liber 
lequentis, nomen fit, (cire nondum potui, inquit 
Tragus.In agro VVormatienfi & Spirenfi>«&er 0 ot£ 
Burrici n/b.e.Barbulam Dei, illas vulgo r.ucupant, 
fortaflis a fpadiceo colore. Ego in ca aliquando e- 
ram fentencia, cum Pimpincllx fimilis fit, ad Apia 
referri pofTc, verum mulca fiint, qua* fepugnant. 
Nec defiunt, qui dicant eam elfe veram Italicam, feu 
hortenfem Pimpincllam, qui mihi certe neiiciquam 
fatisfaciunt,ncque enim illorum lentendam proba- 
re polium. HxcTragus. Cur autem illorum impro¬ 
bet lentendam * qui Pimpineliam hanc Italorum ef- 
le ccnfeht, rationem non habet. Quandoquidem 
planta, de qua hic agimus, £ multis in Italia & Gal¬ 
lia excolitur nomine Pimpinellx. 
Quum porro ignoraret Fuchfius, quo nomine 
ftirpem hanc Veteres Grxci tk Latini ( fi modo iis 
cognitafuit)appellarint, maluit quidem vulgari uti 
r>omenclatura,donec aliud certius nomen invenia¬ 
tur. Interea tamen Elatinen elfe judicaret, fi folia 
pufilIa,pilofii,& rotunda obtineret. Nunc quii ricq - , 
pufilla,neq',pilofa,ncq; rotunda',fed mucronata effie 
Videantur,certi (latuere nihil poteft. Sanguiforbam 
verb didam elfe ait hanc herbam, non quod vulne- 
„ tibusinjeda ferrum & (picula facile & citra fen fu m 
"l doloris (ut habet Hermol. & ex eo R.ucll.) exigat,ut 
‘nonnulliarbitrentunidipfumenim non polTc,miri¬ 
ficam,qua: illi ineft,adftringendi facultatem abunde 
oftendere: fedpotids quodei in fidendo fanguine, 
, undecunqueemanarit, m ; raadmodum inficeffica- 
cia , adeo ut huncipfuhi quafi abforbere videatur. 
.Erroris autem hujus nullam aliam caufam clTe , nifi 
quod hancftfrpem multi cumca,quxhodiePimpi- 
fonella Germanis vocatur , confundant : quxeerte 
propter caliditatem , qUam obtinet haud exiguam, 
quandam edam trahendi facultatem habere vide¬ 
tur, adebut infixa corpori extrahere facile queat. 
Qubdvero cum Pimpinella confuderint non alio 
fadumeft nomi ne, quam quod hu jus fi> lia proxime 
ad Pimpincllxfolia (qux itidem ut harc ferrata funt) 
accedere videntur. Sed hxc confufio non caret er¬ 
rore. Germanis hxcherba^Nolbles Fraut/acapitel- 
lis,quxriiffefcentibus pundis maculata funt, dici 
tur: Quibufdam etiam a fidendo fanguine, Bitite 
fraut. Bona pars Gallorum Pimpinelle eam vo- 
tati 
Si Corn.in £)iofc. I.4.C. 113. per "SlcincBibernelt/ 
Pimpineliam minorem, quam quofdamherbarum 
peritos hodie Poly-galon efTc velle feribit, Sangui¬ 
forbam intelligit > nobis erronea eorum opinio vi¬ 
detur. 
Sideritidcm alteram, Pimpineliam in Italia dici, 
totam Graeciam diditare prodit Guiland. in Theo¬ 
ne. Chios,Rhodios, Peloponenfes,Corcyrenfes, 
exteros Pimpincllam, hodie Sideritidcm nominare. 
Sed fe nefeirefiteturquod rriondrum , magnus ille 
'* Amati peccatorum expiator , pro Sidedddc af¬ 
ferat. 
Cordus apud Diofc.Pimpineliam hanc Italorum, 
•. quamgerm.Blutetrbpfflein/h.e. Guttulam fangui- 
U ‘ nis appellat, rede aPimpincllis Germanix diver- 
j fam ait. Hujus etiam duas elfe fpccies tradit, unam 
*b- purpureo , alteram pallido , cum floret,capitulo. I- 
Lwdemin Difpenfadunguent.Mart.mag.Nicol. Alex. 
