LIBER 
dici mei nit. Eft autem nihil aliud, qu^m coma¬ 
tum mdicis caput.ex marcidorum foliorum ncr- 
uolis filamentis conuolutis congeftum, colore 
rufFefcente,faporc amaro,acrique & aromatice’, 
odoreSpicx Cekicq,validiori:adherct hseccon a 
radici digitalis 
criiflitudinis , 
fatura citis ruf- 
f.r, (olida:, ied 
fragdi : eft vbi 
folia quoque 
nonciii in ner- 
uos diuulfa 
albicantia in- 
ueniutur, cau¬ 
liculi concaui, 
ftriati, piures- 
que cx eadem 
radice capilla¬ 
tae fpicre enata: 
fubindc conf- 
piciuntur. 
Carterum. 
Nardum hanc 
vulgarem of¬ 
fici narum : An- 
guillara non 
exiftimat e fle 
verum Syriacu Nardum j & adhuc multo minus 
Indicum : fed Gangeticum , fimili ratione per- 
fualus. In Nardo vulgari officinarii, r 6 inueni- 
tur odpr,finiihs odori Afan,vel Cyperi,qualem 
requirunt in Nardo Diofcorides & Plinius: fcd 
odor grauis & non gratus, qua leni Gangitidi tri¬ 
buit Diofcorides : Ergo Nardus vulgaris of- 
fic. non erit Syriaca,nec Indica, fed potius Gan- 
gitis. Huicexpofteris ftibfcribat,qui velit. 
Nosintenin cum fanioribus, fenioribtis, & 
prudentioribus poftcris credimus nos habere 
Nardum Indicamjicet interdum,vel ob vetuf- 
tatem,vel ob vliginem, maris humorem fibi af- 
citum,vel ob adulterium corrupta , fi tum con- 
trahat,ac tu odoris, tu faporis fuaueolcntia illa, 
quam Veteres defiderant,non referat,nec colo¬ 
rem genuinxreprxfentet, quibus omnibus ab 
initio prxdita erat, 
Porro,non funt diuerfaNardi genera,fcd vni- 
ciim duntaxat fibi notum teftatur quoque Gar- 
cias,idfc.quodin monte quodam iuxta Gangen, I 
fluuium prouenit,qui altera quidem parte Ori¬ 
entem fpedlat,altera Occidentem, ad quem fc. I 
Occidentem fita eft Syria , multis regionibus ab 
India difcreta.Neque vna prxftantior eft altera, 
Spicamue habet alia altera multo logiorem.Nec 
eft quod quis ex ingenti pretio,quo antiquitus, 
tefte Plinio lib. u. cap. n.emebatur, inferre, ftu- 
deat,noftram Nardum nonefle legitimam.Huic 
enim obiedlioni refpondet Garrias, ctim ait In- 
dias nunc magis apertas &c cognitas efle , quam 
tempore Plinii fuerint , Sc ipfa aromata maiori 
copia ad nos adferri. Illud affirmare polium, in¬ 
quit,multo plura aromata, maiorique quatitate, 
& minus adulterata adferri,vilioriqucembquiim 
antiquitus fiebat:qubd nunc Lufitanorum na- 
uigationibus Indix nobis aperta: fint , ipfarque 
regiones,qux aromata gignunt,Ionge cultiores > 
nunc fine,qu^m Veterum tempore fuerunt. In 
eorum numero N udum repono, qux legitima 
& fine mangonio ad nos importatur. Inuenitur 
quidem interdum fordida & puluerulenta,villis • 
jpfiusplant^in pollinem reda&is.Emitua came 
'XX VII. '-Jft 
'a mercatoribus Arabibus & Perfis.duoS co put¬ 
uere manus eluere intelligo. Id porrb genus, 
quod SepuluedaSaticch&Satiach appellat, id 
eiTeputo,quod exSitiguam adfertur, ceieberri- Sutiuch 
mo regni Bengala portu & emporio ad fluuii 
G-ingis oftia. 
Vocatur autem Incolis Cahzcara: Auiccnn^Iib. Nomina 
omnibus huius tempeftjtis Arabi- lin 8 uar * 
buscembul, quodellfpica,&cembulIndi,'.e. 
