LIBER 
latum: Vltimum filvcftre, in Hifpania nuper reper¬ 
tum , licet Plinius I.20.C.20. &Theophr.7. hift.c.4. 
inter /ilvcftria non inveniri fcribanc,& Diofcorides 
(ceu & ali j vctercsjunuis duntaxat meminerit:atta- 
men Nicandri Tcholialtes fativum & filvcftre pro¬ 
ponit. De his igitur nnne dicendum. 
CORIANDRVM. 
r; 
Ecta &fim- 
k plex tenuifq - , 
cft radicula, omni¬ 
no paucis fibris do- 
nata, candidi: cau¬ 
lis bicubitalis & 
major , gracilis , 
ftriatus, foIidus:fo- 
lia primum Anili, 
aut potius Petrofe- 
lini , progrellu 
temporis tenuiter 
diffecantur, ut «ad 
Chamxmclina ac¬ 
cedant, lapore fus- 
do intolerabili ci¬ 
micum : umbella: 
florum Pecrofelini 
pares , fcd colore 
propemodum car¬ 
neo, magis tamen 
ad album vergente, 
quorum media foliorum pars quintuplo aut fextu- 
plo reliqua amplior eft: femen exadle rorundum 
jftriatum jdiircpimentis intrinfccus diftin&um , a- 
lioqui vacuum, odore & faporc gratiffimo, aro¬ 
matico. 
Coriandrum, planta a nobisdefcripta,ab omni¬ 
bus herbariis appellatur , excepto C.Bauhino, qui 
Coriandrum 1. majus vocat, cui in calidioribus re¬ 
gionibus femina majora clfe, & in viridariis Ale- 
xandrix ubique provenire, & Cufbaranominari 
tradit. Tragus Li.c.jtf.notat aniculas agri Metenfis 
& Trevircnfis hujus femen 2 Uiie/ h.e. Anifum ap¬ 
pellare: clfe hoc Coriandrum antiquorum. 
Coriandrum a cimicum putore,aut potius Ci¬ 
cura: fostore virofo , & connmili facie nominatum 
teftatur Lobeiius, qui & Cicuta: fimilibus ,ucD'io- 
fcoridem innuille ait,viribus cognatum dicit. 
Matthinlus cum Cornario Coriandrum omni¬ 
bus notiftimum feribit. Braftavolumprxtercain 
hoc erraue, quod,cdm nefeiverit Coriandrum in 
fdetruriapaflim in pratis &c campeAribus fu a fpon- 
te nafei, alferuerit in fuo /impliciam volumine, fa- 
tivum tantum reperiri Coriandrum. Cxfalpino 
quoque incompertum fuit Coriandrum filveftre 
paffimin Hetruria oriri, ut quidam tcftantur, nifi 
per Coriandrum intellexerit eam planum,qua: vul¬ 
go V crdcmarcum [ T balittrum ] appellatur. 
Lug.p.735-dicitui Coriandrum fativum Matthioli. 
Guil. Coriandrum, quod recens frigidum, exficca- 
tum vero calidum. Turn.Coriander. 
Coriandrum ubique vidi in hortis florens 
menfibusMaio,Iunio aclulio, quo etiam tempore 
femen maturabat. Lugduni & Geneva: in horto 
meo Novembri ex femine deciduo pulchre vire¬ 
bat , «ac etiam Ianuario , & florens Maio & Iu- 
nio. 
Ex veteribus, Diofco ride, Plinio , Galeno ,Avi- 
cenna & Simeone Scthi , vires ante /cripfimus, 
rcccntiores fcquentia tradunt de iis. Matth. In 
Coriandri facultate indaganda G.ilcnus produ- 
Tom. III. 
