HISTORIAE PLANTARVM 
circiter dependen¬ 
tia [Matth.capitula 
fquammofa , fub- 
puniceo colore] in 
iis deinde femen. 
Folia [Matth.ab 
uni radice nu-ne- 
rofa, complura ab 
uno tenui pedicu¬ 
lo utrinque pro¬ 
deuntia, humi ja¬ 
centia] Meloniso- 
dore, faporeque cu 
adftri&ione , pin- 
natirri difpofita in 
pediculo tenui, ru- 
befcentc , hir luto, 
exigua, fubrotun- 
da, circuquaq; pro¬ 
funde ferrata, fupi- 
na parte acroviren- 
tia,prona glauca. 
Zur Nos hanc Sanguiforbam, ficuti & fcquentem 
u.ubellifjram, hic reponimus port Saxifragiam 
tr Wr/ Jj lirc i n4rrtj quia hu illa \ Germanis Pimpinella vo. 
1_ . I .-i 11 c — ii • m 1 1 1 n IT C\ fi f»' 
'OTJKtHr. 
_ Jlircuiaill , quia mi .• —r- 
'catur, ita hjc Gallts Sc Italis, ccu jam aliquoties 
__ Dimninol , finminiMir rn J YT_ 
Cailir, 11.4 ll.ee J f..1 
monuimus , etiam Pimpinella nominatur, maxi¬ 
ma xquivocatione, unde inlignes errores oboriun- 
mgnifor- 
t minor. 
ui. 
f ffinttno e- Quanquairi autem forma radicis, foliorum, & 
igHA f.iBcauliunain herba, quam mododeltribendam fum- 
;*n(wJor- pfimus, Pimpinellx quadantenusreipondeat, ta- 
■V mS fi & odorem Sc guftum fpeiftes, plus illa cum re¬ 
centi glande , quamPimpinelta affinitatis habere 
certocognofcicur. Hisaddic Tragusqubdfoliahu- 
jus ad exfiuin quodammodo inclinant colorem , ac 
molliora , tenerioraque funt quim Pimpinellx. 
Qubd caules habet purpuralceuces , lxvcs ac te¬ 
nues, vel uti culmus, modicaquc lanugine hirfurns, 
qui non umbellis, uti m aliis Apiorum generibus 
, videre eft,conlpicui funt, (ed potius gerunt in fi- 
Iligio capitella rotunda, foraminulenu, ut ea ra¬ 
tione rudimentum favi fatis exprimant. 
Fuch. Sanguiforbam minorem foliis minoribus, 
cauliculis autem majoribus eflc tradit, quim majo¬ 
rem. An autemhxci Fuchfio rite obfervata fint, 
judicent Botanici. Isenira jejune has duas plantas 
deferibit & diflinguit. 
AntiquisporrS, referente Lobelio.putamurin- 
diftx ornnes Bipinellx differentix , idque recens 
nominisadeptx ifoliorum binis ordinilnis pinna- 
»»-parim, plumarim, tarlive eftigicdigeffisiciijufiuodi 
fjlipendulx.Harum autem mimma.frequentifTima 
ruri & domi notiffiniaeft pedem aut cubitum alea, 
exili radice,exiguis Pentaphylli,fed numerofis &re- 
n eris turionibus, oleraceis multis foliolis,xquisfpa- 
tiolis Chamedri vel Eufrafix fimilibus, ambitu cre- 
natis,5cbinisex advcrfopofitisifumraisin caulibus 
rotundi flofculorum glomeruli mufeofi , interdum 
rumcei cx cindido , interdum fubfulvi ir funt, qui 
floribus elapfis Adonidis, vel Mori fruflrum expri- 
Cxterum, hujus videtur meminifle Hermol. co- 
roll. 515- his verbis. QuintiSaxifragaeademcfl, 
rcello. aut proxima ei quxPampinula, Pimpinella Bi- 
-.fmnU- pennula, & Sanguiforba ruri dicitur : quoniam vul¬ 
neribus injc&a ferrum Sc fpicula facile ac citra fen- 
fum doloris exigit, folio parvo,orhiculato, & extre¬ 
mitatibus ferrato i quod & mandi foleac parata 
oleo, file, aceto, furculis ab eadem radice pluribus, 
atque denfis,rubentibus cum radice.ut ferunt, qui- 
buldamlocis vermiculus eruitur, fericis tingendis 
idoneus, Scc. Vide H.n.g.Ub.y.de Cocco radicum. 
iriquit 
diff*. 
pifieiU 
Videtur autem Hermolaus non novifTe diferimen tter**, 
inter Saxifragam & Sanguiforbam : nosintcll gere t*r»r. 
non poliamus, quomodo herbamfigniter adltrin- 
gens fpicula extranerepo(Iu:ea etiam opinio difpli- 
cuitFuch lio. 
