ 
plius frigida effe autumatesdeclinationis remedia: 
concedendum fane eff, fi cui ita placet, ut talis affe- 
«ffio etiam eryfipelas vocetur : fed eam etiam cali¬ 
da dicere ubi jam refrigerata eff, id verb neudquam 
concedendum: itaq ; ne quod tunc ei auxilio eff,re¬ 
frigeratorium elfe credamus,ficuti DiofcoridesCo- 
riandrum, qui cum pane aut polenta , ir. quit eryfi¬ 
pelas curare illitum. Nam quod ad u nguem cft ery- 
lipelas,quod utiq; inflammatum eff & flavum,haud 
unquam fanare queat cum pane Coriandrum, fed 
illud quod jam refrigeratum cft. Et mox: Exa&um 
eryfipelas haud unquam ab antedido caraplafma- 
te curari poteft. voco autem exadtum , cum a bi- 
lio fa fluxio ne pars impleta fiierit, porro quod lon¬ 
ge a refri geratione abfit Coriandrum,vel ex iis qu<j 
ipfe feriphtDiofcorides, difccrc liceat. Nam chx- 
Tora.HI. 
X X V 11 
radas five ffrumas,ciimerxgmo, fivc lomento, in¬ 
quit jdiifolvit: porro quod nullus» refrigerantium 
medicamentorum idoneum fit dillolvcndis chx- 
radihus , vel ipfmn Diofcoridbm non dubitaturum 
arbitror , quippe qui fexcenta fcripferit medica¬ 
menta chxradas fanare potentia, qux omnia tum 
temperie calida, tum a.dtionibus digerenda elfe in 
confeflo eff. Harc in Diofcoridem Galenus ; Pro Atsicennx 
DiofcOride tamen pugnat Avicenna lib.z. Canon jro Dtofo^ 
eap.144. Scripfit Galenus Coriandrum e Ile com-^ f u ‘ 
politum exdiverfis facultatibus , etfi terrea facul- S t r*G*te- 
tas in eo exteris excellat , fimiil cum aquea qua- »um. 
dam tepida, < 5 c adftri&oria pauca, verum, ut ego, 
conjicio, aqueitas ,qux in ipfo repetitur, abfqud 
dubio frigida, non quidem tepida exiftit: nili ei 
forfan admifeeatur aliquid excalfacientis fubffan- 
tix, que fui tenuitate velociter in auram evane- 
fcat. quapropter dixit Hunaym , removet Ga¬ 
lenus frigiditatem a Coriandro & Diofcoridi repu¬ 
gnat. at ego quidem aliter fentio, cum frigida: c- 
jus fiibftantia:meminerint Archigenes, Rufus 
aliorum poftcriorumnonnulli. frrg dumigitur eft drumtft 
Coriandrum natura in fine primi, <Se ufquead prin-/fe'<^*> 
cipium fecundi, & liccum in fecundo : quanquam., 
lententia mea, & ficcum eff , &ad caliditatem ali¬ 
quo modo vergit. Sed Galenus ipfe fentit. Co¬ 
riandrum elle ex omni parte calidum, id quodfor- 
talfe eveniife putandum ex ea caliditatis particula* 
qua: dum bibitur , aut comeditur, ab ipfo difpcrdi- 
tur. aliter nec necelTanum foret, fi homines fui 
frigiditate interficeret , ut in multa exhiberetur 
quantitate. Illud praeterea fubdidit Galenus, fi Co¬ 
riandrum ftrumas dilfolvit, quonam igitur pa£t6 
frigidum erit? Cui facile rcfpondcri poteft, id age¬ 
re Coriandrum fua quadam occulta facultite, ac 
forma; aut quodreperiatur in eo aliquatenus fa¬ 
cultas, qusin profundum penetrare poflit,frigi¬ 
da fubftantia exteritis reli&a. fed cum bibitur cali- 
ditasillarefolvitur. quo fu,utfolafrigidaremaneat 
& in corporibus agat.H.nftenus Avicenna,quino3 
fine ratione refragatur Galeno. 
Diofcoridiconfc-nranea fere ferihit Plmiusl.20. piin.con- 
cap.20. his verbis. Coriandrum inter filvefti ia t\or\ fennt oie- 
invenitur. Praecipuum tamen elfe conflat Aagy-A*™^- 
ptiUm. Valet contra ferpentium genus ilniuti, 
quod amphifbcenas vocant , potum impofitum- 
que. Sanat&alia vulnera. Epiny&idas, puffulas vulnera. 
tritum. Sic&r omnestumores^ollc&ionefquecumc^tf/fl- 
melle ,autuvapafla. Panos vero[&Jlruniat, ad-*ef. 
dtt Diofc.] ex aceto tritum. Seminis grana triaih 
tertianis devorari jubent aliqui ante accc filo nem: 
vel plura illini fronti. Sunt qui & ante Solis ortum 
cervicalibus fubjici efficaciter putent. Vis magna 
ad refrigerandos ffrdores viridi. Hulcera quoque Vlctr*. 
quaHerpunt [herpetas & ignes facr os fanat cufn pane 
cr polenta : nem tetfes inflammatos , Duf.] fanat cum 
meile vel uva paffa: item teftes, ambuffa [ igneae 
fumnaculis ;nf animationes ,Di.f] carbunc*los,au¬ 
res : cum latfft mulieris epiphoras oculoriim : ven¬ 
tris &inteftinorum fluxiores femen ex aoua po -ventr» 
tum. Bibitur & ih choleris cum Ruta. Pc !!it ahi-A**' 9 ”'-'- 
malia interaneorum , cum Mali Punici fucco 8 c 
oleo femen potum. Xenocrates tra'ditfem,fi ve- Supirfirie. 
ra eff :menllruacontineri uno die, fi unum gra¬ 
num biberint femina:: biduo , fi duo :& totidem 
diebus, quot grana lumpferint. Marcus Varro, 
Coriandro fubttito cum aceto , carnem incorru¬ 
ptam Aiftate fervari putar. Merflinit idem Pli¬ 
nius Coriandri I.15?. c.7. ubi ejus femen nudum effe 
ait. Eodem hoc libro c. 8. dicit in aliquo comitatu 
Aiquinotftio Autumni feri Coriandrum. Tandem 
J c.ir. Coriandro in feminis permutatione majorem 
jfimojtacem effe tcftatur- 
H o. 