XXVII i, 
(fluseA , ut longum (crmonem faccrctcontra Dio- 
icondis fententiam 7. fimplicium. Qua in re ci 
maximi refragatur Avicenna,qui in ip/uin aper¬ 
te invehitur lib.i.c.iq^,. cujus verba ctfi aliquid in 
fe rationis ac veritatis habere videantur i tamen 
cum omnibus compertum putem, Galeno nemi¬ 
nem adhuc parem exdti/Tc , qui diligentius ftir- 
pium cum naturas, tum faculcatcs inveftigarit, par- 
tim (aporis guftu , partim odoris olfadu, partim 
fubftantia , & coloribus , partim denique ex lon¬ 
ga experientia profundimini Philofoplya: con¬ 
juncta , operi pretium cft ejus potius arquicfccrc 
(ententix, quam reliquorum omnium. Vcrun- 
tamen Brallavolus in hoc maluit fortalfe cum A- Kraff.<%a- 
vicenna errare, quini cum Galeno recfte fenti -^'***' 
re. Cxterum, quod Diofcorides au6tor fit, Co - tur ' 
riandrum fumptum mentem non fine periculo 
commovere , quodque alij tum ex eo , tum ex 
Mauritartis memoria: prodiderint ,,ejufdetn fuc- 
cumpotum interimere - , ideo factum cft, ut mul¬ 
ti , quorum ego fententiam antehac fecutus fum. 
Coriandri uftun pror/us damnaverint. Sed id 
nunc certe mihi videtur injufte factum, fiqni - Abufiue- 
dem Coriandrum mentem non commovet , nifi w randut. 
largius & immoderate fumatur. Qirid qrixfo mi¬ 
rum erit de Coriandro copiofius /umpto , fi vi¬ 
num etiam, cujus tamen eft ufus quotidianus ,li¬ 
beralius epotum , dolores ,morbos graves, (tran¬ 
sui alus & mortem denique inferat? quod fi mo¬ 
derate bibatur , prxter alias utilitates , quas hu¬ 
mano corpori prxbet, ventriculum roborat, con¬ 
coctiones ad juvat, excrcmentofa pellit, cor exhi¬ 
larat, intellectum acuit, fpiritus claros reddit & 
vivificat. Quare non equidem video , quid ob- 
ftet, quo minus fimili ratione credamus , tan¬ 
tum abclle, ut Coriandri femen noceat,ut etiam 
maxime proli t , fi tamen parce & modice fuma¬ 
tur. Quippe ab ejus ufu moderato non abhor¬ 
rui Ile Galenum puto: nam lib. 8. cap. 4. de comp. 
mc-d.fec. loeosex Archigene refert, rufi u acido a f- 
fecftis Coriandrum cochlearis menfura exhiben -uad>a^ 
dum c/Tc. Galeno autem apertiflime adftipula- 
tur e rccentioribus Grxcis Symeon Scthi, utpotc 
qui in Coriandri mentione feribat , id ftoraacho stamatM 
bonum c/Te, & eundem corroborare : cibum in corroborat» 
ventriculo retinere , donec probe concoquatur. 
Qux au&orem hunc de temperato Coriandri 
ufu tradidilfe , nulli dubium eft. Ex his igitur 
facile colligamus licet , quod non fit admitten¬ 
da , fed potilis explodenda illorum rccentiorum 
opinio , qni Coriandri ufum omninb fugiendum 
elle cenfent : nos enim-jam non omnem ejus 
ufum , fcd immoderatum tantum vitandum eife 
cxiftimaimis. Semen tritum & recentibus carni -Putreii. 
bus a/perfum prohibet ne putrefiant tam c\tb i nemArcett 
quam (olent, >Tftatis tempore. Ex aqua autem 
potum coeliacos juvat,& alvi fluxiones cohibet, 
Attamen femen in ciborum , aut medicamento¬ 
rum ufum admitti nunquam debet, nifi prius tri¬ 
duo aceto fuerit maceratum. Matthiolus prx- 
tercacertum inquit experimentum elTe ad immo¬ 
dicas vulnerum hxmorrhagias,Coriandrum in te- H*mrrk^ 
gulatoftum & vulneriinfpc-rfum; defertoque Dio-*'"’ 
feoride, Galeno adhxrct calidum ftatuenti, quam 
controvcrfiam componunt auCtores adverfario- 
rum in hunc modum (cribcntes. Coriandrum fi- 
milibus, ut videtur innuifte Diofcorides, Cicuta: 
viribus cognatum. Cujus fententiam fi acutatius M«td> #of: 
fubduxifiet Senenfis, non quidem jam commen¬ 
tator, fedDiofcoridis immerentis defertor, ncuti- 
qnam tam multas farragines in fuas paginas conva- 
falTct. Quin potilis quod folertis interpretis ^can¬ 
didi cft,i veritate,Diofeojideqj ftctillet,neq\ noftr* 
