Oenanthe 
Thcopb. 
'Marcelli 
dcrai 
&Tkl-crx 
V tus jio s 
Clans 
terrtfiris. 
C ba- 
rn adr i:. 
£J„.rr u 
terr. trts. 
Oenanthe 
a du er jus 
M at;h(0- 
lum. 
Synon. 
& Nomi¬ 
na ling. 
i 5 ° HISTORIAE 
Dinfcondisdcicriptionem, quamuis non defint 
cu. Filipendulam, Oenanthen DiofcoridiscflTe 
negene, nuiluinipfi aliam, auc (altem meliorem 
intersm offendentes. 
AK hac quidem Filipe.ndula, fiue Oenanthe 
l)ioicoridis.nobisalia videtur Oenanthe Theo- 
phrafti d. Hift. vltimo,flore commendata, vbi 
, vititi aram'Gaza uertit Theophraftideicriptio- 
ne confiderata. Quire etiam h Marcello & Ta- 
• bernamontano dillentimus, qui duo,duas has 
Oenanthesvmm eandemque facete deprehen- 
dunmt. Sed nec Cordi opinio nohisarridct.di- 
cePtisinDiofc.lib.t.cap.:;,. Oenanthen Gaza 
• X; 1 ' 5 , cl ” a P uJ Thcophraftum interpretatus 
eft.Satis hinc rcfpondet herba, qui Filtpendula 
ia vocatur, quod glandibus fimiles radices i lo¬ 
gis ot tenuibus fibris ceu filis pedeant. Germani 
proprio vocabulo ffrbcidpci, / quali terre- 
‘em pandem , a radicum fumJitudine anpel- 
lant. videndum tamen eft.ne cum hac Chimi- 
,conmndamus, qux nobis iEv&cycbc/i.e. 
tcreftrisQijercus vocatur. 
Filipcnuulahanc^c ex inquit Lob. eo Came¬ 
rarius, radice & fi ore fu au e quiddam halantem, 
pradcitim quibuMam tractibus Linguaeotticis 
& Aquitanicis, obedi naris Commentator non 
relpiiiller.inqu,; I.obe!ius,n^ofliorii ( Corn. 
a ragncuciif.Geb'. r abern.D*& aliorum) fen- 
tentiani .pteudfet, fi verba Diofcoridis preflitis 
peipendilfet : Stlocis aridis pctrofifquc pluri- 
mam ermlTct. Siquidem flos candidus, lemen 
mufeofumi fquammofum, caniis cubitum & fef- 
quicubitum alcus.itemque radix non .alte infof- 
f i.ied late (paria & ampla c pendulis libris mul¬ 
tis pilularum,perbelle quadrantDiofccridei ef¬ 
figie &c. 
Fii, pendulam hanc vulgi, didam Arnoldus 
Villanotianus a radicis fimihtudinc,Antori ipe- 
Ciem fecitmos tamen cum Gefneto dc Lunariis, 
toto genere differre ailarimus 
Tlieod.Dorfth.Vifcaginem ScScrophulariam 
turpi errore cognomin.at,eamque apud Lauren¬ 
tium Plinfiura a GwcisSefeli vocari fcribit.cum 
quo viribus conuenire quidem,fed forma difere- 
pare refert. Quod huic Ii concedamus, tamen 
rurfusnletitb hillucinari dicitur, vt qui nonfi- 
gniheet, quod Sefcli intelligat. E^o quidem co 
modo Seieli aliquod dixerim quo is Scrophula- 
riam S: Vifcagincm appellauit. 
Incertum eft(inquit Cxfalp.]rtrum hanc Fili- 
pendulam foliis i nflar Millefolii,aut Tanac.eti,an 
aliam in er Apii generat nobis deferiptam Re- 
centioies intelligant, nomine Filipcndulx , cui | 
vires ad calculum frangendum & vrinam pel¬ 
lendam tnbuunt. Quicquidautem fit 5 huic quo¬ 
que Filipcndulre eafdcm vires ineltc, &effica- 
ciores oh amaritudinem putandum eft. 
Medicis vulgo , vt Trago , Corn. Tneod. 
Dorftb. Cordo. Matth.Dod.g.i!l.&Lat.An<Tuill. 
(qui ait vocem cfTe vfitatam Trotula: & Gal?no, 
vocariquein Syria Antula ) Gefn.hort.&dc Lu- 
nar.itemquec.it. plant.Lonic.Caft.Thal.Camer. 
Tabern. &C'S(a.lp.Tilipendnladicitur. H.Lugd. 
p. 78 —F ilipendulaiOetunthe multorum. C.Bauh. 