Dum Ruellius aliorum fcripta,ut Hermolai, pro 1 
fuis venditat, (ibi contradicit,confunditque plan - C9ntr * 
tas,ut ex modo allegandis locis patebit. Hlatinc eIau» 
pampinatia (inquit I.i.c.^tf.) fi alia eft ab ea, quaiTif/»«n. 
noftrates Galli Pimpincllam, aut potius Pampinii- 
lam dicunt,germanum cert 3 genus illi fuerit. Enim- 
vero Pampiiuli folia late crenantur,thyrfuli qud. 
que Holculis micant, ex cifio candicantibus , iri 
qutis rafcunturcapitellarufefccntibus pnnclisma¬ 
culata. Nonnullis Bipenrula& run Sanguiforba di- 
citur,&c.Ideml.$.c.94.N >n funt audiendi,qui Pim- 
pinellam vulgo didtam e(Ie exiftimant Elatinem, 
cum etiam nataUsfitus ad verfentur : nam in pratis 
incultis,nec vfquam fuba&o Solo nalcitur; imo po¬ 
tius horret (ativa , nec ramulis exit a radice foliolis. 
Eft autem folio pilofo ,late crenato , exili,in rotun¬ 
dum oblongo.thyrfulifoliis emicant cx cxlio candi¬ 
cantibus,^. 
BralfavoLin exam. fimpl. Teucrium Diofcorides Teut 
facit,negans,& merito, cite Thryallidem. Ejus ver- 
ba h.rc lunt.Pimpinellam apud antiquos nunquam 
inveni. Hermoldib. 4. fuicoroll, cap.de Saxifraga 
eam mire deferibit, qux hydropicis multum valeat, 
eft valde fimilis Saxifragx,unde carmen: 
Fiffipimllj pilos Soixijraga non habet ullos. 
Gaza Theophrafti interpres per Thryallidem,Bi- rbr 4 
pinellam interpretatur , fi autem per B.binellam Ga^.\ 
hanc intelligit, quam Pimpincllam Ferrarii dici¬ 
mus,in acetorisgratam,long£ errat. Namconftat c7 '*^ 1 
Thryallidcmhcrbam, Pimpincllam non ede: Ccirti~ rfr ‘ 
na in morem Mori rubi facit, dicitur etiamPam- 
pinula ,B : pcnula , & i rufticis Patavinis Sanguifor¬ 
ba, ii Gcr. 23 i 5 n nell. Si Thryallidem conferamus, 
ut Diofcorides pingit in Phlomide, nullam hahere 
Pimpinellam cum Phlomide fimilitudinem ftatim 
copftahic. Verum fi Theodorus hoc nomen Bibi- 
nellaThryallidi tribuerit, ut lirguam latinam am¬ 
pliaret, encomio dignus eft. Ac ex altera parte ar¬ 
guendus, qui i n epta nomina fcquatur, cum apud 
nosid nomen Thryallisin ufu (it, utapudPlinium 
conftac virum Latinum , ideo non eft opus in her¬ 
bis ita temere nomina i ninutare. Idem : Pimpi¬ 
nellam fufpicor Diofcoridis Teucrium effe , < 5 c fi¬ 
gura illi fatis affinis eft , imo vires quoniam lie- 
noiis & venenatis fuccurrit. Haccillc. NosThry-7"Mj 
alhdcm Theophrafti , quam Gara Bibinellam Tbeii 
interpretatur , diverfam exiftimamus & Diofcori-” ,, “ 
dis Thryallide , five Phlomide , aut Verbafco, 
cui non (pica Plantaginis, qualem requirit Theo- ■' 
phraftus. Nolimus etiam dicere Pimpinellam ,Gve 
Sanguiforbam e(fe Thryallidem Theophrafti: Tcu- 
crium , quod^Ncotericis, ut Fuchfio , Cordoin 
Diofc.MatthioIo ,Dod.gaIl. Lac. Lon. Lob. Cif.-Sc 
Caftore,itemquc aliis, proponitur,melius convenit 
cum Dio(corideo,qnkmnoftraSanguiforba. 
Pimpinellam Germanorum five Saxifragiam,'f/" 
cum Italorum Pimpinella hac , five Sanguiforba/*/^' 
nobis vidcturconfundere Agricola: dicens : Bra(Ia- 
volo Thryallis non eft Pimpinella, ficut Gaza in 
Thcoph.vertit: Pimpinellam quidamPampinulam, 
Bipenulam & Sanguiforbam vocat. Idem alio lo¬ 
co ; Teucrium Pimpinella eft. Idemrurfus,Pimpi- 
nelli nomenclaturam vide in di<ftione Teucrii: Ma- 
nardusSaxifragiisconnumeratjCalcuIos enim com¬ 
minuit, urinamfuprelTamciet, ftrangurianafolvit, 
& venena pefteinfefforum arcet acoide. 
Quodnara genuinum Pimpinella: hujus Italici r ,^ 
(quc^Pimpinell* Iuliciprimum genus vocat) Scittl;, 
fcquentis. 
