«• HSTORI JE 
floris color fecundz. Quod autem de florein- 
Dtofc rer- 4 UIt efleNarciflb proximum , maiorem actenc- 
ngn*r riorem puto p ro Narciflo Nardum legendum 
elTe. Nardi enim Celtica: flos luteus traditur: 
Thu autem ex candido purpuralcens, qui& ma¬ 
ior ac tenerior eft:ponicur autem Phu inter Nar¬ 
di genera , tum ^ Diofcoridc, tum ^ Plinio Nar¬ 
dum fllueftrem&Creticum vocantibus. 
A'Trago igitur, Matthiolo,Dodonzo, Tur- 
r'.tn* ■ r.e o . Czfa'pino & Lobclio, vt ex eorum di&is 
phu.Jfedt- a pp liC r, V.Jeriana maior pro vero Phu recipi- 
* er "uu'v- lHl • H's confentiunt Monachi in Mef. Corn. 
Sylu. Cronemb. Bacchan. & Cordus in Diofc. 
yurjvtpe- vbi quzdara rcprehend*t in Futhfio, nempe, 
,nt.nne- q, loc l voluerit fecundam fpeciem ( Valerianam 
gtnnt filu.) elfc Phu Antiquorum , vt poftea fufiu? ex 
eo diduri fumus.Nobis autem videtur Fuchfius 
dubitare de Phu Dofceridis, &vtramque Vale¬ 
rianam elTe concedere. Sed dubitant &Camer. 
in horto, Sc Anguillara,dices : Difficultas quz eft 
in dignofee do vero ITppofelino & Elapho- 
bofco non finitme alferere, qua? planta fit Phu. 
Cum prionbus tamen concludunt Phu elTe Va¬ 
lerianam maiorem, Io. Agricola,H. Lugd. Gefn. 
Tabern. Gcrard. Schwenckf. Sc C.Bauhinus. 
Nevar autem Fabius Columna, Phu Valerianam 
filueftrem elTe concludens. 
Synon. Cs r ?' um ftirps qua? hoc capite a nobis tradi¬ 
tur, Phu hortenf , & Gefn de hort. inferibitur, 
Phu maius ab eodem de coli, ftirp. Phn magnum 
a Fi f hf.inHift. & H.Lugd.p. 917. Phu verum 
a Fiu h( in Icon. Sc Tabern. in Hift- Phu i Dod. 
gJl. Gerardo , Brunfell. Bacch. Apoll.ac Rob. 
S eohano. Valeriana maior £ Lob.in Obfip.411. 
in Icon.Plant-p.714.Turn. Schw.& Camer.hort. 
cui dcPhu Milgaie. Phu Ponticum Sc Valeriana 
Pontica a Tab.in iconibus: Valeriana 1. fiuc hor- 
tenfis ^ C.Buih.phyt. Cztera Synonyma exiam 
didis colligere licet. 
1 us Sc Valeriana maior odorata radice vt plurimum 
r/-°mnu« in hortis colitur,vc Florentix in horto Sc Ferra- 
riseflorens Aprili: Bononia: in horto S. oalu. al 
Burgo di S.Cathanna.Patauii:Monfpelii,& Lug¬ 
duni florersMaio: Bifilez virens adhucOdo- 
bri,vt Sc Montbelgardi. R eperitur etiam in qui- 
buldarn altis montbus in filuis. 
V sScv Vim habet calefaciedi Sc ciendi vrinas radix a- 
fu r V " rida trita Sc potui data : fed & decodu ipfius idc 
efficere poteft. Facit etiam ad lateris dolorem,& 
menfes ducit,& antidotismifcetur. Adulteratur 
autem Rufci radicibus ammixtis : fed facile eft 
illas dignofeere : funt enim durz & frangi con¬ 
tumaces,citra gratiam odoris vllam , referente 
Diofcoride. Phu herba? radicem odoratam quo¬ 
dammodo effie, teftis eft Gal.lib.S.fimpl. Nardo 
SrunguU- viribus fimilem,(ed tamen ad pleraque in firmio¬ 
rem , vrinas mouere plus,qu^m aut Indicam,aut 
Syriacam Nirdum, perinde vt Gallicam. Phu 
autem radicem dari potui tritam , vel decodam 
ad ftrangutationes vel pedoris dolores, vel la¬ 
terum, pe;hibet etiam Plmius>& menfes quoque 
ciere:bibi cum vino. Folia 6c radices ad oris quo¬ 
que Sc gingiuarim cum inflammatione exulce¬ 
rationes decoda & eargariftta prodefTcferun- 
tur.Excalf.icit autem Phu legitimum [ Valeriana 
hortenfis Dodona?':] Icd tamen non intense,ne¬ 
que ipfa recens radix, fed arefccns tantum. Re¬ 
centem Equidem exiguum omnino calorisha- 
berefacile deprehenditur : arefeerrem vero ca¬ 
lidiorem efle , & guftus &odor, vrerqueinten- 
ixATattk f 10rj0 fter.dunt. " De facultatibus Phu hzc pro- 
PLANTARVM 
didit Matthiolus : Radix calida & ficca fecundo 
gradu eft: aperit,accenuat,concoquit,& prouo- 
cat: haufta flatus pellit, auxiliatur lateris com- Fixius 
pundionibus. Przftatquoque aduerfusftran- 
guriam,veterem tuffim ,Sc afthma, cum dulci ra- 
<iice,vuis pallis & anifo decoda. Mifcetur Anti- Tufiu 
dotis,vc Theriaca? Sc Mithridatto , aliilque medi, 
camentis przferuatiuis h. veneno, quod venena¬ 
tis fc.bcftiis Sc pcfti ipfi refiftat. Additurquo- 
que in potionibus internorum vulnerum. In 
vino auraqua dccoda , & in oculos guttnttm in- 
ftillata, oculorum claritatem adiuuat. Confert 
etiam ad eorum ruborem Sc dolorem , Ec virens 
cum radicibus contufa capitique adhibita do¬ 
lorem eius fedar. 