Tilipeniula vulgaris. Cordo in Diofc. Fuchi & 
Lac. Oenanthe. Lob.in Obfp.420 mlcon.Plant. 
f- 7 l 0 OenMthe,Fil,ptnduU. C.Bauh.phyt. Oe¬ 
nanthe g. Nic. Myrepfo, , Filipen- 
dula: Italis ac Hifp. Fi/ipendoU,Gillis Filipcnde 
Germ.lvoet ©rcinbred) , id eit , Saxifraga ru¬ 
bra: item &Wilbffarbeu/ i.e. Millefolium fil. 
ue/irc: Boh. <ia$cbi!iyf. 
PL ANTARVM- 
/ Filipendulam obferuaui Eurmii Rhitorum I: 
m pratis, Patuiii in horto publico, D.Cortufi, 1 1 
& aliis. Ferrarii in horto Coenobii S.Domimci i 
a 1 Angeli,Geneui in multis pratis,vt pagi i«,r- . 
deflorentemMaio.Iunio.Srlulio. Lugduni 
habebam in Iiotto ,itemque Montbelg.in horto 
lll.E.C. vbi feliciter prouenit ex plantatione,& 
ie multipli cauit,ac Hieme folia virentia reierua- 
uit. In alperis,aridis,aepetroiis apud Germa- 
nosac Britannos humilior exit, in hortisluxu- 
uatac altitls attollitur, inquit Dodoniusilunio 
ac i «lio in flore cft, lucccdentc mox iemir.e. Ira 
Anglia non procul Briftoia ad Vicentii rupes 
& caules deuexas , eodem tempore florens Lo- 
belio. In montibus ab vtraque parte Rheni Fi¬ 
lipendulam nafei feribit Tabern. 
Cxtenlm , Mi tlii.ru s Syluaticns ac Simon 
Ianucnfis pulucrem .radicis aduerfus morbum 
comitialem commendant: atque cibis frequen- V ; 
ter mixtum .valde vtilcm,&efficacem referunt, ui 
oc contra tormina , inteftinorumque flatus 
conuenire, prafertim addito Funiculi femine M ' 
quoque affirmant. Dodonxus Filipendulam, 
acprxcipne eius radicem, manifeite calidam ac 
ficcamefle, aperientem & abftergentem dixit, T: ’ 
cum nonnulla tamen adllriaione : ac Deco- '** 
ftum radicis vrinam ut calculos pellere : dyfuriq ■ 
ac srim fc.llicidiolaboranb 9 prodefle :&timile 
dc Oenanthe Dioicoridem Icriptum reliquilfe. 
Ah: Filipendulam proxime accedere qualitati¬ 
bus id Pmoniam fcriplere. Et hinc epilepticos, fi 
analcpticos , atque vettigmoibs,eximia qua- v/. 
d.im pritogatiua magnopeteiuuare Filipendu- 
lr radices retulit Lobelius. Bayrus tamen de P °\ 
morb.d.ft 1. traft. 5.C.5. ad epilepfiam fuccum 
Filipenduli multum commendauit. Fuchfius 
etiam inlotij ftillicidio & vriniremoratu , ne-^*' 
que non renum doloribus , atque lapide corun- I 
dem conuenire teftis eft : eadem ftomachi in- 
flationes difcutit , medetur & iulpiriofis , & 
anhelantibus, & omnibus morbis , quoscaufa .iri 
frigida concitauit: farinam eiufdem cibis co:ni-/M 
tialium infpergunt. Quxquid fit, huic quoque fA \ 
Filipenduli eafdemcum fequenti vires inelfe& 
cfficaciores ob amaritudinem putauit Ciialpi. 
mis. Pulius,inquit, radicis cum vino hauftus 
dolores ftomachi fanat, & iliacam ex frigida 
caufaex flatu: lapidem frangit, & vrinam im¬ 
pellit udem prxftat extrinfecus fouendo , in 
clulusfacculo, &in vino oleo fcruefaSus-in A J' 
cibisconfertepilcpfite & afthmati. Aqua totius vtj' 
piantidiftillatamedetur pefti, & venenis , Sr. ’ 
calculo renum, &vefici. Plura dc huius ufu & 
facultatib 9 feriptis prodiditTabernamontanus. 
OENANTHE, SIVE FILIPENDVLA 
Monlpeifuiana,folio Apu. 
Ca p . LXXXII. 
P erinde vtOcnanthx vulgatiori ) feu Fill-I 
penduli,ita Sr huicgladulofiradim longis 
hhs penduli Jatitls quam altius propagantur, 
tunica nigricate comeflx.irtus albi, Plftinacq 
germanici quodammodo fapore , gratiore ral 
men,dulci: liuiu s folia plurimumludunr, prima, 
germinatione Jata, mox Petrofelini vulgaris 
icu Apii hortenfis ( k cuius etiam fapore parum 
abludunt.nifi qubdplufculnm adftrnftioms ha¬ 
beant) ex virore peni lucida, fupra terram ex- 
pania 
