Sfi 
m 
m 
LIBER 
aTVipamflmninisyvnde tranfluli in hortum E.C. 
Montb. Tiguri obfcruaui : vtetiam in valle 
Giie/baclnana,vbi fontes acidi.In montibus Hel- 
ueticis circa Solodurum, iugts prabertim fumrriis 
i humidioribufque fatis obuia. Circa S. Vrftne&o- 
1 lentem menfe Maio confpicicbam flore albo Sc 
purpureo. 
! e® 
► CICVTARIA ~ORAA D VLBOSA 
D T 
Ingulari af- 
furgit caule 
hominis altitu¬ 
dinem exccdc- 
te , crafliufculo, 
purpurafeente, 
vano,cauo,pro- 
pter terram hir- 
futo , palmari¬ 
bus internodiis 
diftindo : flia 
ex articulis pro¬ 
deunt cra/IIs, 
magna, in alas 
diuifi,eafque in 
minora folia 
fubdiuidendas. 
Cicuta foliis fi- 
milia,delicatio¬ 
ra, glabra,fapo- 
re non ingrato, 
nam & totius a- 
Jioquin planta: faporeft aromaticus , non foeti¬ 
dus : vmbellas fert paruas, flujcttlts albis compa- 
das : femina longa,Cicutaria: vulgaris pratorum, 
quibus maturis Sc decidentibus Autumno , perit 
& caulis, & radix, plantarque nouelhc cx femine 
natx,tota Hieme durant, vfque ad Ver,quo tem¬ 
pore folia terna,vel quaterna fiipra terram fefe 
expandunt,ad Chairefolium accedentia, ex viro¬ 
re lucida,in tres lacinias pnecipuc diuifa, tres cir¬ 
citer vncias longa , odore & fapore aromatico, 
quorum pediculi ad tres vncias longi procedunt 
st radice fingnlari, breui, turbinata crafliufcula, 
Antitorx radici iimili, vel Napis minimis , teda 
cortice tenui, pullo, interne alba/tingosa, grati 
faporis, ad Staphylinumaccedentis, defir.cntein 
paruas fibras longiufculas, paruas alias laterales 
habentes. 
An. Cicutaria Pannonica quam deferibit Clu- 
fiu'? 
‘ Hanc vocat Cam. Bulbocaftanon. coniophyl- 
'lon,Cicutatiam Pannonicam Clufius Pan.& hifl. 
qui quo nomine hanc plantam donaret, diu am- 
■, biguus fuit : accuratius tandem notis eius per- 
penfis/uccurrit magis proprium (noftra etiam o- 
pinione)nomen dari non pofle,quam Cicutaria:. 
Vulgus Auflriacum Pepeidiit appellat :Hungari 
itlagfiaro faUtfl/ qubdeias radice & teneris fo- 
^liis in acetariis vefcantur. 
Bauh.Phyt.Cicutariam p.fS.in pin.jbulbofam: 
Myrrhidem Cicutariam Tab. JTappen Forffclt. 
Dubito autem an fit Myrrhis Cicutaria Tabern. 
lufpicorque" radicem eius non fadam elfe ad 
plantam. 