VALERIANA SYLVESTRIS MAGNA 
aquatica. 
R Adix ex pluribus c-ompofita eft fibris, albis, 
guftu aromaticis , reptatu fubindefcfepro- Dcfcri: 
pagantibus: caules ad humanam altitudinem ex- 
furgunt,redi, fiftulofi, longis internodiis inter¬ 
cepti, ftriati, modice hirfuti: quorum genicula 
amplexantur bafi fui folia Valerianx fatiux, 
ma g : f pinnata,faturariufquc virentia, nonnihil 
auc-rsa parte hirfuta: flores in vmbeliafatiua?fi- 
miles,quinquefoIii,ex albo purpurafccnces,hir¬ 
cum olent, tandemqutfrn pappos facefTunt. 
HancColumna Phu nomine pingit, ac Phu 
Diofc oridis elTe contendit. 
Brunfelf. quoque Valeriana filueftrc pro Phu 
Dfofooridis fub nominibus Balt>rian/ 0 cnnen^ 
marF/FatzcnFraut exhibet. Quin Sc Fuchfius a Turi. 
huiuvquoquecofilii fuiffie deprcheditur, dicens. fit*- < 
QoCii d.ypi*vci?JbsjGrxcis Phu & Nardus filueftris, 
Latinis Valeriana officinis Sc Herbariis, Germa¬ 
nis aut eriam -2friJ0enftn)rt5cl appellatur quod 
fc.catti odore radicis eiuijquo eorum oculi robo¬ 
rantur,impense deledenrur. Hoc alio nomine 
Valeriana vulgaris, (DcmeiriBalbriandicicur,&: 
^ pidura Diofcoridis non abhorret: quod omnia 
fcr£ ficilli refpondeatit, veprorfus nulla recla¬ 
mare nota videatur, &c. 
Contra Columnam,C?falpinum,Brunfellium 
& Fuchfium fc opponit Cornarius,qui Valeria¬ 
nam minorem officinarum(in quibus fobs error 
hicremanfilfe videtur) deferiptioni Phu Diofco¬ 
ridis conuenire negat. Phu fiquidem radices , vt 
ipfe etiam Maranthaobiicit, ex obliquo villofx 
funt,capillamentis inuicem commixtis,vt planta 
ipfaoftendit, quod in hac Valeriana non cerni- 
tur.Phu noftrum,inquit Eur.Cordus, non ref- 
pondethiftoriz Phu apud Diofcoridem,imo alia 
quzdam magis , quz Theriacaria in Heflia no¬ 
minatur. Vocatur autem hzc ab officinis , quz 
pro Phu oftendunt , Herba cactorum Sc parua 
Dania. An Buphtalmum Sc Aslurum Gefncro? 
Iwfcribitur ^ Trago Valeria na vulgaris,de qua Syni 
ait: Alteram vero Valerianam , Germani appel¬ 
lant Fflt3enwurr3el/& roenbrourgcLea nimirum Ser p, t , 
re ra eft Scrpentaria herba, aut Serpyllum. Sunt r/* 
enim qui eb , quod hinc inde ferpat feque con- Ser t K 
uertat,Serpillum maiuc vocitent. 
A Dod. gall. Valeriana filueftris maior,Belg. 
ttnlbe t)alenane,Gall. Grande Valeriane fauuage. 
Lat.in fol. itemque Lobel.in Adu. p. 319. Obf. p. 
411. Icon.Plant. p. 715. Valeriana fylueftris. Cluf. 
in Hift.poft.Valeriana filueftris prima. C. Bauh. 
phyt. Valeriana 1. fiue filueftris maior. Ta¬ 
bere. 
tsones 
VecTiris 
dolores 
OrisSsl- 
cers 
Temp.cx 
Dod. 