Spica Indica. Quod autem corrupte Mdtthius 
Siluaticuscap.^40. simibel 3 c Sttmbcl & Matth. 
inHrft.germ. 4 r 5 pit.com iddir. Camerarii snit- 
bcl & senhel protulerit mirum non eft, cum ii 
linguam Arabicam ignora, tncinifi mal, mustem- 
pote pauntim corrupta fuifle vocabula: Latinis, *«. 
vtludis. Spica Nardi , & aliis Nudus Indica: 
Graias r«.w&. ri-to rixHX Gertn. 3nbiamf4>cr 
CTarbn»&6piFcHar&en:Gai.^(fd'„» frfm , r 
It.il. .?/>,« kSp, gJ ,urd„: Hifp. tznsbtrmtmte 
fil: AngKSpif Uarbc Iloh t-Tarbue Jnbianfft. 
Videamus nunc Matth,oli & ai,orum de Spi- xnrd.f.d 
ca opi nionem. Cum igitur fimpliciter Nardi te Etymon. 
vocabulum ( d Nirdo vrbe Syriaca Euphrati bardus 
conterminaf.rte nuncupatum,C. Bauh.) apud 
authores repetitur, fcrnper Indicam intelligen- ' 
dam cenlet Cordus. . Edicet Diofcorides multas 
Nardi differentias proponat, loco tamen nata. 
Ii foliim, differre credidit, iiquidem omnes in 
vno monte prottei iant.vtpote Syriaca in Occi¬ 
di r tali eius parte, Syriam refpicientc : Indica 
verb in Ouentali parte ad ludiam vergente. 
Rui fu s Indic a i n luas fpecies diuiditur.quaruni 
vna in monte, altera ad radicem montis proue- 
mt,non procul i pieterfluente Gange,qui Gan- 
gitica, qui omnes hodie indiftin&i adferun- 
tur. 
Nirdurn Officim Nardi Spicam afpellantj 
inquit Matthlolns. Sed non defunt.qui credant 
Indicam Nardum innoftras terras non aduchi, 
ob regionis di rtantiam,Syriacam opinantes effc 
qua noftro ruo Seplafiarn vtuntur: tametfi (ut 
mqmt Diofcorides) in Syria non oriatur,verum 
ideo Syriaca dicatur,quod ea montis parte pro- 
ueniat.qui flectitur ad Syrios. At cum inter In¬ 
dos & Syrios ampliflimi interponantur regio¬ 
nes, nempe Deferta Arabia, Perfis, Carmania, 
Gcdrofia,Darangia,aliique nonnulli qui vitra 
quatuor millia milliariorum continent, nefeiue- 
rim profecto,quonam pafto fieri poffit.vt mons 
illc ad Gangem pofitus altera parte Syriam tam 
facile lefpiuar, vt Nardus ea parte proucnicns sjrafientj 
Syraca dici mereatur. Quo fit vt quandoque me- 
cum difqui.c.erelicucrit.eam potius k Syraftene d “"“ r ' 
regione.que ad Indicum fluuium eft,Syrii nome 
fibi afeiuifle, quam, a Syria, quandoquidem , fi 
Pcolomeus vera refert,mos m India vifitur, qui 
£ Gange fluuio ad Syra/lenem extenditur. Ci- 
terum,Manardus Ferrarienfis officinarum Nar¬ 
dum nec Indicam , nec Syriacam efle cenfer. In 
cuius fententiam non equide pedib. eo, quippe 
quoniam Venetiis plunb. in locis Natdi ingente 
copia vidi,nullis dcficientib. notis,quib. optima 
cx Diolcoridis lententia explorari poteft. Sed 
illud accidere quandoque non eo inficias , vt 
afcito fibi maris humore , dum per Indicum & 
Arabicum in Alexandria defertur,&inde Vene¬ 
rias, vel fitum contrahat, vel fubputrelcat [hoc 
namque facile fieri poifeconcedo,qubdNardus 
fitficcifllma] vndcpofteaamillafuaueolentia, 
.grauiter oleat. Quo fit vt hac in re Manardum. Manari* 
longe hallucinatum crediderim : Haliucina- Upjnt. 