& Prope Entzhemiam Alfatia: in fepibus & alibi 
ptouenit itinere Bafilienfi verffis Milhufiam, me- 
felunio florens & femen proferre ineipiens,quo 
deciduo planta perit.in horto E.C. Montbelgar- 
difita, quotannis caulefcit& perit, 3 tfemine de- 
'-*duo mire fe propagat. Primus qui mihi plan- 
XX VIL 
$ 
tani attulit, fuit infignis Medicus Petrus Turne- 
rus,qui dederat pro Myrrhide colledam Heidcl- M J r ^ 
bergijobferuatamqueSpir^ Sc infra Argentinaml 
Cicutaria Pannonica Clufii nouo Vere in hortis 
& herbidis Vicnnenfis agri locis prodit: nafeitur 
l&c quibufdam fimilibus Vngaria: locis : florens 
1 Aprili Sc Maiojunio femen plene ltiacurans.Bul- 
bocaftanum coniophyllon , quod fic ob folia Ci¬ 
cutam imitantia rede dixerit Camerarius, bien¬ 
nium folummodo durat, vel ad plurimum trien¬ 
nium. Nam e femine quo per covairi Hiemem 
iacuit intra terrx vifcera , ineunte Vere demum 
pronafeitur, foliis binis oblongis acuminatis,an- 
guftis, vt multa: huius generis planta:, a quibus 
tamen hoc diferiminis obtinet, quod alterurri 
germen non e medio horum , fediuxta pedicu- 
lum,quo ambo nituntur , exipfo bulbo, qui vix 
Orobi granum a:quat,cnafcatur.Id fi non eodem 
amjo mftam magnitudinem alfecutum fuerit, fi- 
ue altero caulem proferre quauis caufa prohibi¬ 
tum, quod vtrumque tamen raro contingit, ter¬ 
tio demum anno fl iret ac femen perficit,&mar- 
j cefcente radice penitus interit , femine interirri 
fparfo multipliciter fe reftaurans. 
j Nouo Vere radices firmiores Sc magis fuccu- , 
i lenta: cum nouellis fuis foliis in Vienncnfi foro 
venales reperiuntur : coquuntur enim & cum 
oleo, aceto Sc fale, primis menfis illic vulgares, 
quim falubii c:bo, fe nefeire fatetur Clufius : fre¬ 
quentem tamen eius * fum non fine noxaefTe,& 
capitis grauedinem, doloremqite inducere,fe ex¬ 
pertum eile memoria: rhandauit. 
PHELLANDRION PLINII. 
Cap. LXXV. 
P Hellandrion , cuius merriinitPlinius 1 .27. na- 
feitiif in paluftribus folio Apii. Bibitur femen 
eius propter calculos & vefici incommoda. Cx- i... - 
tertim.quahsherba Phellandrulm hodie fit,inter Aequiuoca 
Au hores nondum conuenit. MetUn& 
Pheliandrinm fuum habet Dodonams, quod $eteicur 
quibufdam Cicutaria aquatica dicitur. rt* 
Pecco Turnero Cicuta aquatica Gefneri dice- nc * 
batur Phellandrium. 
Phellandrium efTe crediderunt nonnulli A- fj#*” 1 **' 
pium filucllre D'donari. ^ rc 
Phellandrium Plinii filnt qui eandem e fle cum 
Heliofelino ,i. e. Apio paluftricenfeanc. Teltis 
eft Gefnerusin cat. pl. timer: 
Phellandrium alii pro Lauere accipiendum 
putant, n idem lib. iam citato refert. $ejeliaqn* J 
Idem rurfusait fufpican Ruellium Siler aqua- tuuTn 
ticu herbariis hodie duftum efTe Phellandrium. 
Phellandrium Plinianum dubitabant Lute¬ 
tiam' , referente Lobclio , Rutas ptatenfes, quas 
Thalidrum nigrum Cordi cognominamus. 
Phellandrium Plinii eft Guillandino Ange¬ 
lica filueftris, vt teftantur Lob.&Pena. Angelica 
Iidem tamen Phellandmim Plinii exiftimafit fdu 
potidselleSaxifragiamhircinam maiorem, Sjxtfr,hirj& 
Phellandrium tandem [inquit Gefn. cat. ] aliis m * lc >Z 
ca videtur cffe,quam Fthpendulam vulgus Her¬ 
bariorum appellare coofueuic. 
PHELLANDRIVM, VEL CICVTARIA A- 
quatica ^u^rundam. 
A Quas amat, extra qUas Utile extat bicubitali 
&alciore,pollicari,faipe etiam brachii craffi- • f . ..... 
ciem adarquante , ftriaco,inani, geniculis diftin- 0eftri P^ 
do , in ramos varios diuifo, Folia dodrantalia 
Q_ x plus mi- 
» 