«*>» notat eo loci Pimpincllam non fignificare geima- 
nicam,h.e.Saxifragiam,fed Italorum,Sanguiforbam 
didam,cujradicemtribuit rubram, Tormen tilia:fa- 
pore. Nafciin pratis unam ejus fpeciem, alteram in 
montibus : Italos acetariis mifcere,habereq; Cucu¬ 
meris odorem. A Cordo circaPimpinellamin dido 
Ynguento dilfentit Fuchfius , qui Nic. Myrepfum 
non Italicam, fed‘Germanicam intclligere conten¬ 
dit, quod hujus facultas in prxfcnti unguento fl¬ 
eris potius, quim alterius adftridoria requiratur. 
xx vii. v 7 
Fuchfium autem oppugnatCoIdembergiashis ver- 
bis:FuchfiusperPimpinellamin Yng. martiato noti 
Sanguiforbam Germanis vocatam, cum Cordo hic 
intelligendarri efife viilt: idque ea proptcr,quod ad¬ 
ftridoria Aia facultate huic medicamento male con- 
venire exiftimet, quafi verb nihil unguentum hoc 
prxtcrca recipiat, quod adftringat atque etiam re¬ 
frigeret. Cum Italix multo prius quam Germaniar 
unguentum ifhid innotuerit, Pimpincllam Italo- 
ru:n hicintelligendam elfe cenfco. A.loIph.Occo 
contraucramque admittit, non fine errore, nihil 
certi concludens, nec differentiam inter hasfortaf- 
Asagnofcens. 
Quomodo apud Grxcos, aut Latinos fit appella- 
taPnnpinella, inter autores non convenit,id quod 
partim ex didis confiit & partim ex mox dicendis 
patebit. Rutilius enim loco fupra citato Elacines 
pampinarix , Croti _cm burgo etiam referente ; ger- Cron ^' {r £' 
manum genus conftituit : Bralfavolus Diofcoridis 
Teucrium fufpicatur : Sunt qui Tragium conten¬ 
dant, qu^m autem vere , judicent,quibus eft exada 
rerum notitia : Falluntur qui cum Sanguiforba iO-rundam. 
nochelon vel Alcibiadion conjungut. Tragus inter 
Apij genera Diofcoridis,jure maximo numerat, pc- 
culiaricerque Petrofelinum in Macedonia naftens, 
five Apium fiixatile, five Petrapium judicat, cui 
Croncmburgius ( cujus verba hic recitamus ) ae¬ 
qui e fcic. 
Meminit hujus Apollo Rad.i.in Eled.ad peftcm, ^P 9 ^ 9 - 
nomine B pinellx, quam teftaturcorruptePimpi- 
nellam,quibufdam Solbaftrcllam , aliis autem San. u % 
guifbrbam dici: perbelle pingi ab Hermol.4-fui Co- 
roll.cap.de Saxifrago , cujus fpeciem aliqui conjece¬ 
rint, hanctimcn depilem elle* illam vero nequa¬ 
quam : quumque Diofcoridis Teucrio aliquantu¬ 
lum alludat , idem elfe fufpicari, alios Elatinem, 
quamvisreveri vel antiquioribus incomperta cx- 
titerit, vel Sydetitis altera Diofcoridis fit, de qua 
I.4.ctfi Matthiolus a Luca Ghino,obrepticiam plan-^^ ' 
tam fibi tranfiniflain, latino volumini appingat: 
Bipincllx tamen meminilte Theophraftum 7. hift. 
c.io.in jugis Crepacorianis. 
De hacloqiiuti funt Monachi in Mefidift.n. ccnfi Monack in 
58i.de miftura ad vulnera fananda. Pimpinella ,five Pam- 
Pampinulla, aiunt, herba cftita fe r£ eundis 
tibus noti(TIma,ficur & prifcisfuitincognita. Abun¬ 
de recentiores de ipfa tradarunt : tamen nullus i- 
pforum valuit apud quempiam prifeorum invenire. 
Vnde quafi omnes tenent hanc cum aliis pluribus 
veteribusfuilfe incognitam. Quod quidem valde 
mirandum eft. Neque nos etiam hucufquc potui¬ 
mus ipfam apud aliquem antiquorum capitulare. 
Sed omiflis aliorum omnium judiciis , nos putamus 
vel ipfim proprie Saxifragiam,vel fpeciem ejus efTc 
Nam & in faxofis libenter crcfcit, ad calculos in 
vefica frangendos valde efficax clt,ut pluries exper¬ 
ti fumus, etenim cum plures fint Saxifragis fpecies, 
intereas non eft abfonum Pimpincllam connu¬ 
merare. A nonnullis etiam Sanguiforba appellatur. 
Et a Pandedario in li tcra F, Filium Indicum, Pimpi¬ 
nella interpretatur. Fuchfius in ter Sanguiforbam fe- 
Pimpincllam fecit differentiam, & utramque dupli -' ,<u 
ccm pinxit. Hxcilli viri reverendi, qui fi diferimen 
inter Pimpinellas Italicas &c Germanicas noverunt, 
curnofidcmonftrarunt, quam Pimpineliam intcl culpant»*. 
lexerint. Pimpincllam Italicam nunquam credide¬ 
rim dici polle Saxifragiam , multb minus calculos 
frangere in vefica, quicquid jaditent falacem fuam 
experientiam , & quod majus eft, tantiim abcfl 
ut adftringentem Sanguiforbam frangere calculos 
veficx credam, quia firmiter mihi perfuadeo nullo 
medicamentopoffc frangi quodhadenus obfetva^ 
re potuerim. 
