LIBER XXVII- 
20 7 
Gal.S.fiinpI.legitTvp/Tijr] appellatur,in Cilicia et 
Syria nafci dixit Diofcorides foliis & caulibus E- 
ryngio fimilibus,fed minoribus[Wf (x*/.etx.aTi?o/<] 
non tamen afpcris & aculeatis [ vet. hic non a- 
gnofcit. Sunt quipro legant. ] Ra¬ 
dices jfubiacent nigri , odorata?, bina; plurefue, 
ceu Haftuli regii [zarpo/t a« ] fed graciliores lon- 
tlj. gcque minores ( addere videtur Orib.&candL 
diores. ] Verum neque caulem,neque frudum, 
neque florem diu fulti nec. Valet ad eadem om¬ 
nia radix, ad qux & Celtica Nardus. 
Nardum montanam Galenus ,Paulus, & Ac¬ 
tius luperioribusdebiliorem efle fatentur, &in 
Cilicia plurimam nafci, itemque Thylacitin ac 
Pyritin: appellationum priorem etiam Diofcori- 
d^s habet, pro pofteriore vero Neiin vocari di- 
dicitifatis obfcuris omnibus his appellationibus. 
Nam (i quis Thylacitin inde appellari putarit, 
quod Thylacis,i.c. faeculis , e Cilicia ac Syria in 
alias regiones exportata fit,ei etiam aliarum ap¬ 
pellationum Etyma exquirenda funr,& often- 
dSdumcur hic priuatim inde nomen repererit, 
quum haud dubie etiam alia medicamenta fim- 
plicia faeculis exportentur. 
* r * Porro, quod atrinet ad Nardum montanum, 
tu pugnantia efle in vulgari ledione Diofcoridis, 
certum eft. Vidit enim An^uillara exemplaria 
vetufta, inter fe difcrcpantia,quod effecit,vtccr- 
t6 crediderit totum caput corruptum elle&de- 
prauatum. In vno enim exemplari legitur z&vko» 
are jcctfroj/ irexiiQor p/p«,'n altero pro <p^ei <pip*ftv. 
Eidem priterea Ahguillars dixit ExcellentifT.D. 
Alexander Iuftmianus ex Chio infula Dodor 
Medicini & Philofophii Veneriis, pofte pro 
f fijm, legi quam ledionemipfe npproba- 
uic, &: multifibi vfurparunt. Matthiolo etiam 
inclinat animus vtm fine capitis mendum fubef- 
fe,illudque ex malo vnius vocis grxei intellcdu 
artum elfc arbitretur. Siquidem verbtim pipet 
non pro fert, fcd pro o-v«pep«, i.e. confert,acci¬ 
piendum efTe dicit. Itaque nonoWs J^K&vhoyy cure 
KtLfTrovfOUTi ay$of ut vulgati codices habent, 
& legerunt interpretes,fed oim </V nav\oe, ivrt 
xctp-jror, ttVQof <pep«,h.e.Nequc caulis,neque frudus 
neque flos confert, prodeftue legendum efle iu- 
dicat.Etenim radicis, vrpotc odorati, vfum prq- 
cipue commendari,non aliarum partium,quas vt 
odore carere , ita etiam inutiles habendas eiTc 
cenfet. Et cert£ facilis potuit efle error librarii 
Gnci imperiti,vel potilis temerarii, r.afus nomi- 
i a nura mutantis ad ineptam & incongrusm huic 
1 /;. loco verbi illius fignificationem. Et huic fu a: ca- 
ftigationicum alios,tu Fallopium,fubfcribere re¬ 
fert.] 
Contra Matchiolum vero fic infurgit Guil- 
land.in Theone. Quanta fit Matthioli in Nardo 
montano obcitantia , nc dicam fumma Gnca- 
• rum hterarum, qua de re plurimi do Ai & eruditi 
amiri fui,me quidem refragante,nunquam dubi¬ 
tarunt, valde miror, ignorantia, quando obli¬ 
quos in re dos verti t,& verbuegp«y^i/ft^£fw[ ma¬ 
lum] accipit,quodque deterius multb eft, <j n?uv 
cum negadi particula pro *xf'foy*?y*'>eoin loco 
exponit,aliimdicent. Quis quifo Medicorum 
ynquam ita locutus ? Adeone omnis dodein^ 
miignisille Diofcoridis interpres expers eft,vc 
formulam loquendi nonAnazarbeo modo illi, 
fed etiam omnibus Medicis protrita , «V* 
«^ttTp/y.^KcAia/jtignoret.Sentire fecum Fallopium 
illu n purgatiffimi auris hominem , verifimile 
fit, qui fi hic vnquam ad eum per- 
icripfi^,ioco nonferib perfcripfic, 
Tom III* 
Citerum, fi quando fylueftrem Nardum ali- pj*rnm. 
quam ingredi compofitionem Marantha videt: Shn. 
dubitat ipfe, debeatne Afarum,an Phu»accipere, 
vtrumque enim filueftre Nardum propter odo¬ 
ris affinitatem appellari Diofcoridesallent. 
VALERIANA BVLBOSA 
Cap. CY. 
P Lanta hic Dcftri 
Valeriana 
bulbofa nobis 
dida, ik nemine 
quod Idam huc 
vlqj propofita. 
Prima emittit 
folia Hyofciarui 
albi $mula., fcd 
paullo minora : 
At fequentia 
profude difTec- 
ta. flores quales 
Valeriam ma¬ 
ioris. Radix fub- 
cft lingularis, 
bulbofa , Nar¬ 
dum fpirans. 
Quapropter 
Nardo monta¬ 
no fimillima, 
cdm forma, tum 
odore. Aliqui inter fpecies Nardi referunt. In¬ 
cola eft montium Ligi rn. Valerianam bulbo- 
fam fhb Nardi mont na: g mere reponi polle, 
Fcrd.Imper.Hift.nat.lib, 82. c ip.i. concludit. 
VALERIANA TVBEROSA. 
Cap. CVI. 
«# 
Q Vamfex- 
hibemusjj Dcfc:. , 
montibus Ligurii,, 
Valerianam 
tuberofam h 
nullo alio, 
quod nobis 
quidem con- 
ftec,qajtm Im¬ 
perato propo¬ 
fita eft. folia 
producit effi¬ 
gie fimillima 
Valeriam mi¬ 
noris, fcd crah 
fiora: flores al¬ 
bos inftar ma¬ 
ioris, aliquan¬ 
tum odoratos. 
Radices tube- 
rofi odorem 
referunt Nar¬ 
di. Nafciturio 
CARPESIVM EX VETERVM SEN- 
tencia. 
CAP. CVII. 
M eminit Carpefii Galenusy.fimpl. med. his 
verbis, Carpe fi u fimi le eft vocato Phu,h- 
T 2 
